Programma Filosofiegroep Rotterdam 2020-2021

  • 1. Schrijfatelier 1: Plato
  • Datum: 2 september 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00]
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schrijfatelier laten we ons inspireren door het leven en denken van Plato. We lezen enkele van zijn teksten als bron van inspiratie. We schrijven monologen en – het was de specialiteit van Plato – dialogen. Onderwerpen waarover we schrijven zijn ontleend aan het oeuvre van Plato, zoals: liefde, moed, goedheid en wijsheid.
  • 2. Kennismakingsavond: wat is filosofie? [Via ZOOM]
  • Datum: 3 september 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur/ Prijs: € 5,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.
  • 3. Cursus: Filosofie van de Stilte [via ZOOM]
  • Data: 8, 15 en 22 september 2020 (dinsdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 25.00
  •  Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe dachten filosofen/denkers over stilte? Wat kunnen van hen leren? Welke rol kan stilte in ons leven spelen? Betekent stilte afzondering? Is stilte de afwezigheid van geluid? Stilte is meer. Stilte is een kunst! Wat is de rijkdom van de stilte? Er wordt gebruik gemaakt van Charles Vergeer (2008), De kunst van de stilte, Jan Hendrik Bakker (2015), In stilte. Een filosofie van de afzondering en Stilte in tijden van lawaai van Erling Kagge (2018).
  • 4. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900) [zomereditie ZOOM]
  • Data: 10, 17, 24 september 2020 en 1 en 8 oktober 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 40.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Descartes, Spinoza, Kant, Hegel, Schopenhauer en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2019), Filosofie voor beginners.
  • 5. Workshop: verhalen schrijven over De Straat [via ZOOM]
  • Data: 7, 14, 21 en 28 september 2020 (maandagvond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur/ Prijs: € 40.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
  • Vier avonden wordt er geschreven aan korte en lange verhalen. Technieken en schrijftips komen ter sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Tijdens de workshops wordt daadwerkelijk geschreven en worden de verhalen ter plekke voorgelezen en van commentaar voorzien. We geven elkaar tips en tops. Het thema van deze vier avonden is de straat. Het gaat daarbij onder andere over de straat in het algemeen, bekende straten in Nederland en je eigen straat.
  • 6. Een dagje met Spinoza: Levenskunst & Spinoza [via ZOOM]
  • Datum: 19 september 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 15.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken van Spinoza biedt veel aanknopingspunten voor levenskunst. Wat is levenskunst? Wat kunnen we met het denken van Spinoza wanneer we ons leven als kunstwerk willen vormgeven? Biedt zijn rationalisme houvast? Geeft zijn pantheïsme perspectief? Kunnen wij leren van zijn visie op hartstochten? Een workshop waarin verschillende opdrachten worden uitgevoerd. We gebruiken o.a. De draagbare Spinoza (2008).
  • 7. Filosofische verkenningen van de 21e eeuw [via ZOOM]
  • Data: 7 en 15 september (dinsdag)
  • Tijd: 10.00 uur – 11.30 uur/ Prijs: € 15.00
  • Docent: Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Er staan grote transities voor onze deur. In de 21ste eeuw zal zowat alles veranderen; economisch, technologisch, politiek, klimaat… Het houdt niet op. En wat betekent het coronavirus. Is dit virus een voorproefje voor wat ons te wachten staat? Want vroeg of laat worden alle transities acuut en dan worden we gedwongen te veranderen. Dat laat het virus ons zien. Onze wereld lijkt opeens onbetrouwbaarder, gevaarlijker en chaotischer juist omdat patronen, structuren en systemen hun werk niet meer naar behoren kunnen doen. Wat nu? Welke denkers bieden houvast?
  • 8. Cursus: Alain de Botton, over de troost van filosofie [via ZOOM]
  • Data: 15 en 29 oktober 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 15.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Er wordt ingegaan op het gedachtegoed van Alain de Botton. De betekenis van het denken van De Botton voor ons leven staat centraal. Kan filosofie echt troost bieden zoals De Botton beweert? Welke troost kan filosofie bieden bij bijvoorbeeld onmacht, impopulariteit en liefdesverdriet. Avonden met interactieve momenten, opdrachten en discussie. Er wordt gebruik gemaakt van Alain de Botton (2000). De troost van de filosofie.
  • 9. Schrijfatelier 2: dichter Herman Leenders
  • Datum: 28 oktober 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00]
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schrijfatelier staat het werk van Vlaamse dichter Herman Leenders (1960) centraal. Zijn werk is realistisch en tevens dubbelzinnig. Met zijn authentieke poëzie schetst hij het bijzondere van het gewone leven. Zijn meest recente bundel heet: Overstekend wild (2020). We gebruiken de gedichten uit deze bundel en uit eerder werk als bronnen van inspiratie om zelf gedichten te schrijven in de sfeer van Herman Leenders.
  • 10. Workshop: Chinese filosofie [via ZOOM]
  • Datum: 31 oktober 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 19.50
  • Docent: Stefan Kolenbrander MSc. MA. (filosoof, organisatiekundige en onderwijskundige)
  • Een dag lang wordt ingegaan op de Chinese filosofie. We beginnen bij de beroemde ‘Klassieken’ (ca. 2500 jaar v. Chr.) en bijbehorende dynastieën. Dit is nodig omdat de grote Chinese denkers veelvuldig hiernaar verwijzen. Daarna zoomen we in op Confucius. We behandelen ‘de Gesprekken’ en de tijdgenoten die hierop reageerden te weten Mo-zu, Mencius, Xunzi en Han Fei. Centraal staat de confuciaanse visie die in deze tijd en door deze denkers is ontwikkeld op het goede leven. Met dit in gedachten gaan we aan de hand van het boek De weg (Puett & Gross-loh, 2018) aan de slag met de vraag wat wij kunnen leren van deze visie. Mede door de waarde die gehecht wordt aan kleine gebaren, rituelen, goede gewoontes en respect voor ouderen, bieden zij namelijk een totaal ander wereldbeeld dan de Westerse denkers. Een aantal praktische oefeningen hieromtrent maken deel uit van deze dag.
  • 11. Schrijfatelier 4: de haiku en de maiku
  • Datum: 4 november 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00]
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schrijfatelier schrijven we haiku’s. Een haiku is een Japans gedicht dat bestaat uit 17 lettergrepen, verdeeld over drie regels. Een haiku is gewijd aan de natuur. Maar we gaan ook aan de slag met de maiku. Dat is een Nederlandse variant van de haiku. In een maiku is vooral aandacht voor de (Nederlandse) samenleving; je zou het dus een maatschappelijke haiku kunnen noemen: een maiku!
  • 12. Cursus: Aardse Mystiek [via ZOOM]
  • Data: 5, 12 en 19 november 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 25.00 • Docent: Drs. Arnold Ziegelaar (filosoof)
  • Bestaat er zoiets als aardse mystiek – een levensbeschouwing die niet zweverig is en die in harmonie is met het redelijke denken? Filosoof Arnold Ziegelaar betoogt van wel. Hij schreef er een boek over. In de loop van de geschiedenis hebben tal van filosofen verslag gedaan van eenheidservaringen, kosmische ervaringen of ervaringen van tijdelijke eeuwigheid. Vrijwel alle grote denkers hadden oog voor wat Ziegelaar ‘het bestaansmysterie’ noemt. Voortbouwend in deze traditie ontwikkelt Ziegelaar een kleine filosofie van de verwondering. Tijdens de avonden is volop gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan. Aardse Mystiek is bij Arnold te koop.
  • 13. Workshop: levenskunst en de Stoa (Seneca) [via ZOOM]
  • Datum: 21 november 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 15.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Op deze dag gaat het over de levenskunst van de Stoa. Vooral de stoïcijnse denker Seneca komt ter sprake. Maar ook is er aandacht voor het gedachtegoed van Epictetus en Marcus Aurelius. Er wordt ingegaan op de praktische wijsheid van de Stoa. Een paar belangrijke geschriften worden besproken. Het gaat vooral om het leren omgaan met wat op je pad komt; het oog krijgen voor evenwicht in het leven en het op de juiste manier participeren in de omgeving. Praktische levenskunst dus. Er wordt gebruik gemaakt van: Stoïcijnse levenskunst (2016) van Miriam van Reijen. Er wordt ruime tijd gereserveerd voor gesprekken en opdrachten/oefeningen.
  • 14. Cursus: Filosofie van het ware geluk [via ZOOM]
  • Data: 26 november en 3 december 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 15,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze twee bijeenkomsten wordt gewerkt met de boeken van Henk Vos Filosofie van het geluk en Alain Badiou Filosofie van het ware geluk. Ter sprake komen vragen als: waarom streeft de mens naar geluk? Wat is geluk? Is geluk in jezelf te vinden? Vind je geluk in geestelijke of materiële satisfactie? Welke rol speelt filosofie bij de geluksvraag? De bijeenkomsten zijn interactief met opdrachten, het bekijken van videofragmenten en discussie.
  • 15. Schrijfatelier 5: gedichten over Jezus
  • Datum: 9 december 2020 (woensdagochtend/middag)
  • Tijd: 11.30 uur – 13.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00]
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier schrijven we gedichten. We lezen onder andere gedichten uit de Nederlandse literatuur over Jezus die verzameld zijn in: Ik blijf van hem dromen. Het leven van Jezus in gedichten (2019), samengesteld door Arie Bijl en Jan de Bas. We schrijven gedichten met vaste patronen en vrije poëzie. We laten ons onder andere inspireren door afbeeldingen van Jezus en uitspraken die hij deed.
  • 16. Cursus: Jezus als filosoof [via ZOOM]
  • Data: 10 en 17 december 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 12,50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Wat voor filosoof was Jezus? Was hij wel een filosoof? Wat hield zijn (levens) filosofie in? Uitgangspunt voor deze drie avonden is: Vier maatgevende mensen (1957) van Karl Jaspers. Centraal tijdens deze avonden staat de vraag wat wij van Jezus’ wijsbegeerte kunnen leren? Ook is er aandacht voor onder andere Voorbereiding op de dood (2011) van Erasmus, Gedachten van Pascal en Jezus de dwarsligger (1981) van SØren Kierkegaard. Wat is volgens deze denkers de betekenis van Jezus’ filosofie? Twee avonden met interactieve momenten en analyses van het werk van deze denkers over Jezus!
  • 17. Masterclass: persoonlijke columns lezen en schrijven [vooralsnog in het Pakhuis]
  • Datum: 12 december 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur- 15.30 uur/ Prijs: € 50.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Stevo Akkerman (columnist Trouw)
  • De achtergrond, betekenis en techniek van de column in het algemeen wordt behandeld. Wat voor soort columns bestaan er? Wat is het verband tussen het karakter van een column en de stijl? Er vallen verschillende soorten columns te onderscheiden. Tijdens deze masterclass wordt vooral ingegaan en geoefend met de persoonlijke column. Tevens wordt ingegaan op columns zoals Stevo Akkerman ze schrijft. Akkerman geeft feedback op de gemaakte columns. Wie zich het eerst opgeeft en betaalt, is verzekerd van een plaatsje. • Maximaal 6 personen!
  • 18. Cursus: inleiding in de filosofie [wintereditie ZOOM]
  • Data: 12, 19 en 26 januari en 2 en 9 februari 2021 (dinsdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 40.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langskomen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009). Filosofie voor beginners.
  • 19. Cursus: inleiding in de filosofie [vooralsnog wintereditie in het Pakhuis]
  • Data: 21 en 28 januari en 4, 11 en 18 februari 2021 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.20 uur/ Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langskomen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009). Filosofie voor beginners.
  • Maximaal 6 personen!
  • 20. Schrijfatelier 6: verhalen over huishoudelijke apparaten • Datum: 20 januari 2021 (woensdagochtend) • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00] • Docent: Jan de Bas (dichter) • Tijdens dit schijfatelier laten we ons inspireren door. Het gehele atelier is gewijd aan proza! We gebruiken daarbij het filosofische boekje 12 huishoudelijke apparaten (2003) van de filosoof Jan Vorstenbosch. De vraag naar de betekenis van het huishouden in ons existeren als mensen komt ter sprake. We schrijven er verhalen over. We lezen elkaar voor en geven elkaar tips en tops.
  • 21. Workshop: creatief schrijven over het klimaat
  • Datum: 23 januari 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur/ Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • In deze workshop voeren we schrijfopdrachten uit over het klimaat. Is het klimaat onze vriend of vijand? Onze zorg of kans? Wat wil en kan jezelf doen aan het klimaat? En… wat is eigenlijk het klimaat? We schrijven proza, zoals een persoonlijk verhaal over mooie ervaringen, en poëzie, zoals een ode aan het klimaat en een protestgedicht. We lezen elkaar werk voor en ontvangen en geven tips en tops.
  • 22. Workshop: socratisch gesprek over ‘liefde en liefhebben’ [via ZOOM]
  • Datum: 20 februari 2021 (zaterdag)
  • 11.00 uur – 12.00 uur en 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 19.50
  • Docent: Drs. Arnold Zielegaar (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. We voeren ook het gesprek op de wijze van Nelson. Er zijn vele definities van geluk en het is de vraag of geluk te objectiveren is. Als inspiratiebron om te praten over liefde dienen tekstfragmenten van John Armstrong (Filosofie van de liefde) en Luc Ferry (Over de liefde).
  • 23. Workshop: Denkinstrumenten voor leidinggevenden
  • Datum: 16 februari 2021 (dinsdag)
  • Tijd: 10.00 uur – 12.00 uur/ Prijs: € 75,00
  • Docenten: Ed Verhage (ad-interim-directeur) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze workshop maken leidinggevende kennis met denkinstrumenten. Een aantal instrumenten wordt gedemonstreerd en er wordt met een aantal instrumenten gewerkt. De denkinstrumenten passen bij filosofische thema’s als doen en zijn. Een aantal voorbeelden van instrumenten zijn: de hamer, de spiegel en de passer. De workshop geeft een antwoord op de vraag wat voor een denker je bent en met welk gereedschap je het beste kan werken. Deelnemers ontvangen het boek van De Bas en Verhage: Denkinstrumenten voor leidinggevenden in het onderwijs (2020)
  • 24. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw [via ZOOM]
  • Data: 16 en 23 februari en 2 en 9 maart 2021 (dinsdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Arendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.
  • 25. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw [vooralsnog in het Pakhuis]
  • Data: 25 februari en 4, 11, 18 maart 2021 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur/ Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Arendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.
  • 26. Workshop: Denkinstrumenten voor leidinggevenden [via ZOOM]
  • Datum: 2 maart 2021 (dinsdag)
  • Tijd: 10.00 uur – 12.00 uur/ Prijs: € 75,00
  • Docenten: Ed Verhage (ad-interim-directeur) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze workshop maken leidinggevendekennis met denkinstrumenten. Een aantal instrumenten worden gedemonstreerd en er wordt met een aantal instrumenten gewerkt. De denkinstrumenten passen bij filosofische thema’s als doen en zijn. Een aantal voorbeelden van instrumenten zijn: de hamer, de spiegel en de passer. De workshop geeft een antwoord op de vraag wat voor een denker je bent en met welk gereedschap je het beste kan werken. Deelnemers ontvangen vooraf het boek van De Bas en Verhage: Denkinstrumenten voor leidinggevenden in het onderwijs (2020).
  • 27. Schrijfatelier 7: de schilder Henri Rousseau
  • Datum: 3 maart 2021 (woensdagochtend)
  • Tijd: 12.30 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00]
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gebruiken we het werk van de ‘eenvoudige’ schilder Le Douanier Rousseau als inspiratiebron. Dit keer volop aandacht voor aforismen: wat zijn het en hoe werken ze? Behalve dat er aandacht is voor deze wijze poëtische spreuken, schrijven we impressiegedichten, waarbij we ons concentreren op de schilderijen van Henri Rousseau. We lezen elkaar voor en geven elkaar feedback.
  • 28. Workshop: dichten over een goed leven [via ZOOM]
  • Datum: 13 maart 2021 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 15.00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • ‘Het goede leven‘ is een onderwerp waar heel veel dichters over schreven. Voor de ene dichter bood het leven een scala aan mogelijkheden, terwijl de andere dichter de hoop reeds verloor wanneer hij de straat opging. We zoeken naar achtergronden van de levenskunst van dichters. Wat bewoog hen? Op welke wijze hielden zij zich bezig met een goed leven? We lezen gedichten, we maken bestaande gedichten af (bedenken er een ander slot bij) en schrijven nieuwe gedichten over ‘het goede leven.’
  • 29. Cursus: Filosofie van onthaasting en geduld [via ZOOM]
  • Data: 1 en 8 april 2021 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 17,50
  • Docent: dr. Joop Berding (opvoedingsfilosoof)
  • Twee avonden over de filosofie van het geduld en het ongeduld. Door de eeuwen heen hebben filosofen en theologen zich beziggehouden met geduld, haast, gelatenheid etc. Ze schreven over concepten als volharding en lijdzaamheid. Ook in de (moderne) filosofie is er een traditie die zich bezighoudt met onze soms ongeduldige omgang met de tijd. De visies van onder anderen Cornelis Verhoeven, Peter Sloterdijk en Joke Hermsen worden kort of uitvoerig behandeld. Hun ideeën worden toegepast op alledaagse vormen van geduld en ongeduld. De deelnemers krijgen na de eerste avond een doe- en denk-opdracht. Van Joop Berding verscheen in 2019 Opvoeding en onderwijs tussen geduld en ongeduld (Garant).
  • 30. Workshop: moderne beeldende kunst als bron van levenskunst [via ZOOM]
  • Datum: 10 april 2021 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 15.00
  •  Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De betekenis van het werk van Mondriaan, Appel en Dumas voor ons leven staat centraal. Wat zeggen de achterliggende filosofieën van hun werk ons anno nu? Principes van de levenskunstfilosofie worden behandeld. Daarnaast komt met name het kunstaspect van de levenskunstfilosofie aan de orde. Hoe creëren wij van ons leven een kunstwerk. Daarbij wordt gebruik gemaakt van onder andere literatuur van Jan Bor: Op de grens van het denken: De filosofie van het onzegbare (2005) en Mondriaan filosoof (2015). We gaan aan de slag met poëzie en tekenen.
  • 31. Cursus: de filosofie van Yuval Harari/denken en de toekomst [via ZOOM]
  • Data: 15, 22, 29 april 2021 en 20 mei (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus) en Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Het denken van de filosoof Yuval Noah Harari staat centraal in vier bijeenkomsten: 1. Introductie en Sapiens; 2. Sapiens (vervolg) (De Bas); 3 en 4. Homo Deus en 21 lessen voor de 21ste eeuw (Bastiaansen). Harari is een Israëlisch historicus, filosoof en futuroloog. Hij waarschuwt in zijn publicaties voor de toepassing van informatietechnologie en biotechnologie. Wat houdt deze waarschuwing precies in? Hoe verhouden wij ons tot deze visie op de toekomst? In welk perspectief moeten wij dit episoden denken plaatsen? Tijdens de avonden is ruimte voor gesprek en worden ook opdrachten gemaakt.
  • 32. Schrijfatelier 8: Friedrich Nietzsche • Datum: 28 april 2021 (woensdagochtend) • Tijd: 12.30 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00] • Docent: Jan de Bas (dichter) • Tijdens dit schijfatelier staat de filosoof Friedrich Nietzsche centraal. Sleutelbegrippen uit zijn filosofie worden verwerkt in opdrachten. Het gaat dan om onder andere: Amor fati, de übermensch en creatief liegen. In het atelier zullen we uitsluitend gedichten schrijven. We hanteren onder andere de LAS- methode. We lezen gedichten van Nietzsche (L), maken ze af (A) en schrijven in de geest van de dichter zelf gedichten (S). Als het goed is luisteren we ook naar muziek van Nietzsche en schrijven daar poëzie bij. We lezen elkaar voor en we geven elkaar feedback.
  • 33. Schrijfatelier 9: liefdespoëzie • Datum: 26 mei 2021 (woensdagochtend) • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00] • Docent: Jan de Bas (dichter) • Tijdens dit schijfatelier schrijven we liefdespoëzie. Daarbij moet het woord liefde opgevat worden in de Griekse betekenis van het woord; het gaat dan niet alleen om de liefde van persoon tot persoon, maar ook om liefde tot dieren, het vaderland en het leven. We laten ons inspireren door wat Nederlandstalige dichters schreven over de liefde. We oefenen diverse dichtvormen.
  • 34. Cursus: de filosofie van de Vriendschap [via ZOOM]
  • Data: 27 mei 2021, 3 en 10 juni (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Wat is het wezen van vriendschap? Bestaat ware vriendschap? Is vriendschap een vorm van dynamische verbondenheid of juist een constante relatie? Kan je vrienden maken? Of gebeurt dat nu eenmaal? Kan echte vriendschap eindigen? We maken gebruik van het essay Vriendschap van Michel de Montagne, Vriendschap. Een tweede ik van Catharina de Haas (2016) en Over vriendschap. De praktische filosofie van Kant van Donald Loose (2019). Een cursus met informatie, opdrachten en gesprekken.
  • 35. Workshop: korte teksten schrijven over stad en platteland [via ZOOM] • Datum: 13 april 2021 (zaterdag) • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 15.00 • Docent: Jan de Bas (dichter) • We schrijven korte verhalen, een column, een dialoog of monoloog, een impressie en aforismen over de stad en het platteland. Over de stad. Over het platteland. Over de overeenkomsten en verschillen tussen de stad en het platteland. Over de mensen. Over voorzieningen. Over gebeurtenissen. We lezen elkaar voor en geven elkaar vooral tops. (Misschien ook wel een paar tips :-)).
  • 35. Schrijfatelier 10: de geheimen van het leven
  • Datum: 16 juni 2021 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur/ Prijs: € 12,50 [ook te volgen via Zoom € 5,00]
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gaat het over geheimen. We laten ons inspireren door een editie van het blad Dichter, dat in zijn geheel is gewijd aan geheimen. Hebben we zelf geheimen? Kennen we mensen met geheimen? Mag je eigenlijk wel een geheim hebben? We kunnen deze aspecten van geheimen verwerken in proza en poëzie; we schrijven korte verhalen, geheimzinnige dialogen en gedichten over het diepste geheim in ons leven. We lezen elkaar voor en geven en ontvangen feedback.
  • 36. Workshops: Levenskunstfilosofie en liefdespoëzie [via ZOOM] • Data: 17 en 24 juni en 1 juli 2021 (donderdagavond) • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur/ Prijs: € 20,00 • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus) • De bouwstenen, thema’s en vragen van de levenskunstfilosofie worden tijdens deze avonden gerelateerd aan de liefde. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de Griekse opvatting van liefde: liefde heeft betrekking op veel relaties in het leven. Wij laten ons inspireren door wat oude filosofen als Plato en Spinoza over de liefde beweerden en wat John Armstrong (Filosofie van de liefde) en Luc Ferry (Over de liefde) te melden hebben. In elke bijeenkomst is royale aandacht voor liefdespoëzie. De rode draad tijdens deze avonden vormt de publicatie Dichters houden van zoenen. Levenskunstfilosofie en liefdespoëzie (o.v.b., 2021) van Jan de Bas.
  • 37. De filosofie van Erasmus [via ZOOM]
  • Datum: 19 juni 2021 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en van 13.00 uur – 14.30 uur/ Prijs: € 15,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • De Rotterdamse denker en schrijver Desiderius Erasmus is een blijvende bron van inspiratie. In Rotterdam werden al verschillende opvallende fenomenen naar hem genoemd. De stad koestert op gebouwen de wijsheden van deze filosoof. Kennen wij deze theoloog en wijsgerige man? Wat zegt de Lof der zotheid ons nog? Wat is de betekenis vandaag de dag van zijn boek over de vrije wil en De klacht van de Vrede? We lezen fragmenten uit de bekendste werken van Erasmus; kijken naar videobeelden en spreken met elkaar over de relatie tussen Erasmus en onze levens.
  • OPGEVEN kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com. Altijd je emailadres vermelden! Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam. Filosofiegroep Rotterdam

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2019-2020 ZOMER ZOOM

1. Cursus: de filosofie van het onzegbare

•   Data: 25 juni en 2 en 9 juli 2020 (donderdagavond)

  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 15.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  •  Mensen zijn soms niet in staat om dat te verwoorden wat ze willen verwoorden. Welke mogelijkheden hebben ze om het onzegbare duidelijk te maken? De stilte, het denken en vooral de kunst zijn middelen om het onzegbare onder woorden te brengen. Wat is nodig om het onzegbare te verstaan? Welke rol speelt ervaring bij het onzegbare? Tijdens deze bijeenkomsten wordt gekeken naar kunst en geluisterd naar het onzegbare. Hoe kunnen het onzegbare bevatten en benutten? Er wordt alle avonden gebruik gemaakt van: Jan Bor, Op de grens van het denken. De filosofie van het onzegbare (2005), 2e avond: Cornelis Verhoeven, Rondom de leegte (1967) en 3e avond: Jan Bor, Mondriaan filosoof (2013).

2. Schrijfatelier: de Olympische Spelen

 

  • Datum: 24 juni 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/ Prijs: € 5,00 ZOOM. Bij mooi weer buiten € 12,50!
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gaat het over sport. We laten ons inspireren door Nederlandse sportpoëzie en proberen in de geest van dichters als Henk Spaan, Jules Deelder en Willem Wilmink te schrijven over onbekende sporten en bekende sporters. We lezen elkaar voor en geven en ontvangen feedback.
  1. Workshop: Liefde en levenskunst
  • Datum: 4 juli 2018 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –12.00 uur en van 13.00 tot 14.30 uur/ Prijs: € 15.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken over liefde van filosoof Luc Ferry vormt de basis van deze dag. Er wordt ingegaan op verschillende vormen van liefde, hun betekenis voor ons leven en de invulling van het begrip liefde in de alledaagse praktijk. Ook de klassieke Griekse vormen van liefde komen ter sprake. Er wordt gebruik gemaakt van Filosofen, liefde en lust door Aude Lancelin & Marie Lemonnier (2009), John Amrstrong, Filosofie van de liefde (2005) Luc Ferry (2013), Over de liefde. We maken gebruik van werkvormen uit de levenskunstfilosofie.

OPGEVEN

Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com Betaling tot een dag voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam. Uitzendingen vinden plaats via Zoom.

 

 

Programma 2019-2020

Programma Filosofiegroep 2019-2020 via ZOOM tot einde van het seizoen.

Opgeven via: Jan.deBas1964@gmail.com  (0615279031)

  1. Cursus: de Stoa en de praktische filosofie
  • Data: 14, 21 en 28 mei 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – ca. 21.15 uur /Prijs: € 15
  • Docenten: Peter Bastiaanssen, BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Drie avonden over de Stoa: 1. Seneca, 2. Epictetus (Peter B.) en 3. Marcus Aurelius. Op deze avonden wordt ingegaan op de praktische wijsheid van de Stoa. Belangrijke geschriften worden besproken. De ideeën en omgangsvaardigheden van deze levenskunstfilosofen bestemd voor ons dagelijks bestaan komen ter sprake. Het gaat daarbij om het leren omgaan met wat op je pad komt; het oog krijgen voor evenwicht in het leven en het op de juiste manier participeren in de omgeving. Er wordt ruime tijd gereserveerd voor gesprekken en opdrachten.
  1. Filosofische verkenningen van de 21e eeuw
  • Data: 26 mei en 2 juni 2020 (dinsdag)
  • Tijd: 10.00 uur – ca. 11.15 uur/Prijs: € 10,00
  • Docent: dr. Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Er staan grote transities voor onze deur. In de 21ste eeuw zal zowat alles veranderen; economisch, technologisch, politiek, klimaat… Het houdt niet op. En nu staat er ook nog eens plots een acuut probleem in onze huiskamer. Het coronavirus. Wordt dit virus een voorproefje voor wat ons te wachten staat? Want vroeg of laat worden alle transities acuut en dan worden we gedwongen te veranderen. Dat laat het virus ons zien. Onze wereld lijkt opeens onbetrouwbaarder, gevaarlijker en chaotischer juist omdat patronen, structuren en systemen hun werk niet meer naar behoren kunnen doen. Wat nu?
  1. Schrijfatelier 9: vooruitgangsgeloof
  • Datum: 27 mei 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/ Prijs: € 5,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier lezen we filosofische teksten waarin sprake is van vooruitgangsgeloof. Het principe dat er sprake is van een progressieve levensverwachting verwerken we in verhalen, die voor een deel in de toekomst spelen. We laten ons inspireren door utopieën van Thomas Moore en Karl Marx. Scheppen wij in dit atelier de ideale toekomst? We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.
  1. Workshop: Creatief schrijven over thuis

◾Datum: 1, 8, 15 en 22 juni 2019 (maandagvond)

◾Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur/ Prijs: € 30.00 [€ 8,- per avond]

◾Docent: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)

  • Afgelopen weken zijn we allemaal veel thuis geweest. Wat betekent thuis voor jou? Heeft het inmiddels een andere betekenis gekregen? Wanneer voelt thuis als thuis? Voelt je huis nog goed aan als je zoveel thuis bent? Of gaan sommige dingen je tegenstaan? Elke avond komt er een ander onderwerp aan bod. Kortom, genoeg stof om over te schrijven.
  • We schrijven fictie en non-fictie. Schrijftechnieken en schrijftips komen ter sprake.
  • Vier avonden schrijven we gedichten en korte verhalen en lezen we aan elkaar voor.
  1. Cursus: de (levenskunst) filosofie van sport en bewegen
  • Data: 4, 11 en 18 juni 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – ca. 21.15 uur /Prijs: € 15
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en oud-amateurvoetballer)
  • Drie avonden over de filosofie van sport en bewegen. Besproken worden: Avond 1: Damon Young (2015), Filosoferen over beweging en sport. Young toont aan de hand van filosofen aan dat beweging, sport, training en discipline belangrijk zijn voor ons welzijn en ons denken. Avond 2: David Papineau stelt in De regels van het spel (2018) dat achter sportvragen diepgaande ethische, metafysische en psychologische kwesties schuilgaan. Avond 3: Sport als levenskunst (2010) van Mark Van den Bossche. In deze cursus wordt nagegaan wat we in wijsgerig opzicht kunnen leren van sport en hoe wij sport en bewegen een plaats kunnen geven in ons vaak door kennis gedomineerde leven. Er wordt gekeken naar beelden, gediscussieerd en gewerkt aan opdrachten.

 

  1. Schrijfatelier: de Olympische Spelen
  • Datum: 24 juni 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/ Prijs: € 5,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gaat het over sport. We laten ons inspireren door Nederlandse sportpoëzie en proberen in de geest van dichters als Henk Spaan, Jules Deelder en Willem Wilmink te schrijven over onbekende sporten en bekende sporters. We lezen elkaar voor en geven en ontvangen feedback.

 

U kunt zich opgeven bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com. Altijd met vermelding van uw e-mailadres. Betaling TOT MINIMAAL EEN DAG voor aanvang van de activiteit op iban NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.

 

 

 

Filosofiegroep Rotterdam

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2019-2020

  1. Schrijfatelier 1: optimisme
  • Datum: 28 augustus 2019 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier worden verhalen en gedichten geschreven rond het thema optimisme. Optimistische filosofische teksten, vrolijke en opbeurende afbeeldingen en positieve muziek worden gebruikt als bron van inspiratie voor het schrijven van: het zkv, het rondeel en het kwatrijn. We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips. 

      2. Kennismakingsavond: wat is filosofie?

  • Datum: 29 augustus 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7,50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

      3. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900) [zomereditie]

  • Data: 5, 12, 19 en 26 september en 3 oktober 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

      4. Filosofische wandeling (A) door het centrum  

  • Datum: 14 september 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten)
  • Docenten: drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11.00 uur in grand café Dudok. We lopen langs plekken die wijsgerig, historisch, of kunsthistorisch belang bezitten. Onze tocht voert ons onder andere langs: het grand café van Dudok, het standbeeld en het monument van Erasmus, de kubuswoningen van Piet Blom en de Markthal van Winy Maas. We laten ons tijdens de wandeling inspireren door De architectuur van het geluk van Alain de Botton. We staan stil bij filosofische reflecties, voeren gesprekken en wandelen!

     5. Workshop: verhalen schrijven over belangrijke mensen

  • Data: 9, 16, 23 en 30 september 2019 (maandagvond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
  • Vier avonden wordt er geschreven aan korte en lange verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het thema is belangrijke mensen. Het gaat er bij mensen die in het algemeen belangrijk zijn en in ons persoonlijke leven belangrijk zijn. De vraag natuurlijk is wel wat is belangrijk? Tijdens de workshops wordt daadwerkelijk geschreven en worden de verhalen ter plekke voorgelezen en van commentaar voorzien. We geven elkaar tips en tops.

      6. Schrijfatelier 2: Chrisjan van Geel

  • Datum: 25 september 2019 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier staat de poëzie van Chris Jan van Geel centraal. Het atelier is dan ook volledig gewijd aan gedichten. We hanteren de LAS- methode. We lezen gedichten van Van Geel (L), maken ze af (A) en schrijven in de geest van de dichter zelf natuurgedichten (S). Het gaat dan om korte rijmende of vrije gedichten. Net als Van Geel deed, kunnen we bij de gedichten kleine tekeningen maken. Tussen het schrijven door worden de gedichten aan elkaar voorgelezen.

      7. Workshop: socratisch gesprek (1) over ‘onze omgang met het klimaat’

  • Datum: 5 oktober 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur- 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: drs. Arnold Zielegaar (filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. We voeren ook het gesprek op de wijze van Nelson. Er zijn vele definities van geluk en het is de vraag of geluk te objectiveren is. Als inspiratiebron om te praten over geluk dienen tekstfragmenten van bekende filosofen zoals: Aristoteles en Nietzsche.

     8. Cursus: Erasmus

  • Data: 10, 17, 31 oktober 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In drie avonden wordt ingegaan op het gedachtegoed van de belangrijke Nederlandse, Rotterdamse denker Desiderius Erasmus. Daarbij gaat het om zijn gedachten over thema’s en onderwerpen die drie van zijn werken centraal staan. Op de eerste avond is er aandacht voor de Lof der zotheid; de tweede avond voor De klacht van de vrede en de derde avond voor Over de vrije wil. Tijdens de avonden is wordt er informatie over Erasmus’ denken behandel, worden opdrachten gemaakt en vinden er gesprekken plaats. Daarbij gaat het mede over de rol en betekenis van Erasmus voor ons anno 2019.

       9. Schrijfatelier 3: de fauna van Nederland

  • Datum: 30 oktober 2019 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier staat de Nederlandse fauna centraal. Op 4 oktober was het Werelddierendag, vandaag is het Nederlandse faunadag (althans tijdens dit atelier). We schrijven dialogen tussen dieren uit Nederland en werken aan monologen van huisdieren. We lezen elkaar voor en geven elkaar tips en tops. We gebruiken afbeeldingen en filmpjes als inspiratiebronnen.

      10. Workshop: denkgereedschappen

  • Datum: 9 november 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De Vlaamse filosoof Paul Wouters schreef een boek over denkgereedschappen. De gereedschappen bezitten een benadering van onze omgeving en onszelf. Hoe verhouden wij ons tot de ander, de maatschappij en ons zelf? Wouters werkt dit uit aan de hand van de manier waarop subject (mens) en object zich bij grote denkers als Plato, Kant, Hegel en Dewey tot elkaar verhouden. We maken eerst kennis met de gereedschappen en gaan daarna uitproberen welk denkgereedschap voor ons het beste werkt.

      11. Cursus: de filosofie van het goede  

  • Data: 7, 14, 21 november 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docenten: Peter Bastiaanssen , BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Filosofen schrijven over ethiek en moraliteit. Dit zijn essentiële onderdelen van de levenskunst. Maar hoe gaan we daar nu mee om? Kopen wij fairtrade goederen? Behandelen wij onze buren zoals wij willen dat onze buren ons behandelen? Zijn we eerlijk naar onszelf? Helpt daarbij het filosofisch ideaal of het categorisch imperatief? Kunnen wij goed zijn? Avond 1: Plato en Aristoteles; Avond 2. Kant en Avond 3. Nussbaum. Inhoud: toelichting op de denkers, we maken opdrachten en gaan met elkaar in gesprek.

       12. Schrijfatelier 4: Pablo Picasso

  • Datum: 27 november 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier wordt aandacht besteed aan het leven en werk van de Spaanse kunstenaar Pablo Picasso. We gaan zogenaamde kunstcontinuerende poëzie schrijven en maken verhalen bij kunstwerken waarin we verdergaan waar de Spaanse meester stopte. Uiteraard speelt het beeldende werk om Picasso tijdens dit atelier een hoofdrol. We lezen elkaar voor en geven elkaar feedback.

       13. Schrijfatelier 5: Wat is waarheid?

  • Datum: 11 december 2019 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier wordt aandacht besteed aan een grote filosofische vraag: wat is waarheid? De dichter Bertus Aafjes constateerde dat dichters de waarheid liegen. En een andere dichter, Martinus Nijhoff, stelde vast dat dichters dingen schrijven waarvan je moet stellen: er staat niet wat er staat. Hoe zeker kunnen wij zijn van waarheden in een tijd van nepnieuws? We schrijven onze eigen waarheid in haiku, tanka en keergedichten.

      14. Cursus: politieke filosofie/burgerschapsfilosofie

  • Data: 28 november en 12 en 19 december 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur- 22.00 uur / Prijs: € 40,00*/€ 35,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus).
  • Drie avonden over politieke filosofie. Visies op burgerschap komen ter sprake: wereldburgerschap, moreel burgerschap, calculerend burgerschap, burgerschap als groepsidentiteit en democratisch burgerschap. De volgende denkers en een visies worden behandeld: Aristoteles, Machiavelli, Spinoza, Dewey, Rawls, Appiah en Nussbaum. Cursisten spiegelen de visies aan hedendaagse vraagstukken aan hun rol in de samenleving. Wie € 40 betaald ontvangt: Jan de Bas (2013). Jong gedaan oud geleerd. Burgerschapsvorming. Visies en instrumenten.

      15. Masterclass: columns schrijven

  • Datum: 14 december 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur- 15.30 uur / Prijs: € 45.00 (inclusief vegetarische lunch en inclusief een exemplaar van de bundel Keiharde nuance)
  • Docent: Stevo Akkerman (columnist Trouw)
  • De achtergrond, betekenis en techniek van de column in het algemeen wordt behandeld. Wat voor soort columns bestaan er? Wat is het verband tussen het karakter van een column en de stijl? Tevens wordt ingegaan op columns zoals Stevo Akkerman ze schrijft. Een aantal worden geanalyseerd. Tijdens de masterclass wordt ook geschreven. Akkerman geeft feedback op de gemaakte columns. Let op: er is voor deze masterclass plaats voor acht deelnemers. Wie zich het eerst opgeeft en betaalt, is verzekerd van een plaatsje. Met dank aan uitgeverij Lemniscaat Rotterdam!

     16. Cursus: inleiding in de filosofie [wintereditie]

  • Data: 9, 16, 23 en 30 januari en 6 februari 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langskomen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009). Filosofie voor beginners.

      17. Workshop: creatief schrijven over jezelf & de ander

  • Datum: 18 januari 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond je zelf en de ander. We krijgen daarbij filosofische input van denkers als: Kant, Buber en Levinas. Al schrijvend proberen we vragen te beantwoorden over wat ons met de ander bindt, wat ons ten diepste drijft en of schrijven helpt om ons beter tot onszelf en de ander te verhouden. We schrijven proza en poëzie. We lezen elkaar voor uit eigen werk.

     18. Schrijfatelier 6: Friedrich Hegel

  • Datum: 22 januari 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier laten we ons inspireren door het filosofische gedachtegoed van Friedrich Hegel. Hij is de godfather van de dialectiek en wij gaan aan de slag met thesen en antithesen. Misschien vormen onze schrijfproducten wel synthesen? Dit keer is er aandacht voor verhalen met personages, waarin we proberen te werken aan de ideale (dialectische) setting van het verhaal: zeg maar de synthese. Het gehele atelier is gewijd aan proza! We lezen elkaar voor en geven elkaar tips en tops.

19. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw

  • Data: 13, 20 en 27 februari en 5 maart 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.

     20. Workshop: socratisch gesprek (2) over ‘relaties/ik & de ander’

  • Datum: 22 februari 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: drs. Arnold Zielegaar (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. We voeren ook het gesprek op de wijze van Nelson. Er zijn vele definities van geluk en het is de vraag of geluk te objectiveren is. Als inspiratiebron om te praten over geluk dienen tekstfragmenten van bekende filosofen zoals: M. Buber, E. Levinas en M. Nussbaum.

      21. Cursus: Filosofie van het geduld

  • Data: 12 en 19 maart 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 27,50
  • Docent: dr. Joop Berding (opvoedingsfilosoof)
  • Twee avonden over de filosofie van het geduld. Door de eeuwen heen hebben filosofen en theologen zich beziggehouden met het begrip geduld en daarmee verwante concepten als volharding en lijdzaamheid. Zowel in het christendom, het boeddhisme als de islam wordt vaak verwezen naar geduld en zijn tegenhanger ongeduld. Ook in de (moderne) filosofie is er een traditie die zich bezighoudt met onze soms ongeduldige omgang met de tijd. De visies van onder anderen Cornelis Verhoeven, Jacques De Visscher, Koen Haegens en Joke Hermsen worden behandeld. Hun ideeën worden toegepast op alledaagse vormen van geduld en ongeduld, in de politiek, de maatschappij en in het onderwijs. De deelnemers krijgen na de eerste avond een doe- en denk-opdracht. Van Joop Berding verscheen in 2019 Opvoeding en onderwijs tussen geduld en ongeduld (Culemborg: Phronese).

     22. Workshop: dichten over geluk en hoop

  • Datum: 14 maart 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Geluk en hoop zijn onderwerpen waar veel dichters overgeschreven. Voor de ene dichter bood het leven een scala aan mogelijkheden, terwijl de andere dichter de hoop reeds verloor wanneer hij de straat opging. We lezen gedichten. We maken bestaande gedichten af (bedenken er een ander slot bij) en we schrijven zelf nieuwe gedichten. Het gaat daarbij om korte en lange gedichten; gedichten met een vrije en een vaste vorm. We laten ons hierbij inspireren door teksten van filosofen over hoop (Ernst Bloch) en geluk (Alain Badiou en Alain de Botton).

     23. Schrijfatelier 7: Carel Visser (beeldhouwer)

  • Datum: 4 maart 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gebruiken we de beelden van Carel Visser als inspiratiebron. Dit keer volop aandacht voor aforismen: wat zijn het en hoe werken ze? Behalve dat er aandacht is voor deze wijze poëtische spreuken, schrijven we impressiegedichten, waarbij we ons concentreren op de sculpturen van Visser. We lezen elkaar voor en geven elkaar feedback.

    24. Cursus: drie vrouwelijke denkers

  • Data: 2, 9 en 16 april 2020 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37,50
  • Docent: Clara Bolle MA (filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In drie avonden gaat het over drie vrouwelijke filosofen: Simone de Beauvoir en Etty Hillesum (Bolle) en Martha Nussbaum (De Bas).Wat waren de thema’s en onderwerpen in hun denken? Welke rol speelde de vrouw in hun denken? Wat was hun vrouwbeeld? Hadden andere vrouwelijke denkers invloed op hun denken? Wat kunnen vrouwelijke en mannelijke deelnemers aan deze cursus met de wijsgerige gedachten van de behandelde filosofen? Drie avonden waarin uitleg wordt gegeven en volop ruimte is voor gesprek.

     25. Workshop: Alian de Botton & de levenskunst(filosofie)

  • Datum: 11 april 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De betekenis van het denken van De Botton voor ons leven staat centraal. Kan filosofie echt troost bieden zoals De Botton beweert? Kunnen we als levenskunstenaar leren omgaan met statusangst? Is geluk maakbaar? Er is aandacht voor de praktische betekenis van het denken van Alain de Botton, zoals: status, geluk en de rol van de gemeenschap en kunst. Interactieve momenten en discussie! Er wordt gebruikt gemaakt van: De troost van de filosofie, Statusangst en de Architectuur van het geluk. Tevens komen de bouwstenen van de levenskunstfilosofie ter sprake in opdrachten en gesprekken.

       26. Schrijfatelier 8: de dichter Gerard Reve

  • Datum: 29 april 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier staat de dichter Gerard Reve (overleden 8 april 2006) centraal. Schijven we ons eigen ‘Zuster Immaculata’? In het atelier zullen we uitsluitend gedichten schrijven. We hanteren de LAS- methode. We lezen gedichten van Reve (L), maken ze af (A) en schrijven in de geest van de dichter zelf gedichten (S). Als het goed is luisteren we ook nog naar de dichter zelf! We lezen elkaar voor en we geven elkaar feedback.

     27. Cursus: de Stoa en de praktische filosofie    

  • Data: 14, 21 en 28 mei 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37,50
  • Docenten: Peter Bastiaanssen , BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Drie avonden over de Stoa: 1. Seneca, 2. Epictetus (Peter B.) en 3. Marcus Aurelius. Op deze avonden wordt ingegaan op de praktische wijsheid van de Stoa. Belangrijke geschriften worden besproken. De ideeën en omgangsvaardigheden van deze levenskunstfilosofen bestemd voor ons dagelijks bestaan komen te sprake. Het gaat daarbij om het leren omgaan met wat op je pad komt; het oog krijgen voor evenwicht in het leven en het op de juiste manier participeren in de omgeving. Er wordt ruime tijd gereserveerd voor gesprekken en opdrachten.

     28. Filosofische wandeling (B) door Delfshaven

  • Datum: 23 mei 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11.00 bij café De Oude Sluis. We bezoeken onder andere de Pelgrimsvaderskerk, de kleurentunnel en een galerie. We lopen langs plekken die wijsgerig, historisch, of kunsthistorisch belang bezitten. We staan stil bij filosofische reflecties en voeren gesprekken!

    29. Schrijfatelier 9: vooruitgangsgeloof

  • Datum: 27 mei 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier lezen we filosofische teksten waarin sprake is van vooruitgangsgeloof. Het principe dat er sprake is van een progressieve levensverwachting verwerken we in verhalen, die voor een deel in de toekomst spelen. We laten ons inspireren door utopieën van Thomas Moore en Karl Marx. Scheppen wij in dit atelier de ideale toekomst? We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.
  • 30. Cursus: de (levenskunst)filosofie van sport en bewegen (richting de OS 2020)
  • Data: 4, 11 en 18 juni 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en oud-amateurvoetballer)
  • Van 24 juli tot en met 9 augustus worden in Tokio de Olympische Zomerspelen georganiseerd. Daarom drie avonden over de filosofie van sport en bewegen. Besproken worden: Avond 1: Damon Young (2015), Filosoferen over beweging en sport. Young toont aan de hand van filosofen aan dat beweging, sport, training en discipline belangrijk zijn voor ons welzijn en ons denken. Avond 2: David Papineau stelt in De regels van het spel (2018) dat achter sportvragen diepgaande ethische, metafysische en psychologische kwesties schuil gaan. Avond 3: Sport als levenskunst (2010) van Mark Van den Bossche. In deze cursus wordt nagegaan wat we in wijsgerig opzicht kunnen leren van sport en hoe wij sport en bewegen een plaats kunnen geven in ons vaak door kennis gedomineerde leven. Er wordt gekeken naar beelden, gediscussieerd en gewerkt aan opdrachten. Van Jan de Bas en Dik Vuik verschijnt in deze periode: Rotterdamse plakken. Olympische medaillewinnaars aan de Maas 1908-2018.

31. Filosofische wandeling (C) met Erasmus

  • Datum: 6 juni 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia- en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. We bezoeken onder andere het Erasmus Experience Center. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 15.00

       32. Schrijfatelier 10: de Olympische Spelen

  • Datum: 24 juni 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gaat het over sport; in het bijzonder over de Olympische Zomerspelen. Deze speler worden van 24 juli tot en met 9 augustus in Tokio georganiseerd. We laten ons inspireren door Nederlandse sportpoëzie en proberen in de geest van dichters als Henk Spaan, Jules Deelder en Willem Wilmink te schrijven over onbekende sporten en bekende sporters. We lezen elkaar voor en geven en ontvangen feedback.
  • OPGEVEN
  • Filosofiegroep Rotterdam
  • Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas@Inholland.nl. Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.

 

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2019-2020 AANGEPAST

Vanaf maart 2020 worden de cursussen en workshops gegeven via een rechtstreekse video uitzending. Bij deze uitzending via internet wordt gebruik gemaakt van het programma Zoom.

Programma

  1. Cursus: de Stoa en de praktische filosofie
  • Data: 14, 21 en 28 mei 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – ca. 21.15 uur /Prijs: € 5 per uitzending/cursusavond; voor de hele cursus: € 12,50
  • Docenten: Peter Bastiaanssen, BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Drie avonden over de Stoa: 1. Seneca, 2. Epictetus (Peter B.) en 3. Marcus Aurelius. Op deze avonden wordt ingegaan op de praktische wijsheid van de Stoa. Belangrijke geschriften worden besproken. De ideeën en omgangsvaardigheden van deze levenskunstfilosofen bestemd voor ons dagelijks bestaan komen ter sprake. Het gaat daarbij om het leren omgaan met wat op je pad komt; het oog krijgen voor evenwicht in het leven en het op de juiste manier participeren in de omgeving. Er wordt ruime tijd gereserveerd voor gesprekken en opdrachten.
  1. Filosofische verkenningen van de 21e eeuw
  • Data: 26 mei en 2 juni 2020 (dinsdag)
  • Tijd: 10.00 uur – ca. 11.15 uur/Prijs: € 5 per uitzending/cursusochtend
  • Docent: dr. Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Er staan grote transities voor onze deur. In de 21ste eeuw zal zowat alles veranderen; economisch, technologisch, politiek, klimaat… Het houdt niet op. En nu staat er ook nog eens plots een acuut probleem in onze huiskamer. Het coronavirus. Wordt dit virus een voorproefje voor wat ons te wachten staat? Want vroeg of laat worden alle transities acuut en dan worden we gedwongen te veranderen. Dat laat het virus ons zien. Onze wereld lijkt opeens onbetrouwbaarder, gevaarlijker en chaotischer juist omdat patronen, structuren en systemen hun werk niet meer naar behoren kunnen doen. Wat nu?
  1. Schrijfatelier 9: vooruitgangsgeloof
  • Datum: 27 mei 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/ Prijs: € 5,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier lezen we filosofische teksten waarin sprake is van vooruitgangsgeloof. Het principe dat er sprake is van een progressieve levensverwachting verwerken we in verhalen, die voor een deel in de toekomst spelen. We laten ons inspireren door utopieën van Thomas Moore en Karl Marx. Scheppen wij in dit atelier de ideale toekomst? We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.
  1. Workshop: Creatief schrijven over thuis

◾Datum: 1, 8, 15 en 22 september 2019 (maandagvond)

◾Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur/ Prijs: € 30.00 [€ 8,- per avond]

◾Docent: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)

  • Afgelopen weken zijn we allemaal veel thuis geweest. Wat betekent thuis voor jou? Heeft het inmiddels een andere betekenis gekregen? Wanneer voelt thuis als thuis? Voelt je huis nog goed aan als je zoveel thuis bent? Of gaan sommige dingen je tegenstaan? Elke avond komt er een ander onderwerp aan bod. Kortom, genoeg stof om over te schrijven.
  • We schrijven fictie en non-fictie. Schrijftechnieken en schrijftips komen ter sprake.
  • Vier avonden schrijven we gedichten en korte verhalen en lezen we aan elkaar voor.
  1. Cursus: de (levenskunst) filosofie van sport en bewegen
  • Data: 4, 11 en 18 juni 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – ca. 21.15 uur /Prijs: € 15
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en oud-amateurvoetballer)
  • Drie avonden over de filosofie van sport en bewegen. Besproken worden: Avond 1: Damon Young (2015), Filosoferen over beweging en sport. Young toont aan de hand van filosofen aan dat beweging, sport, training en discipline belangrijk zijn voor ons welzijn en ons denken. Avond 2: David Papineau stelt in De regels van het spel (2018) dat achter sportvragen diepgaande ethische, metafysische en psychologische kwesties schuilgaan. Avond 3: Sport als levenskunst (2010) van Mark Van den Bossche. In deze cursus wordt nagegaan wat we in wijsgerig opzicht kunnen leren van sport en hoe wij sport en bewegen een plaats kunnen geven in ons vaak door kennis gedomineerde leven. Er wordt gekeken naar beelden, gediscussieerd en gewerkt aan opdrachten.

 

  1. Schrijfatelier: de Olympische Spelen
  • Datum: 24 juni 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/ Prijs: € 5,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gaat het over sport. We laten ons inspireren door Nederlandse sportpoëzie en proberen in de geest van dichters als Henk Spaan, Jules Deelder en Willem Wilmink te schrijven over onbekende sporten en bekende sporters. We lezen elkaar voor en geven en ontvangen feedback.

 

U kunt zich opgeven bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com. Altijd met vermelding van uw e-mailadres. Betaling TOT MINIMAAL EEN DAG voor aanvang van de activiteit op iban NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.

 

 

 

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2019-2020 AANGEPAST

Vanaf maart 2020 worden de cursussen en workshops gegeven via een rechtstreekse video uitzending. Bij deze uitzending via internet wordt gebruik gemaakt van het programma Zoom.

DIT PROGRAMMA VAN DE FGR GELDT ZOLANG DE RICHTLIJNEN I.V.M. HET CORONAVIRUS VAN DE OVERHEID EN HET RIVM GELDEN.

ER WORDEN OOK EXTRA CURSSUSSEN AANGEBODEN….

Spelregels

  • Uitzendingen vinden plaats via Zoom. Een programma dat zeer eenvoudig is te installeren: via https://zoom.us/
  • Elke uitzending duurt 40 minuten of maximaal 2 × 40 minuten.
  • Aanmeldingen uitsluitend via de e-mail met vermelding van 06-nummer.
  • Deelname is alleen mogelijk nadat vooraf is betaald.
  • Deelnemers ontvangen via de e-mail voor de uitzending een uitnodiging om deel te nemen aan de cursus.
  • Opgeven kan tot 7.00 uur een dag vooraf aan de (eerste) cursusavond.
  • De lessen worden zoveel mogelijk interactief gemaakt. Cursisten kunnen gebruik maken van hun microfoon en van de chatfunctie.
  • De cursist krijgt een hand-out voor de uitzending gemaild.
  • Tijdens de uitzending zal gebruik worden gemaakt van een PowerPoint.
  • De cursussen kunnen gevolgd worden wanneer vooraf wordt betaald. Per uitzending is dat € 5.
  • Een activiteit gaat door bij minimaal vier deelnemers.
  • Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com Betaling tot een dag voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.
  • Docenten: Elske Schreuder, Peter Bastiaansen en Jan de Bas.

 

 

Programma

 1. Cursus: drie vrouwelijke denkers

  • Data: 2, 9 en 16 april 2020 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – ca. 21.15 uur/Prijs: € 15.
  • Docenten: Mr. drs. Elske Schreuder(filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In drie avonden gaat het over drie vrouwelijke filosofen: Simone de Beauvoir en Luce Irigaray Schreuder) en Christine Korsgaard/Martha Nussbaum (De Bas.) Wat waren de thema’s en onderwerpen in hun denken? Welke rol speelde de vrouw in hun denken? Wat was hun vrouwbeeld? Hadden andere vrouwelijke denkers invloed op hun denken? Wat kunnen vrouwelijke en mannelijke deelnemers aan deze cursus met de wijsgerige gedachten van de behandelde filosofen? Drie avonden waarin uitleg wordt gegeven en volop ruimte is voor gesprek.

2. Workshop: Alian de Botton & de levenskunst(filosofie)

  • Datum: 11 april 2020 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 12.00 uur en na een lunchpauze van 13.00 uur tot 14.00 uur/Prijs: € 5 per uitzending; voor de hele cursus: € 7,50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De betekenis van het denken van De Botton voor ons leven staat centraal. Kan filosofie echt troost bieden zoals De Botton beweert? Kunnen we als levenskunstenaar leren omgaan met statusangst? Is geluk maakbaar? Er is aandacht voor de praktische betekenis van het denken van Alain de Botton, zoals: status, geluk en de rol van de gemeenschap en kunst. Interactieve momenten en discussie! Er wordt gebruikt gemaakt van: De troost van de filosofie (deel 1) en Statusangst (deel 2). Tevens komen de bouwstenen van de levenskunstfilosofie ter sprake in opdrachten en gesprekken.

3. EXTRA Cursus: de filosofie van het goede

  • Data: 14, 21 en 28 april 2020 (dinsdagochtend)
  • Tijd: 10.00 uur – ca. 11.15 uur/ Prijs: € 15
  • Docenten: Peter Bastiaanssen, BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Filosofen schrijven over ethiek en moraliteit. Dit zijn essentiële onderdelen van de levenskunst. Maar hoe gaan we daar nu mee om? Kopen wij fairtrade goederen? Behandelen wij onze buren zoals wij willen dat onze buren ons behandelen? Zijn we eerlijk naar onszelf? Helpt darabij het filosofisch ideaal of het categorisch imperatief? Kunnen wij goed zijn? 1: Plato en Aristotales (Jan); 2. Kant (Peter) 3. Nussbaum (Jan) Toelichting op de denkers, we maken opdrachten en gaan met elkaar in gesprek.

4. Schrijfatelier: de dichter Gerard Reve

  • Datum: 29 april 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/Prijs: € 5,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier staat de dichter Gerard Reve (overleden 8 april 2006) centraal. Schijven we ons eigen ‘Zuster Immaculata’? In het atelier zullen we uitsluitend gedichten schrijven. We hanteren de LAS- methode. We lezen gedichten van Reve (L), maken ze af (A) en schrijven in de geest van de dichter zelf gedichten (S). Als het goed is luisteren we ook nog naar de dichter zelf! We lezen elkaar voor en we geven elkaar feedback.

5. EXTRA Cursus: de filosofie van de troost/de troost van de filosofie

  • Data: 5, 12 en 19 mei 2020 (dinsdagochtend)
  • Tijd: 10.00 uur – ca. 11.15 uur/ Prijs: € 15
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Drie ochtenden over filosofie en troost. Hamvraag is of filosofie troost kan bieden. In de eerste ochtend wordt ingegaan op het klassieke werk van Boëthius Over de vertroosting der wijsbegeerte en komt het denken over troost van Erasmus ter sprake: Lof der zotheid en Voorbereiding op de dood. De tweede ochtend is gewijd aan de Filosofie van de troost van Cornelis Verhoeven. De laatste ochtend gaat over De troost van de filosofie van Alain de Botton.

6. Cursus: de Stoa en de praktische filosofie

  • Data: 14, 21 en 28 mei 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – ca. 21.15 uur /Prijs: € 15
  • Docenten: Peter Bastiaanssen, BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Drie avonden over de Stoa: 1. Seneca, 2. Epictetus (Peter B.) en 3. Marcus Aurelius. Op deze avonden wordt ingegaan op de praktische wijsheid van de Stoa. Belangrijke geschriften worden besproken. De ideeën en omgangsvaardigheden van deze levenskunstfilosofen bestemd voor ons dagelijks bestaan komen ter sprake. Het gaat daarbij om het leren omgaan met wat op je pad komt; het oog krijgen voor evenwicht in het leven en het op de juiste manier participeren in de omgeving. Er wordt ruime tijd gereserveerd voor gesprekken en opdrachten.

7. EXTRA Filosofische verkenningen van de 21e eeuw

  • Data: 26 mei en 2 juni 2020 (dinsdag)
  • Tijd: 10.00 uur – ca. 11.15 uur/Prijs: € 10
  • Docent: dr. Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Er staan grote transities voor onze deur. In de 21ste eeuw zal zowat alles veranderen; economisch, technologisch, politiek, klimaat… Het houdt niet op. En nu staat er ook nog eens plots een acuut probleem in onze huiskamer. Het coronavirus. Wordt dit virus een voorproefje voor wat ons te wachten staat? Want vroeg of laat worden alle transities acuut en dan worden we gedwongen te veranderen. Dat laat het virus ons zien. Onze wereld lijkt opeens onbetrouwbaarder, gevaarlijker en chaotischer juist omdat patronen, structuren en systemen hun werk niet meer naar behoren kunnen doen. Wat nu?

8. Schrijfatelier 9: vooruitgangsgeloof

  • Datum: 27 mei 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/ Prijs: € 5,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier lezen we filosofische teksten waarin sprake is van vooruitgangsgeloof. Het principe dat er sprake is van een progressieve levensverwachting verwerken we in verhalen, die voor een deel in de toekomst spelen. We laten ons inspireren door utopieën van Thomas Moore en Karl Marx. Scheppen wij in dit atelier de ideale toekomst? We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.

9. Cursus: de (levenskunst) filosofie van sport en bewegen

  • Data: 4, 11 en 18 juni 2020 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – ca. 21.15 uur /Prijs: € 15
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en oud-amateurvoetballer)
  • Drie avonden over de filosofie van sport en bewegen. Besproken worden: Avond 1: Damon Young (2015), Filosoferen over beweging en sport. Young toont aan de hand van filosofen aan dat beweging, sport, training en discipline belangrijk zijn voor ons welzijn en ons denken. Avond 2: David Papineau stelt in De regels van het spel (2018) dat achter sportvragen diepgaande ethische, metafysische en psychologische kwesties schuil gaan. Avond 3: Sport als levenskunst (2010) van Mark Van den Bossche. In deze cursus wordt nagegaan wat we in wijsgerig opzicht kunnen leren van sport en hoe wij sport en bewegen een plaats kunnen geven in ons vaak door kennis gedomineerde leven. Er wordt gekeken naar beelden, gediscussieerd en gewerkt aan opdrachten.

10. Schrijfatelier: de Olympische Spelen

  • Datum: 24 juni 2020 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – ca. 11.45 uur/ Prijs: € 5,00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Tijdens dit schijfatelier gaat het over sport. We laten ons inspireren door Nederlandse sportpoëzie en proberen in de geest van dichters als Henk Spaan, Jules Deelder en Willem Wilmink te schrijven over onbekende sporten en bekende sporters. We lezen elkaar voor en geven en ontvangen feedback.

 

  • OPGEVEN
  • Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com Betaling TOT MINIMAAL EEN DAG voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.

 

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2019-2020

1. Schrijfatelier 1: optimisme
• Datum: 28 augustus 2019 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier worden verhalen en gedichten geschreven rond het thema optimisme. Optimistische filosofische teksten, vrolijke en opbeurende afbeeldingen en positieve muziek worden gebruikt als bron van inspiratie voor het schrijven van: het zkv, het rondeel en het kwatrijn. We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.

2. Kennismakingsavond: wat is filosofie?
• Datum: 29 augustus 2019 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7,50
• Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

3. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900) [zomereditie]
• Data: 5, 12, 19 en 26 september en 3 oktober 2019 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
• Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

4. Filosofische wandeling (A) door het centrum
• Datum: 14 september 2019 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten)
• Docenten: drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• We verzamelen om 11.00 uur in grand café Dudok. We lopen langs plekken die wijsgerig, historisch, of kunsthistorisch belang bezitten. Onze tocht voert ons onder andere langs: het grand café van Dudok, het standbeeld en het monument van Erasmus, de kubuswoningen van Piet Blom en de Markthal van Winy Maas. We laten ons tijdens de wandeling inspireren door De architectuur van het geluk van Alain de Botton. We staan stil bij filosofische reflecties, voeren gesprekken en wandelen!

5. Workshop: verhalen schrijven over belangrijke mensen
• Data: 9, 16, 23 en 30 september 2019 (maandagvond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45.00
• Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
• Vier avonden wordt er geschreven aan korte en lange verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het thema is belangrijke mensen. Het gaat er bij mensen die in het algemeen belangrijk zijn en in ons persoonlijke leven belangrijk zijn. De vraag natuurlijk is wel wat is belangrijk? Tijdens de workshops wordt daadwerkelijk geschreven en worden de verhalen ter plekke voorgelezen en van commentaar voorzien. We geven elkaar tips en tops.

6. Schrijfatelier 2: Chrisjan van Geel
• Datum: 25 september 2019 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier staat de poëzie van Chris Jan van Geel centraal. Het atelier is dan ook volledig gewijd aan gedichten. We hanteren de LAS- methode. We lezen gedichten van Van Geel (L), maken ze af (A) en schrijven in de geest van de dichter zelf natuurgedichten (S). Het gaat dan om korte rijmende of vrije gedichten. Net als Van Geel deed, kunnen we bij de gedichten kleine tekeningen maken. Tussen het schrijven door worden de gedichten aan elkaar voorgelezen.

7. Workshop: socratisch gesprek (1) over ‘onze omgang met het klimaat’
• Datum: 5 oktober 2019 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur- 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
• Docenten: drs. Arnold Zielegaar (filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. We voeren ook het gesprek op de wijze van Nelson. Er zijn vele definities van geluk en het is de vraag of geluk te objectiveren is. Als inspiratiebron om te praten over geluk dienen tekstfragmenten van bekende filosofen zoals: Aristoteles en Nietzsche.

8. Cursus: Erasmus
• Data: 10, 17, 31 oktober 2019 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
• Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• In drie avonden wordt ingegaan op het gedachtegoed van de belangrijke Nederlandse, Rotterdamse denker Desiderius Erasmus. Daarbij gaat het om zijn gedachten over thema’s en onderwerpen die drie van zijn werken centraal staan. Op de eerste avond is er aandacht voor de Lof der zotheid; de tweede avond voor De klacht van de vrede en de derde avond voor Over de vrije wil. Tijdens de avonden is wordt er informatie over Erasmus’ denken behandel, worden opdrachten gemaakt en vinden er gesprekken plaats. Daarbij gaat het mede over de rol en betekenis van Erasmus voor ons anno 2019.

9. Schrijfatelier 3: de fauna van Nederland
• Datum: 30 oktober 2019 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier staat de Nederlandse fauna centraal. Op 4 oktober was het Werelddierendag, vandaag is het Nederlandse faunadag (althans tijdens dit atelier). We schrijven dialogen tussen dieren uit Nederland en werken aan monologen van huisdieren. We lezen elkaar voor en geven elkaar tips en tops. We gebruiken afbeeldingen en filmpjes als inspiratiebronnen.

10. Workshop: denkgereedschappen
• Datum: 9 november 2019 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
• Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• De Vlaamse filosoof Paul Wouters schreef een boek over denkgereedschappen. De gereedschappen bezitten een benadering van onze omgeving en onszelf. Hoe verhouden wij ons tot de ander, de maatschappij en ons zelf? Wouters werkt dit uit aan de hand van de manier waarop subject (mens) en object zich bij grote denkers als Plato, Kant, Hegel en Dewey tot elkaar verhouden. We maken eerst kennis met de gereedschappen en gaan daarna uitproberen welk denkgereedschap voor ons het beste werkt.

11. Cursus: de filosofie van het goede
• Data: 7, 14, 21 november 2019 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
• Docenten: Peter Bastiaanssen , BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas
(cultuurhistoricus)
• Filosofen schrijven over ethiek en moraliteit. Dit zijn essentiële onderdelen van de levenskunst. Maar hoe gaan we daar nu mee om? Kopen wij fairtrade goederen? Behandelen wij onze buren zoals wij willen dat onze buren ons behandelen? Zijn we eerlijk naar onszelf? Helpt daarbij het filosofisch ideaal of het categorisch imperatief? Kunnen wij goed zijn? Avond 1: Plato en Aristoteles; Avond 2. Kant en Avond 3. Nussbaum. Inhoud: toelichting op de denkers, we maken opdrachten en gaan met elkaar in gesprek.

12. Schrijfatelier 4: Pablo Picasso
• Datum: 27 november 2018 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier wordt aandacht besteed aan het leven en werk van de Spaanse kunstenaar Pablo Picasso. We gaan zogenaamde kunstcontinuerende poëzie schrijven en maken verhalen bij kunstwerken waarin we verdergaan waar de Spaanse meester stopte. Uiteraard speelt het beeldende werk om Picasso tijdens dit atelier een hoofdrol. We lezen elkaar voor en geven elkaar feedback.

13. Cursus: politieke filosofie/burgerschapsfilosofie
• Data: 28 november en 12 en 19 december 2019 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur- 22.00 uur / Prijs: € 40,00*/€ 35,00
• Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus).
• Drie avonden over politieke filosofie. Visies op burgerschap komen ter sprake: wereldburgerschap, moreel burgerschap, calculerend burgerschap, burgerschap als groepsidentiteit en democratisch burgerschap. De volgende denkers en een visies worden behandeld: Aristoteles, Machiavelli, Spinoza, Dewey, Rawls, Appiah en Nussbaum. Cursisten spiegelen de visies aan hedendaagse vraagstukken aan hun rol in de samenleving. Wie € 40 betaald ontvangt: Jan de Bas (2013). Jong gedaan oud geleerd. Burgerschapsvorming. Visies en instrumenten.

14. Schrijfatelier 5: Wat is waarheid?
• Datum: 11 december 2019 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier wordt aandacht besteed aan een grote filosofische vraag: wat is waarheid? De dichter Bertus Aafjes constateerde dat dichters de waarheid liegen. En een andere dichter, Martinus Nijhoff, stelde vast dat dichters dingen schrijven waarvan je moet stellen: er staat niet wat er staat. Hoe zeker kunnen wij zijn van waarheden in een tijd van nepnieuws? We schrijven onze eigen waarheid in haiku, tanka en keergedichten.

15. Masterclass: columns schrijven
• Datum: 14 december 2019 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur- 15.30 uur / Prijs: € 45.00 (inclusief vegetarische lunch en inclusief een exemplaar van de bundel Keiharde nuance)
• Docent: Stevo Akkerman (columnist Trouw)
• De achtergrond, betekenis en techniek van de column in het algemeen wordt behandeld. Wat voor soort columns bestaan er? Wat is het verband tussen het karakter van een column en de stijl? Tevens wordt ingegaan op columns zoals Stevo Akkerman ze schrijft. Een aantal worden geanalyseerd. Tijdens de masterclass wordt ook geschreven. Akkerman geeft feedback op de gemaakte columns. Let op: er is voor deze masterclass plaats voor acht deelnemers. Wie zich het eerst opgeeft en betaalt, is verzekerd van een plaatsje. Met dank aan uitgeverij Lemniscaat Rotterdam!

16. Cursus: inleiding in de filosofie [wintereditie]
• Data: 9, 16, 23 en 30 januari en 6 februari 2020 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
• Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langskomen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009). Filosofie voor beginners.

17. Workshop: creatief schrijven over jezelf & de ander
• Datum: 18 januari 2019 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
• Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
• In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond je zelf en de ander. We krijgen daarbij filosofische input van denkers als: Kant, Buber en Levinas. Al schrijvend proberen we vragen te beantwoorden over wat ons met de ander bindt, wat ons ten diepste drijft en of schrijven helpt om ons beter tot onszelf en de ander te verhouden. We schrijven proza en poëzie. We lezen elkaar voor uit eigen werk.

18. Schrijfatelier 6: Friedrich Hegel
• Datum: 22 januari 2020 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier laten we ons inspireren door het filosofische gedachtegoed van Friedrich Hegel. Hij is de godfather van de dialectiek en wij gaan aan de slag met thesen en antithesen. Misschien vormen onze schrijfproducten wel synthesen? Dit keer is er aandacht voor verhalen met personages, waarin we proberen te werken aan de ideale (dialectische) setting van het verhaal: zeg maar de synthese. Het gehele atelier is gewijd aan proza! We lezen elkaar voor en geven elkaar tips en tops.

19. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw
• Data: 13, 20 en 27 februari en 5 maart 2020 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
• Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.

20. Workshop: socratisch gesprek (2) over ‘relaties/ik & de ander’
• Datum: 22 februari 2020 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
• Docent: drs. Arnold Zielegaar (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. We voeren ook het gesprek op de wijze van Nelson. Er zijn vele definities van geluk en het is de vraag of geluk te objectiveren is. Als inspiratiebron om te praten over geluk dienen tekstfragmenten van bekende filosofen zoals: M. Buber, E. Levinas en M. Nussbaum.

21. Cursus: Filosofie van het geduld
• Data: 12 en 19 maart 2020 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 27,50
• Docent: dr. Joop Berding (opvoedingsfilosoof)
• Twee avonden over de filosofie van het geduld. Door de eeuwen heen hebben filosofen en theologen zich beziggehouden met het begrip geduld en daarmee verwante concepten als volharding en lijdzaamheid. Zowel in het christendom, het boeddhisme als de islam wordt vaak verwezen naar geduld en zijn tegenhanger ongeduld. Ook in de (moderne) filosofie is er een traditie die zich bezighoudt met onze soms ongeduldige omgang met de tijd. De visies van onder anderen Cornelis Verhoeven, Jacques De Visscher, Koen Haegens en Joke Hermsen worden behandeld. Hun ideeën worden toegepast op alledaagse vormen van geduld en ongeduld, in de politiek, de maatschappij en in het onderwijs. De deelnemers krijgen na de eerste avond een doe- en denk-opdracht. Van Joop Berding verscheen in 2019 Opvoeding en onderwijs tussen geduld en ongeduld (Garant).

22. Workshop: dichten over geluk en hoop
• Datum: 14 maart 2020 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (inclusief vegetarische lunch)
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Geluk en hoop zijn onderwerpen waar veel dichters overgeschreven. Voor de ene dichter bood het leven een scala aan mogelijkheden, terwijl de andere dichter de hoop reeds verloor wanneer hij de straat opging. We lezen gedichten. We maken bestaande gedichten af (bedenken er een ander slot bij) en we schrijven zelf nieuwe gedichten. Het gaat daarbij om korte en lange gedichten; gedichten met een vrije en een vaste vorm. We laten ons hierbij inspireren door teksten van filosofen over hoop (Ernst Bloch) en geluk (Alain Badiou en Alain de Botton).

23. Schrijfatelier 7: Carel Visser (beeldhouwer)
• Datum: 4 maart 2020 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier gebruiken we de beelden van Carel Visser als inspiratiebron. Dit keer volop aandacht voor aforismen: wat zijn het en hoe werken ze? Behalve dat er aandacht is voor deze wijze poëtische spreuken, schrijven we impressiegedichten, waarbij we ons concentreren op de sculpturen van Visser. We lezen elkaar voor en geven elkaar feedback.

24. Cursus: drie vrouwelijke denkers
• Data: 2, 9 en 16 april 2020 (donderdag)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37,50
• Docent: Drs. Elske Schreuder(filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• In drie avonden gaat het over drie vrouwelijke filosofen: Simone de Beauvoir en Luce Irigaray Schreuder) en Christine Korsgaard (De Bas.)Wat waren de thema’s en onderwerpen in hun denken? Welke rol speelde de vrouw in hun denken? Wat was hun vrouwbeeld? Hadden andere vrouwelijke denkers invloed op hun denken? Wat kunnen vrouwelijke en mannelijke deelnemers aan deze cursus met de wijsgerige gedachten van de behandelde filosofen? Drie avonden waarin uitleg wordt gegeven en volop ruimte is voor gesprek.

25. Workshop: Alian de Botton & de levenskunst(filosofie)
• Datum: 11 april 2020 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
• Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• De betekenis van het denken van De Botton voor ons leven staat centraal. Kan filosofie echt troost bieden zoals De Botton beweert? Kunnen we als levenskunstenaar leren omgaan met statusangst? Is geluk maakbaar? Er is aandacht voor de praktische betekenis van het denken van Alain de Botton, zoals: status, geluk en de rol van de gemeenschap en kunst. Interactieve momenten en discussie! Er wordt gebruikt gemaakt van: De troost van de filosofie, Statusangst en de Architectuur van het geluk. Tevens komen de bouwstenen van de levenskunstfilosofie ter sprake in opdrachten en gesprekken.

26. Schrijfatelier 8: de dichter Gerard Reve
• Datum: 29 april 2020 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier staat de dichter Gerard Reve (overleden 8 april 2006) centraal. Schijven we ons eigen ‘Zuster Immaculata’? In het atelier zullen we uitsluitend gedichten schrijven. We hanteren de LAS- methode. We lezen gedichten van Reve (L), maken ze af (A) en schrijven in de geest van de dichter zelf gedichten (S). Als het goed is luisteren we ook nog naar de dichter zelf! We lezen elkaar voor en we geven elkaar feedback.

27. Cursus: de Stoa en de praktische filosofie
• Data: 14, 21 en 28 mei 2020 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37,50
• Docenten: Peter Bastiaanssen , BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• Drie avonden over de Stoa: 1. Seneca, 2. Epictetus (Peter B.) en 3. Marcus Aurelius. Op deze avonden wordt ingegaan op de praktische wijsheid van de Stoa. Belangrijke geschriften worden besproken. De ideeën en omgangsvaardigheden van deze levenskunstfilosofen bestemd voor ons dagelijks bestaan komen te sprake. Het gaat daarbij om het leren omgaan met wat op je pad komt; het oog krijgen voor evenwicht in het leven en het op de juiste manier participeren in de omgeving. Er wordt ruime tijd gereserveerd voor gesprekken en opdrachten.

28. Filosofische wandeling (B) door Delfshaven
• Datum: 23 mei 2020 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten)
• Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• We verzamelen om 11.00 bij café De Oude Sluis. We bezoeken onder andere de Pelgrimsvaderskerk, de kleurentunnel en een galerie. We lopen langs plekken die wijsgerig, historisch, of kunsthistorisch belang bezitten. We staan stil bij filosofische reflecties en voeren gesprekken!

29. Schrijfatelier 9: vooruitgangsgeloof
• Datum: 27 mei 2020 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier lezen we filosofische teksten waarin sprake is van vooruitgangsgeloof. Het principe dat er sprake is van een progressieve levensverwachting verwerken we in verhalen, die voor een deel in de toekomst spelen. We laten ons inspireren door utopieën van Thomas Moore en Karl Marx. Scheppen wij in dit atelier de ideale toekomst? We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.

30. Cursus: de (levenskunst)filosofie van sport en bewegen (richting de OS 2020)
• Data: 4, 11 en 18 juni 2020 (donderdagavond)
• Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en oud-amateurvoetballer)
• Van 24 juli tot en met 9 augustus worden in Tokio de Olympische Zomerspelen georganiseerd. Daarom drie avonden over de filosofie van sport en bewegen. Besproken worden: Avond 1: Damon Young (2015), Filosoferen over beweging en sport. Young toont aan de hand van filosofen aan dat beweging, sport, training en discipline belangrijk zijn voor ons welzijn en ons denken. Avond 2: David Papineau stelt in De regels van het spel (2018) dat achter sportvragen diepgaande ethische, metafysische en psychologische kwesties schuil gaan. Avond 3: Sport als levenskunst (2010) van Mark Van den Bossche. In deze cursus wordt nagegaan wat we in wijsgerig opzicht kunnen leren van sport en hoe wij sport en bewegen een plaats kunnen geven in ons vaak door kennis gedomineerde leven. Er wordt gekeken naar beelden, gediscussieerd en gewerkt aan opdrachten. Van Jan de Bas en Dik Vuik verschijnt in deze periode: Rotterdamse plakken. Olympische medaillewinnaars aan de Maas 1908-2018.

32. Filosofische wandeling (C) met Erasmus
• Datum: 6 juni 2020 (zaterdag)
• Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
• Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
• We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia- en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. We bezoeken onder andere het Erasmus Experience Center. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 15.00

33. Schrijfatelier 10: de Olympische Spelen
• Datum: 24 juni 2020 (woensdagochtend)
• Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 12,50
• Docent: Jan de Bas (dichter)
• Tijdens dit schijfatelier gaat het over sport; in het bijzonder over de Olympische Zomerspelen. Deze speler worden van 24 juli tot en met 9 augustus in Tokio georganiseerd. We laten ons inspireren door Nederlandse sportpoëzie en proberen in de geest van dichters als Henk Spaan, Jules Deelder en Willem Wilmink te schrijven over onbekende sporten en bekende sporters. We lezen elkaar voor en geven en ontvangen feedback.

OPGEVEN
Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.

Filosofiegroep Rotterdam

Programma 2018-2019

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2018-2019*

1. Kennismakingsavond: wat is filosofie?

 

    • Datum: 28 augustus 2018 (dinsdagavond)
    • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
    • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
    • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

2. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900) [zomereditie]

 

 

  • Data: 30 augustus, 6, 13, 20 en 27 september 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

3. Filosofische wandeling in Hilgersberg

 

  • Datum: 1 september 2018 (zaterdag)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (Lunch op eigen kosten)
  • We verzamelen bij boekhandel Maximus aan de Dorpsstraat, waar verteld wordt over de bedrijfsgeschiedenis. We wandelen door de Bergse Dorpsstraat en bekijken de ruïne, de oude kerk en het voormalige gemeentehuis. Welke filosofische vragen roept dit op? We wandelen in de middag naar de Rotte en bezoeken een oude molen en bekijken de oude sluis. Dik en Jan zoeken met de deelnemers naar antwoorden op historische-filosofische vragen. We maken gebruik van De architectuur van het geluk van Alan de Botton.

4.Workshops: filosoferen over de mens

 

  • Data: 5 en 12 september 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 30.00/€ 25.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Er wordt tijdens deze workshops gefilosofeerd over de mens. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen, zoals het tafelexperiment, de ID-doos en het schrijven van een gedicht. Uitgangspunt is de vraag van Kant: Wat is de mens? Diverse aspecten van het mens-zijn komen ter sprake: de relatie tussen zijn en zijnde, de verhouding tussen mensen en dieren en de persoonlijke menselijke dynamiek. We maken gebruik van Jan de Bas: Kan een bloemkool denken? (2016) Wie € 30 betaalt, ontvangt het boek gratis.

 5. Workshop: creatief schrijven/verhalen over vriendschap

 

  • Data: 10 en 24 september en 8/15 en 29 oktober 2018 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
  • Vier avonden wordt er geschreven aan verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het gaat om zowel korte verhalen, als langere verhalen. De avonden zijn als volgt ingedeeld. De eerste avond: wat is vriendschap? De tweede avond: vergeten vrienden. De derde avond: bevriend zijn met jezelf. De vierde avond: best friends for ever. We lezen elkaar werk voor.

6. Workshop: levenskunst en Nietzsche

 

  • Datum: 15 september 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus) en drs. Arnold Ziegelaar (filosoof)
  • Het denken van Nietzsche wordt door velen gezien als begin van de levenskunstfilosofie. Nietzsche vroeg zichzelf af hoe hij van zijn leven een kunstwerk kon maken. In zijn oeuvre vindt de ontwikkeling plaats tot de ideale mens als levenskunstenaar. Bestaat deze autarkische mens? Ben jij het? Wil of kan je het zijn? Op deze dag worden teksten van Nietzsche gelezen en geduid, wordt er gekeken naar videofragmenten, is er ruimte voor gesprek en het maken van opdrachten.

7. Cursus: de filosofie van het zelf/ik

 

  • Data: 4, 11 en 18 oktober 2018
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37.50 (donderdagavond)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De vraag wie je bent is een van de meest gestelde vragen in de filosofie. In deze cursus passeren uiteenlopende antwoorden op deze vraag de revue. De antwoorden van onder andere Plato, Kierkegaard, Nietzsche en Sloterdijk komen ter sprake. Het gaat ook over onder andere zelfmanagement en zelfrealisatie. Er wordt gebruik gemaakt van Kees van Waarden (1995). Filosofen over het ik en Leon de Bruin, Fleur Jongepier en Sem de Maagt (2017). Filosofie van het zelf. Cursus met informatie, filmpjes, opdrachten en discussie.

8. Filowandeling door Blijdorp

 

  • Datum: 20 oktober 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.40 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie van kunst en gebouwen in Blijdorp. Er wordt onder andere een bezoek gebracht aan woonobject De Eendracht. Na de lunch wordt er gewandeld langs diverse gebouwen en bouwwerken: de Diergaarde, de synagoge, de kerk van de Christengemeenschap en het gebouw van de Raad van Aarbeid. Tijdens de wandeling vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een filosofische opdracht uitgevoerd.

9. Cursus: de filosofie van de schoonheid

 

  • Data: 1, 8 en 15 november 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37,50
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus) (1); Drs. Dick van Kampen (theoloog) (2) en Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) (3)
  • Drie avonden over schoonheid, esthetiek. De schoonheidsopvattingen van een aantal filosofen passeren de revue. Ter sprake komen onder andere: (1) Plato, Aristoteles, (2) Nietzsche en (3) Adorno: Ästhetische Theorie (1970). Het gaat om het verdiepen en verbreden van inzichten in schoonheid en schoonheidsbeleving. Informatie, gesprekken en discussie over schoonheid en samen kijken naar schoonheid.

10. Cursus: de vier temperamenten de kunst

 

  • Datum: 7 november 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Frits Bolk (docent beeldende vorming)
  • Aan de hand van dia’s van diverse beeldende kunstenaars, klassiek en modern worden de stijl of werkwijze van kunstenaars geanalyseerd, die ten grondslag ligt aan het specifieke temperament van de kunstenaar: het vuur-, aarde-, lucht- of watertemperament. Aan de hand dit model wordt beeldende kunst op psycho-filosofische wijze geduid. .

11. Cursus: de kunst van de toevoeging  

 

  • Datum: 14 november 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Over beeldende kunst en wat daarin verandert als kunstenaars bewust elementen aan kunst toevoegen. Wordt dit kunstplus? Wordt dit andere kunst? Wordt de kunst ont-kunst? Waarom gebeurt dit? Voorbeelden uit de kunstgeschiedenis. Bijeenkomst met originele informatie en gesprekken.

12. Workshop: creatief schrijven over geluk   

 

  • Datum: 17 november 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (proza) en Jan de Bas (poëzie)
  • Deze workshop gaat over geluk. Er wordt vooral geschreven, maar ook nagedacht over aspecten van en vragen over geluk. Wat is geluk? Bestaat geluk? Bestaat er zo iets als wat De Botton noemt ‘de architectuur van het geluk’? Heb je invloed op je geluk? Kan je jezelf gelukkig schrijven? Heeft geluk iets te maken met het schrijven van verhalen en gedichten? We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.

13. Cursus: filosofie van de troost en de troost van de filosofie

 

  • Data: 22 en 29 november en 6 december 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur- 22.00 uur / Prijs: € 37,50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Drie avonden over filosofie en troost. Hamvraag is of filosofie troost kan bieden. In de eerste avond wordt ingegaan op het klassieke werk van Boëthius Over de vertroosting der wijsbegeerte en komt het denken over troost van Erasmus ter sprake: Lof der zotheid en Voorbereiding op de dood. De tweede avond is gewijd aan de Filosofie van de troost van Cornelis Verhoeven. De laatste avond gaat over De troost van de filosofie van Alain de Botton.

14.Workshop: Utopieën als levensfilosofie

 

  • Datum: 8 december 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: drs. Peter Bot (filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze workshop wordt ingegaan op de vraag wat kenmerken van utopieën zijn. Tevens wordt nagegaan in hoeverre utopieën geschikt zijn als persoonlijk levensconcept, met andere woorden: kunnen utopieën functioneren als levensfilosofie? Ter sprake komen de utopieën van Thomas More en Aldous Huxley. Er wordt gebruik gemaakt van Hans Achterhuis: De erfenis van de utopie (1998). We gaan met elkaar in gesprek en maken opdrachten.

15. Workshop: dichten over levenskunst

 

  • Data: 13 en 20 december 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur- 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Levenskunst gaat over zelfbeschikking. Je kan van je leven een kunstwerk maken. Door te dichten komen we dichter bij het antwoord hoe je dit kan doen en of je dat wilt. Het gaat daarbij om het leren kijken naar je leven als kunstwerk. Vragen die gesteld worden zijn: Hoe giet ik mijn leven in een gedicht? Is mijn kunstwerk ooit af? Welke keuzes maak ik? Helpt dichten bij het vinden van antwoorden op levensvragen? In deze workshops worden verschillende dichtvormen uitgeprobeerd. We lezen elkaar voor en geven elkaar feedback.

16. Cursus: inleiding in de filosofie [wintereditie]

 

  • Data: 10, 17, 24 en 31 januari en 7 februari 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langskomen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009). Filosofie voor beginners.

17. Cursus: kunst als (verbeelding van) maatschappijkritiek?    

 

  • Data: 9 en 16 januari 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: Jeroen Graus (docent Universiteit Delft en beeldend kunstenaar)
  • Op deze ochtenden wordt er a.d.h.v. het werk van Jeroen Graus (www.thefundament.org) een link gelegd met kunstwerken van o.a. Jheronimus Bosch, William Blake en Constant Nieuwenhuys. Centraal staat de vraag of kunst anno 2019 nog maatschappij kritisch is/mag zijn. Andere vragen zijn: Kan het werk van Bosch, Blake en Nieuwenhuys nog in deze tijd gemaakt worden? Is kunst (nog) een geschikt medium om je reflectief op te stellen? Wat is de toekomst van de beeldende kunst met een doel? Waar hebben we als kijker behoefte aan?

18. Workshop: creatief schrijven over reizen

 

  • Datum: 19 januari 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond het reizen. Filosofen als Erasmus, De Montaigne, Schopenhauer en Dewey reisden veel. We laten ons inspireren door wat filosofen over reizen schrijven. Het gaat over reizen in je zelf, reizen om op vakantie te gaan, reizen in de tijd…. We schrijven proza en poëzie. We lezen elkaar voor uit eigen werk.

19.  Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw

 

  • Data: 14, 21 en 28 februari en 7 maart 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.

20. Cursus: Ubuntu, Afrikaanse filosofie

 

  • Datum: 23 februari 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: drs. Maria van den Boer (filosoof)
  • Ubuntu is de (officieuze) Afrikaanse filosofie. Maria de Boer introduceert deze filosofie: haar geschiedenis, doel, kenmerken en mogelijkheden voor de westerse mens. Wat kunnen mensen buiten Afrika met Ubuntu? Vooral de actuele ontwikkelingen rond deze filosofie komen ter sprake. Een dag vol informatie, gesprekken, opdrachten en antwoorden.

21. Cursus: Leven en werken van Kandinsky

 

  • Data: 6 en 13 maart 2019 (woendagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Wassily Kandinsky was onder andere lid van Der Blaue Reiter. Zijn abstracte werk geeft veel stof tot nadenken. Het denken van Kandinsky verwoordde hij o.a. in Über das Geistige in der Kunst insbesondere in der Malerei. Hoe sta je als deelnemer aan deze cursus tegenover Kandinsky’s werk? Een cursus met beelden, opdrachten en discussie.

22. Workshop: socratisch gesprek over ‘waarom kies ik wat ik kies?‘

 

  • Datum: 16 maart 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur- 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: drs. Arnold Zielegaar (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. Kiezen is een vorm van levenskunst. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dienen tekstfragmenten van bekende filosofen, onder andere van Plato en De Montaigne.

23. Cursus: Democratie en Educatie/De samenleving en haar problemen van John Dewey

 

  • Data: 14 en 21 maart 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (opvoedingsfilosoof)
  • Joop Berding is een kenner van John Dewey. Hij promoveerde op de pedagogiek bij Dewey. Er is aandacht voor de vraag hoe participatie in allerlei situaties geoptimaliseerd kan worden. Of participatie in alle situaties gewenst is? Hoe kunnen deelnemers aan de samenleving met elkaar problemen het hoofd bieden? Wat kunnen we in 2019 met het denken van John Dewey? Interactieve bijeenkomsten.

24. Cursus: filosofie van de hoop  

 

  • Data: 28 maart en 4 en 11 april 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • ‘Wat mag ik hopen?’, vroeg Kant. Filosofen schreven over hoop. Welke aanknopingspunten biedt hun denken om perspectief te krijgen op het bestaan. Welke keuzes bevelen ze aan? Welke denkpatronen bieden het meeste kans op persoonlijke hoop? We behandelen Mogen we hopen (2018) van filosoof Joke Hermsen. Creativiteit is een bron van hoop. Maar wat drijft ons als de woorden en beelden ontbreken om het nieuwe te verbeelden? ‘De wortel van de geschiedenis is de scheppende mens,’ schreef Ernst Bloch (1885-1977) in Das Prinzip Hoffnung. Wat hebben Bloch en Hermsen ons te zeggen?

25. De berg Helikon of de filosofie van de kunstwaardering tot 1500

 

    • Datum: 3 april 2019 (woensdag)
    • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50
    • Docent: drs. Paul Bröker (kunsthistoricus)
    • De betekenis van de berg Helikon in de Klassieke Oudheid en de Renaissance wordt beschreven. De rol in de samenleving van de vrije kunsten staat hierbij centraal. Wat was de maatschappelijke waardering voor de beeldende kunst en de status van de kunstenaar in de Klassieke Oudheid, de Middeleeuwen en de Renaissance? Een bijeenkomst met veel afbeeldingen.

26. Workshop: creatief schrijven over Erasmus    

 

 

  • Datum: 6 april 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (proza) en Jan de Bas (poëzie)
  • De Rotterdamse denker en schrijver Desiderius Erasmus is een blijvende bron van inspiratie. In Rotterdam werden al verschillende opvallende fenomenen naar hem genoemd. De stad koestert op gebouwen de wijsheden van deze filosoof. Tijd om als Filosofiegroep Rotterdam een workshop creatief schrijven te wijden aan Erasmus. Het gaat daarbij onder anderen om: het schrijven van een brief aan deze wijze Rotterdammer, het maken van een rondeel over de Lof der zotheid en een kort verhaal schrijven over een fragment uit het leven van Erasmus. We lezen elkaar voor en geven tops en tips.

27. Cursus: filosofie van het herdenken  

 

  • Data: 18 en 25 april 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: drs. Dick van Kampen (theoloog)
  • Twee avonden over herdenken in een tijd waarin we herdenken.  Wat is de essentie van herdenken? We onderzoeken dat aan de hand van o.a. de Todesfuge van Paul Celan en het boek Remnants of Auschwitz van Giorgio Agamben. Houdt herdenken het ressentiment in stand? Speelt herdenken in op gevoelens van schuld – denk aan het slavenmonument –  en fixeert het ons op het verleden. Of richt herdenken onze blik op de wereld waarin wij nu leven doordat het gevoelens van schaamte wakker maakt? Lezing met ruimte voor gesprekken.

28. Filosofische/historische wandeling door Oude Westen

 

  • Datum: 20 april 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11.00 bij taartenzaak Maak (Mathenesserweg 81A, 3027 HJ Rotterdam). We bezoeken onder andere het Justuskwartier met het bekende Justus van Effencomplex in Spangen. Verder staan op het programma: een bezoek aan het Kasteel (Sparta stadion) en kunstgalerie Wilfried Lentz. We lopen langs plekken die wijsgerig, historisch, of kunsthistorisch belang bezitten. We staan stil bij filosofische reflecties en voeren gesprekken!

29. Cursus: de actualiteit van vier Franse postmodernisten

  • Data: 9, 16, 23 mei en 6 juni 2019 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docenten: drs. Peter Bot (filosoof), Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurfilosoof)
  • In deze cursus van vier bijeenkomsten worden verschillende differentiedenkers besproken. Belangrijke vraag is hoe wij ons tot dit denken verhouden. Wat is de betekenis van dit denken voor het denken over de maatschappelijke ontwikkeling en het persoonlijk leven. Het gaat om de volgende avonden: 1. Levinas (De Bas), 2. Foucault (Bot), 3. Derrida (Bot) en 4. Deleuze (Bastiaanssen). Er wordt onder andere gebruik gemaakt van (2009). We maken gebruik va: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.

 

30. Workshop: gedichten schrijven over Nederlandse schilders

 

  • Datum: 25 mei 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Beeldende kunst is een bron van inspiratie voor dichters. Het werk van Rembrandt van Rijn en Vincent van Gogh werd door veel poëten verdicht, terwijl ook moderne kunstenaars als Piet Mondriaan en Karel Appel inspireerden tot menig gedicht. In deze workshop schrijven we gedichten met vaste vormen, zoals kwatrijnen, en vrije gedichten bij bekende en onbekende beeldende werken. Daarbij proberen we de intentie van het kunstwerk in poëzie te continueren. We lezen tijdens de workshop elkaar regelmatig voor. Wie wil, mag zijn werk ook nog illustreren.

31. Wandelen met Erasmus

 

  • Datum: 8 juni 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 20.

32. Cursus: Nietzsches wil tot macht

 

  • Data: 13 en 20 juni 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: drs. Arnold Ziegelaar (filosoof)
  • In twee avonden wordt ingegaan op Friedrich Nietzsches denkconcept van de wil tot macht. Ter sprake komen de gevolgen van dit concept voor het denken over macht, zelfbeschikking, creativiteit en metafysica. Tijdens de bijeenkomsten zal onder andere gebruikt worden gemaakt van: Jenseits von Gut und Böse (Voorbij goed en kwaad).

33. Workshop: een dagje Baruch. Over levenskunst en Spinoza

 

  • Datum: 22 juni 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur -15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Spinoza is de belangrijkste Nederlandse wijsgeer. Maar wat dacht hij allemaal? Was hij een rationele denker of toch meer een intuïtief wijsgeer? Was hij ruimdenkend? Wat wilde Spinoza bereiken met zijn Ethica? Welk invloed had hij en wat heeft hij ons nog te zeggen?  Veel interactieve momenten, opdrachten, leesmomenten en gesprekken! Filosofische wandeling door Vroesenpark met de Draagbare Spinoza.

Schrijfateliers op woensdagochtend; de onderwerpen:

  1. 29 augustus 2018 de zomer van 2018
  2. 26 september 2018 Rutger Kopland
  3. 31 oktober 2018 dieren
  4. 19 september 2018 Spinoza
  5. 30 januari 2019 filosofische deugden
  6. 20 februari 2019 de kosmos
  7. 27 maart 2019 Plato
  8. 24 april 2019 Paul Klee
  9. 29 mei 2019 school
  10. 26 juni 2019 Martinus Nijhoff
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12.50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)

 

OPGEVEN

Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas1964@gmail.com Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.

Filosofiegroep Rotterdam

Programma 2017-2018

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2017-2018 (met een nieuwe cursus!)

1.Filosofische wandeling langs kunstwerken in Blijdorp/Bergpolder

  • Datum: 20 augustus 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie van kunst in de openbare ruimte. Na de lunch wordt er gewandeld langs diverse objecten. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Indien mogelijk vindt er een atelierbezoek plaats.

2.  Kennismakingsavond: wat is filosofie?

    • Datum: 24 augustus 2017 (donderdagavond)
    • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
    • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
    • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

3. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900)

 

  • Data: 31 augustus, 7, 14, 21 en 28 september 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

4. Workshop: creatief schrijven/verhalen over tijd

  • Data: 4, 11, 18 en 25 september 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster).
  • Vier avonden wordt er geschreven aan verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het gaat om zowel korte verhalen, als langere verhalen. De avonden zijn als volgt ingedeeld. De eerste avond: wat is tijd? De tweede avond: het verleden. De derde avond: het nu. De vierde avond: de toekomst. We lezen elkaar werk voor.

5. Workshop: creatief denken/doordenken

  • Datum: 16 september 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Tijdens deze workshop worden veel opdrachten en oefeningen uitgevoerd. Een deel ervan gaan over divergeren en een deel over convergeren. Technieken, modellen en werkwijzen komen te spraken, zoals de COCD-box voor convergeren. Het doel is om het eigen denken te doordenken de betekenis van doordenken voor ons denken te ervaren.

6. Workshops: filosoferen over taal

  • Data: 13 en 20 september 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur –12.30 uur / Prijs: € 30.00/€ 20.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Er wordt tijdens deze workshops gefilosofeerd over taal. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen, zoals het tafelexperiment, de taaldoos en het schrijven van een gedicht. Diverse aspecten van taal komen ter sprake: de relatie tussen beeld en taal, de grenzen van taal, tekst en klank en vreemde talen. We maken gebruik van Jan de Bas: Kan een bloemkool denken? (2016) Wie € 30 betaalt, ontvangt het boek gratis.

7. Cursus: de filosofie van de humor

  • Data: 2 en 9 oktober 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: ds. Dick van Kampen (theoloog)
  • Waarom lachen wij? Wat betekent ons lachen eigenlijk? Wat is nu precies humor? Waarom was lachen in de westerse traditie zo lang verboden en wat had dat tot gevolg? Vragen genoeg voor filosofen om over na te denken: van de oude Aristoteles tot de hedendaagse Richard Critchley. Henri Bergson heeft er een mooi boek over geschreven. Freud heeft uitvoerig geschreven over de grap – eigenlijk vooral over de Joodse witz. Maar op een eenzaam hoogtepunt in zijn werk staat het kleine boekje over De Humor. Is humor het enige remedie tegen depressie? Rond deze thema’s gaan we, in het voetspoor van deze denkers, lezen, luisteren en denken.

8. Cursus: de filosofie van het huishouden

  • Data: 5, 12 en 29/29 oktober 2017
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00 (donderdagavond)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Aan de hand van het boekje 12 huishoudelijke apparaten van Jan Vorstenbosch wordt de filosofie van het huishouden besproken. Daarbij gaat het over de relatie tussen handelen, werken en arbeiden. De betekenis van techniek voor onze omgang met ruimte en tijd wordt besproken. En de vraag naar de betekenis van het huishouden in ons existeren als mensen komt ter sprake. De filosofieën van Plato, Dewey, Heidegger (De vraag naar techniek) en Arend komen te sprake in interactieve bijeenkomsten.

9. Workshop: creatief schrijven/columns en dialogen

  • Datum: 7/14 oktober 2017
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Een workshop waarin de actualiteit centraal staat. We lezen columns en dialogen en we schrijven ze. De techniek en de opbouw van dialogen en columns worden behandeld. We lezen elkaar werk voor en gaan met elkaar in dialoog over wat we hebben geschreven.

10. Wandeling langs levende mensen en Allerzielen: de filosofie van Rotterdammers in Crooswijk

  • Datum: 28 oktober 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten). Het is ook mogelijk om vanaf 13.00 uur aan de wandeling deel te nemen.
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij Croos (Exercitiestraat 2, 3034 RA Rotterdam). Hier vindt een presentatie plaats van achtergronden bij de wandeling. We gebruiken een lunch. We wandelen langs plaatsen waar markante Rotterdammers leefden. Rotterdammers die er een bepaalde levensfilosofie op nahielden. Er staan letterlijk stil bij hun levensfilosofie. We bezoeken tevens begraafplaats Crooswijk en staan onder andere stil bij het leven en werk van de Rotterdamse denker Pierre Bayle. We gaan op bepaalde plaatsen met elkaar in gesprek.

11. Cursus: de filosofie van het ware geluk

  • Data: 2, 9 en 16 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze bijeenkomsten wordt gewerkt met de boeken van Henk Vos Filosofie van het geluk en Alain Badiou Filosofie van het ware geluk. Ter sprake komen vragen als: waarom streeft de mens naar geluk? Wat is geluk? Is geluk in jezelf te vinden? Vind je geluk in geestelijke of materiële satisfactie? Welke rol speelt filosofie bij de geluksvraag? De bijeenkomsten zijn interactief met opdrachten, het bekijken van videofragmenten en discussie.

12. Workshop: socratisch gesprek over vriendschap

  • Datum: 11 november 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Zowel het socratisch gesprek light, het geleide socratische gesprek als het gesprek zoals L. Nelson het voorstond worden beoefend. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dient een essay van Michel de Montaigne.

13. Het tienjarig bestaan van de Filosofiegroep Rotterdam

  • Data: 26 november 2017 (zondag middag)
  • Tijd: 14.00 uur – 17.00 uur / gratis entree
  • Sprekers en optredens: Alfred Valstar (poëzie) , Liesbeth Mende (proza ), Willem van der Meijden (saxofoon), Jaap Rovers (gitaar en viool) en Jan de Bas (poëzie).
  • In 2007 werd de Filosofiegroep Rotterdam door Jan de Bas opgericht. Inmiddels bestaat dit bureau voor workshops, cursussen en andere activiteiten 10 jaar. Om dit te vieren wordt er een feestje georganiseerd in het Pakhuis van Verlangen. Tijdens de bijeenkomst worden tevens twee publicaties van Jan de Bas gepresenteerd: Kom maar binnen! Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017 (cultuurhistorische monografie) en In de mediterende dierentuin (poëzie). Uw aanwezigheid wordt op prijs gesteld. Graag voor 20 november aanmelden.

14. Cursus: de filosofie van Ikonen

  • Data: 15 en 22 november 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: mr. Peter van Loo (ikonenexpert)
  • Een kennismaking met de filosofie van ikonen. Wat zijn de gedachten achter ikonen? Vond er een ontwikkeling plaats binnen de iconografie van ikonen? Hoe verhouden ikonen zich tot de filosofie van het kijken? Wat hebben ikonen ons persoonlijk te vertellen? Bijeenkomsten met veel informatie en gesprekken.

15. Gespreksavond: de filosofie van Zwarte Piet

  • Data: 23 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7.50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Een avond over afbeeldingen van Zwarte Piet. Foto’s, tekeningen, cartoons en spotprenten passeren de revue. Het gaat hierbij om de vragen of afbeeldingen beïnvloed worden door de tijd en wat de maker van de afbeeldingen met Zwarte Piet met zijn tekeningen en dergelijke wilde bereiken? Een informatieve bijeenkomst met ruimte voor discussie. De avond is georganiseerd ter gelegenheid van de verschijning van: Kom maar binnen. Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017. Dit boek van Jan de Bas verschijnt in oktober bij uitgeverij Verloren.

16. Cursus: de filosofie van het onzegbare

  • 30 november en 7 december 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Mensen zijn soms niet in staat om dat te verwoorden wat ze willen verwoorden. Welke mogelijkheden hebben ze om het onzegbare duidelijk te maken? De stilte, het denken en vooral de kunst zijn middelen om het onzegbare onder woorden te brengen. Wat is nodig om het onzegbare te verstaan? Welke rol speelt ervaring bij het onzegbare? In deze twee bijeenkomsten wordt gekeken naar kunst en geluisterd naar het onzegbare. Er wordt gebruik gemaakt van: Jan Bor, Op de grens van het denken. De filosofie van het onzegbare (2005).

17. Cursus: inleiding in de filosofie

  • Data: 11, 18 en 25 januari en 1 en 8 februari 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

18. Workshop: kennismaking met de Oosterse filosofie

  • Datum: 20 januari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: mr. drs. Elske Schreuder (filosoof)
  • Westerse en ‘niet-Westerse’ filosofie: een kennismaking. Korte geschiedenis van het Chinese, Indiase en Japanse denken, onder andere taoïsme, Zen en Advaita Vedanta. Over het leven, lichaam en geest, de waarheid, ik en de ander toepasbaarheid in ons dagelijks leven. Praktische oefeningen, muziek en discussie.

19. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw

  • Data: 15 en 22 februari en 1 en 8 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2008), Filosofen van deze tijd.

20. Workshop: denkgereedschappen

  • Datum: 3 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 30,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Werken met denkgereedschappen zoals beschreven in het boek Denkgereedschappen 2.0 van Paul Wouters. Kennismaken met de technieken en methoden van het filosoferen, zoals de hamertactiek, het atelier of de het werken met de cirkelzaag. De technieken krijgen vorm in werkvormen zoals: het Socratisch gesprek, denkwandelen en de schrijfronde. Toepassen van filosofie op de dagelijkse praktijk aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis van de filosofie.

21. Workshop: creatief schrijven/je innerlijke tijd

  • Datum: 17 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter )
  • In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond je innerlijke tijd. Het gaat daarbij om de verhouding tussen de tijd als duur (de innerlijke tijd) en de objectieve tijd. Kunnen we met korte verhalen de tijd langer maken? Helpen gedichten ons om de snelheid van de tijd te vertragen? We schrijven intensief proza en poëzie over onze eigen tijd. We lezen elkaar werk voor.

22. Cursus: Magische Miniaturen/excursie Catharijne Convent Utrecht

  • Data: 7 en 14 maart 2018 (woensdagochtend) en 17 maart 2017 (excursie)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 30.00; Entree museum op eigen kosten
  • Tijd excursie: 11.00 Rotterdam Centraal; 12.00 uur: Catharijne Convent
  • Docent: mr. Peter van Loo (kunstkenner)
  • Het Catharijne Convent organiseert Magische Miniaturen. De manuscripten zijn verluchtigd door Vlaamse miniatuurschilders in de periode van de tiende tot de zestiende eeuw en tonen een bonte wereld vol bloemen, dieren en glooiende akkers. Behalve Bijbelse taferelen en heiligen zijn in de middeleeuwse boeken ook afbeeldingen te vinden van dagelijkse leven. Interactieve bijeenkomsten met gesprekken en veel kijkwerk. Afronding: museumbezoek!

23. Cursus: de Vita Activa van Hannah Ahrend

  • Data: 15 en 22 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (pedagoog)
  • Joop Berding is een kenner van Hannah Ahrend. In twee avonden gaat hij in op de inhoud en betekenis van de Vita activa, in het Engels: The Human Condtions. Er wordt stilgestaan bij verschillen tussen handelen, werken en arbeiden. Dit wordt vergeleken met ons eigen functioneren. Interactieve bijeenkomsten.

24. Workshop: socratisch gesprek over ‘wat is goed?‘

  • Datum: 24 maart 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dienen tekstfragmenten van bekende filosofen, onder andere van Plato. Tevens wordt er ingegaan op ethische principes van Plato, Aristoteles en Kant.

25. Cursus: de filosofie van het onbewuste

  • Data: 29 maart en 5 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Twee avonden over de betekenis van het onderbewustzijn in relatie tot ons denken. Wat is bijvoorbeeld vallend bewustzijn? Hoe nemen wij onbewust waar? Wat is onbewust handelen? Leidraad bij deze avonden is het boek Het slimme onbewuste. Denken met gevoel (2013) van psycholoog Ap Dijksterhuis. Interactieve bijeenkomsten met opdrachten en discussie.

26. Workshop: filosoferen over schoonheid

  • Datum: 21 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd:11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Een dag vol informatie, gesprekken en discussie over schoonheid en ook vol kijken naar schoonheid. De schoonheidsopvattingen van een aantal filosofen passeren de revue. Ter sprake komen onder andere: Plato, Aristoteles en Adorno: Ästhetische Theorie (1970). Het gaat om het verdiepen en verbreden van inzichten in schoonheid en schoonheidsbeleving. Optioneel: korte excursie.

27. Cursus: de filosofie van Piet Mondriaan

  • Data: 12 en 19 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken van Mondriaan over kunst, wetenschap, het zijn…. wordt besproken. Piet Mondriaan schreef bladzijden vol met zijn levensfilosofie. Is kunst filosofie? Gaat intuïtie verder dan de ratio? Wat betekent het denken voorbij? Er wordt gebruik gemaakt van Jan Bor (2013) Piet Mondriaan Filosoof. Veel werken worden bekeken. Er is discussie over de vraag wat de betekenis is van Mondriaan voor onze tijd en in ons leven.

28. Filosofische/historische wandeling door Kralingen

  • Datum: 28 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij K & B Kralingen (Oudedijk 4, 3062 AE Kralingen). Daar wordt op eigen kosten geluncht. Er wordt gewandeld door Kralingen van de wederopbouw. De filosofie van deze perioden komt er sprake op locaties die tot nadenken stemmen. Er wordt stilgestaan bij de wijsgerige betekenis van podium 0950. Tijdens de wandeling worden kleine opdrachten uitgevoerd en gaan we met elkaar in gesprek. Het is ook mogelijk om na de lunch mee te wandelen.

29. Cursus: de filosofie van Vincent van Gogh

  • Data: 17 en 24 mei 2018 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe dacht Van Gogh over kunst? Wat was volgens hem waarheid, werkelijkheid en schoonheid? Welke rol speelde ethiek in zijn werk en denken? Wat vond hij van het werk van zijn tijdgenoten? Welke rol speelde God en de filosofie in zijn denken en werken? Wie inspireerde hem en wat inspireerde hem? Welke invloed had de receptie van zijn werk? Wat vond Van Gogh van zijn schilderijen? Deze vragen worden beantwoord aan de hand van onder andere: Antoon Wessels (2009), Het evangelie volgens Vincent van Gogh.

30. Workshop: creatief schrijven met Vincent van Gogh

  • Datum: 24 mei 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Het beeldend werk en de brieven van Vincent van Gogh zijn een bron van inspiratie om over te schrijven. In deze workshop schrijven we brieven aan Vincent van Gogh en reageren op epistels van Theo van Gogh. We maken kwatrijnen en vrije gedichten bij bekende en onbekende beeldende werken. We schrijven een verhaal bij een zelfgekozen werk. We lezen tijdens de workshop elkaar regelmatig voor.

31. Cursus: Gilles Deleuze (en de kunst)

  • Data: 31 mei, 7 en 14 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Het denken van de postmodernistische filosoof Gilles Deleuze wordt uiteengezet en toegelicht. Dit gebeurt vooral aan de hand van beeldende kunst en het denken van De Leuze over beeldende kunst. Ter sprake komen onder anderen affecten en percepten, diagram en materie en de mens als machine. Wat heeft het denken van deze filosoof ons te zeggen? Er wordt gebruik gemaakt van het Deleuzecompendium (2009).

32. Wandelen met Desiderius Erasmus

  • Datum: 2 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 20.00.

33. Workshop: Liefde en levenskunst

  • Datum: 16 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: drs. Arnold Ziegelaar (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken over liefde van filosoof Luc Ferry vormt de basis van deze dag. Er wordt ingegaan op verschillende vormen van liefde, hun betekenis voor ons leven en de invulling van het  begrip liefde in de alledaagse praktijk. Ook de klassieke Griekse vormen van liefde komen ter sprake. Er wordt gebruik gemaakt van Filosofen, liefde en lust door Aude Lancelin & Marie Lemonnier (2009) en Luc Ferry (2013), Over de liefde. We maken gebruik van werkvormen uit de levenskunstfilosofie. We denken zelf na over de liefde, maken opdrachten en gaan met elkaar in gesprek.

34. De talentenfilosofie van Martha Nussbaum

  • Data: 21 en 28 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De hedendaagse filosoof Martha Nussbaum breekt in haar werk herhaaldelijk een balans voor een benadering van de mens als talent. De mens is voor haar meer dan alleen maar een economisch fenomeen. Wat houdt deze benadering in? Is deze benadering bruikbaar in ons leven? Er wordt onder andere gebruik gemaakt van: Not For Profit. Why Democracy Needs the Humanities (2010).

Schrijfateliers op woensdagochtend

  • Onderwerpen en data
  1. ‘huisdieren’ 27 september 2017
  2. ‘Erasmus’ met gast Liesbeth Mende (schrijfster) 25 oktober 2017
  3. ‘over moeders’ 29 november 2017
  4. ‘Jan Hanlo’ 31 januari 2018
  5. ‘sport’ met Robert Tau (dichter) 28 februari 2018
  6. ‘Herman de Coninck’ 28 maart 2018
  7. ‘vroeger’ 30 mei 2018
  8. Rotterdam 27 juni 2018
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12.50
  • Docenten: Jan de Bas (dichter en schrijver) en gastdocenten

OPGEVEN VOOR ACTIVITEITEN

  • Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas@Inholland.nl. Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. activiteit (aangeven welke) Filosofiegroep Rotterdam.

Programma 2017-2018*

 

  • 1. Filosofische wandeling langs kunstwerken in Blijdorp/Bergpolder
  • Datum: 19 augustus 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie van kunst in de openbare ruimte. Na de lunch wordt er gewandeld langs diverse objecten. Er wordt onder andere een bezoek gebracht aan woonobject De Eendracht. Tijdens de wandeling vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Er vindt een bezoek plaats aan het atelier van beeldend kunstenaar Peter Bastiaansen

 

  • 2. Kennismakingsavond: wat is filosofie?
  • Datum: 24 augustus 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

 

  • 3. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900)
  • Data: 31 augustus, 7, 14, 21 en 28 september 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

  • 4. Workshop: creatief schrijven/verhalen over tijd
  • Data: 4, 11, 18 en 25 september 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
  • Vier avonden wordt er geschreven aan verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het gaat om zowel korte verhalen, als langere verhalen. De avonden zijn als volgt ingedeeld. De eerste avond: wat is tijd? De tweede avond: het verleden. De derde avond: het nu. De vierde avond: de toekomst. We lezen elkaar werk voor.

 

  • 5. Workshops: filosoferen over taal
  • Data: 13 en 20 september 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur –12.30 uur / Prijs: € 30.00/€ 20.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Er wordt tijdens deze workshops gefilosofeerd over taal. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen, zoals het tafelexperiment, de taaldoos en het schrijven van een gedicht. Diverse aspecten van taal komen ter sprake: de relatie tussen beeld en taal, de grenzen van taal, tekst en klank en vreemde talen. We maken gebruik van Jan de Bas: Kan een bloemkool denken? (2016) Wie € 30 betaalt, ontvangt het boek gratis.

 

  • 6. Workshop: creatief denken/doordenken
  • Datum: 16 september 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Tijdens deze workshop worden veel opdrachten en oefeningen uitgevoerd. Een deel ervan gaan over divergeren en een deel over convergeren. Technieken, modellen en werkwijzen komen te spraken, zoals de COCD-box voor convergeren. Het doel is om het eigen denken te doordenken de betekenis van doordenken voor ons denken te ervaren.

 

  • 7. Cursus: de filosofie van de humor
  • Data: 2 en 9 oktober 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: ds. Dick van Kampen (theoloog)
  • Waarom lachen wij? Wat betekent ons lachen eigenlijk? Wat is nu precies humor? Waarom was lachen in de westerse traditie zo lang verboden en wat had dat tot gevolg? Vragen genoeg voor filosofen om over na te denken: van de oude Aristoteles tot de hedendaagse Richard Critchley. Henri Bergson heeft er een mooi boek over geschreven. Freud heeft uitvoerig geschreven over de grap – eigenlijk vooral over de Joodse witz. Maar op een eenzaam hoogtepunt in zijn werk staat het kleine boekje over De Humor. Is humor het enige remedie tegen depressie? Rond deze thema’s gaan we, in het voetspoor van deze denkers, lezen, luisteren en denken.

 

  • 8. Cursus: de filosofie van het huishouden
  • Data: 5, 12 en 26 oktober 2017
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00 (donderdagavond)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Aan de hand van het boekje 12 huishoudelijke apparaten van Jan Vorstenbosch wordt de filosofie van het huishouden besproken. Daarbij gaat het over de relatie tussen handelen, werken en arbeiden. De betekenis van techniek voor onze omgang met ruimte en tijd wordt besproken. En de vraag naar de betekenis van het huishouden in ons existeren als mensen komt ter sprake. De filosofieën van Plato, Dewey, Heidegger (De vraag naar techniek) en Arendt komen te sprake in interactieve bijeenkomsten

 

  • 9. Workshop: creatief schrijven/columns en dialogen
  • Datum: 14 oktober 2017
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Een workshop waarin de actualiteit centraal staat. We lezen columns en dialogen en we schrijven ze. De techniek en de opbouw van dialogen en columns worden behandeld. We lezen elkaar werk voor en gaan met elkaar in dialoog over wat we hebben geschreven.

 

  • 10. Wandeling langs levende mensen en Allerzielen: de filosofie van Rotterdammers in Crooswijk
  • Datum: 28 oktober 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten). Het is ook mogelijk om vanaf 13.00 uur aan de wandeling deel te nemen.
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij Croos (Exercitiestraat 2, 3034 RA Rotterdam). Hier vindt een presentatie plaats van achtergronden bij de wandeling. We gebruiken een lunch. We wandelen langs plaatsen waar markante Rotterdammers leefden. Rotterdammers die er een bepaalde levensfilosofie op nahielden. Er staan letterlijk stil bij hun levensfilosofie. We bezoeken tevens begraafplaats Crooswijk en staan onder andere stil bij het leven en werk van de Rotterdamse denker Pierre Bayle. We gaan op bepaalde plaatsen met elkaar in gesprek.

 

  •  11. Cursus: de filosofie van het ware geluk
  • Data: 2, 9 en 16 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze bijeenkomsten wordt gewerkt met de boeken van Henk Vos Filosofie van het geluk en Alain Badiou Filosofie van het ware geluk. Ter sprake komen vragen als: waarom streeft de mens naar geluk? Wat is geluk? Is geluk in jezelf te vinden? Vind je geluk in geestelijke of materiële satisfactie? Welke rol speelt filosofie bij de geluksvraag? De bijeenkomsten zijn interactief met opdrachten, het bekijken van videofragmenten en discussie.

 

  •  12. Workshop: socratisch gesprek over vriendschap
  • Datum: 11 november 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Zowel het socratisch gesprek light, het geleide socratische gesprek als het gesprek zoals L. Nelson het voorstond worden beoefend. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dient een essay van Michel de Montaigne.

 

  •  13. Cursus: de filosofie van Ikonen
  • Data: 15 en 22 november 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: mr. Peter van Loo (ikonenexpert)
  • Een kennismaking met de filosofie van ikonen. Wat zijn de gedachten achter ikonen? Vond er een ontwikkeling plaats binnen de iconografie van ikonen? Hoe verhouden ikonen zich tot de filosofie van het kijken? Wat hebben ikonen ons persoonlijk te vertellen? Ikonen maken een wezenlijk onderdeel uit van de beleving van het Russisch orthodoxe geloof. Bijeenkomsten met veel informatie en gesprekken.

 

  • 14. Gespreksavond: de filosofie van Zwarte Piet
  • Data: 23 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7.50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Een avond over afbeeldingen van Zwarte Piet. Foto’s, tekeningen, cartoons en spotprenten passeren de revue. Het gaat hierbij om de vragen of afbeeldingen beïnvloed worden door de tijd en wat de maker van de afbeeldingen met Zwarte Piet met zijn tekeningen en dergelijke wilde bereiken? Een informatieve bijeenkomst met ruimte voor discussie. De avond is georganiseerd ter gelegenheid van de verschijning van: Kom maar binnen. Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017. Dit boek van Jan de Bas verschijnt in oktober bij uitgeverij Verloren. Wie het boekt koopt, betaalt geen cursusgeld.

 

  • 15.  HET 10-JARIG BESTAAN VAN DE FILOSOFIEGROEP ROTTERDAM
  • Datum: 26 november 2017 (zondag middag)
  • Tijd: 14.00 uur – 17.00 uur / gratis entree
  • Sprekers en optredens: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof), Alfred Valstar (poëzie) , Liesbeth Mende (proza ), Willem van der Meijden (saxofoon), Jaap Rovers (gitaar en viool) en Jan de Bas (poëzie).
  • In 2007 werd de Filosofiegroep Rotterdam door Jan de Bas opgericht. Inmiddels bestaat dit bureau voor workshops, cursussen en andere activiteiten 10 jaar. Om dit te vieren wordt er een feestje georganiseerd in het Pakhuis van Verlangen. Tijdens de bijeenkomst worden tevens twee publicaties van Jan de Bas gepresenteerd: Kom maar binnen! Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017 (cultuurhistorische monografie) en In de mediterende dierentuin (poëzie). Uw aanwezigheid wordt op prijs gesteld. Graag voor 20 november aanmelden.

 

  • 16. Cursus: de filosofie van het onzegbare
  • Data: 30 november en 7 en 14 december 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Mensen zijn soms niet in staat om dat te verwoorden wat ze willen verwoorden. Welke mogelijkheden hebben ze om het onzegbare duidelijk te maken? De stilte, het denken en vooral de kunst zijn middelen om het onzegbare onder woorden te brengen. Wat is nodig om het onzegbare te verstaan? Welke rol speelt ervaring bij het onzegbare? In deze bijeenkomsten wordt gekeken naar kunst en geluisterd naar het onzegbare. Er wordt gebruik gemaakt van: Jan Bor, Op de grens van het denken. De filosofie van het onzegbare (2005).

 

  • 17. Cursus: inleiding in de filosofie
  • Data: 11, 18 en 25 januari en 1 en 8 februari 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

  •  18. Workshop: kennismaking met de Oosterse filosofie
  • Datum: 20 januari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: mr. drs. Elske Schreuder (filosoof)
  • Westerse en ‘niet-Westerse’ filosofie: een kennismaking. Korte geschiedenis van het Chinese, Indiase en Japanse denken, onder andere taoïsme, Zen en Advaita Vedanta. Over het leven, lichaam en geest, de waarheid, ik en de ander toepasbaarheid in ons dagelijks leven. Praktische oefeningen, muziek en discussie.

 

  • 19. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw
  • Data: 15 en 22 februari en 1 en 8 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2008), Filosofen van deze tijd.

 

  • 20. Workshop: denkgereedschappen
  • Datum: 3 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 30,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Werken met denkgereedschappen zoals beschreven in het boek Denkgereedschappen 2.0 van Paul Wouters. Kennismaken met de technieken en methoden van het filosoferen, zoals de hamertactiek, het atelier of de het werken met de cirkelzaag. De technieken krijgen vorm in werkvormen zoals: het Socratisch gesprek, denkwandelen en de schrijfronde. Toepassen van filosofie op de dagelijkse praktijk aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis van de filosofie.

 

  •  21.Workshop: creatief schrijven/je innerlijke tijd
  • Datum: 17 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond je innerlijke tijd. Het gaat daarbij om de verhouding tussen de tijd als duur (de innerlijke tijd) en de objectieve tijd. Kunnen we met korte verhalen de tijd langer maken? Helpen gedichten ons om de snelheid van de tijd te vertragen? We schrijven intensief proza en poëzie over onze eigen tijd. We lezen elkaar werk voor.

 

 

  • 22. Cursus: de Vita Activa van Hannah Arendt
  • Data: 15 en 22 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (opvoedingsfilosoof)
  • Joop Berding is een kenner van Hannah Arendt. In twee avonden gaat hij in op de inhoud en betekenis van de Vita activa, in het Engels: The Human Condtions. Er wordt stilgestaan bij verschillen tussen handelen, werken en arbeiden. Dit wordt vergeleken met ons eigen functioneren. Interactieve bijeenkomsten.

 

  • 23. Workshop: socratisch gesprek over ‘wat is goed?‘
  • Datum: 24 maart 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dienen tekstfragmenten van bekende filosofen, onder andere van Plato.

 

  • 24. Cursus: de filosofie van het onbewuste
  • Data: 29 maart en 5 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Twee avonden over de betekenis van het onderbewustzijn in relatie tot ons denken. Wat is bijvoorbeeld vallend bewustzijn? Hoe nemen wij onbewust waar? Wat is onbewust handelen? Leidraad bij deze avonden is het boek Het slimme onbewuste. Denken met gevoel (2013) van psycholoog Ap Dijksterhuis. Interactieve bijeenkomsten met opdrachten en discussie.

 

  • 25. Cursus: de filosofie van Piet Mondriaan
  • Data: 12 en 19 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken van Mondriaan over kunst, wetenschap en het zijn wordt besproken. Piet Mondriaan schreef bladzijden vol met zijn levensfilosofie. Is kunst filosofie? Gaat intuïtie verder dan de ratio? Wat betekent het denken voorbij? Er wordt gebruik gemaakt van Jan Bor (2013), Piet Mondriaan Filosoof. Veel werken worden bekeken. Er is discussie over de vraag wat de betekenis is van Mondriaan voor onze tijd en in ons leven.

 

  • 26. Workshop: filosoferen over schoonheid
  • Datum: 21 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd:11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: drs. Bo Jobse (psycholoog) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Een dag vol informatie, gesprekken en discussie over schoonheid en ook vol kijken naar schoonheid. De schoonheidsopvattingen van een aantal filosofen passeren de revue. Ter sprake komen onder andere: Plato, Aristoteles en Adorno, Ästhetische Theorie (1970). Het gaat om het verdiepen en verbreden van inzichten in schoonheid en schoonheidsbeleving.

 

  •  27. Filosofische/historische wandeling door Kralingen
  • Datum: 28 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij K & B Kralingen (Oudedijk 4, 3062 AE Kralingen). Daar wordt op eigen kosten geluncht. Er wordt gewandeld door Kralingen van de wederopbouw. De filosofie van deze perioden komt er sprake op locaties die tot nadenken stemmen. Er wordt stilgestaan bij de wijsgerige betekenis van podium 0950. Tijdens de wandeling worden kleine opdrachten uitgevoerd en gaan we met elkaar in gesprek. Het is ook mogelijk om na de lunch mee te wandelen.

 

  • 28. Workshop: creatief schrijven met Vincent van Gogh
  • Datum: 12 mei 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Het beeldend werk en de brieven van Vincent van Gogh zijn een bron van inspiratie om over te schrijven. In deze workshop schrijven we brieven aan Vincent van Gogh en reageren op epistels van Theo van Gogh. We maken kwatrijnen en vrije gedichten bij bekende en onbekende beeldende werken. We schrijven een verhaal bij een zelfgekozen werk. We lezen tijdens de workshop elkaar regelmatig voor.

 

  •  29. Cursus: de filosofie van Vincent van Gogh
  • Data: 17 en 24 mei 2018 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe dacht Van Gogh over kunst? Wat was volgens hem waarheid, werkelijkheid en schoonheid? Welke rol speelde ethiek in zijn werk en denken? Wat vond hij van het werk van zijn tijdgenoten? Welke rol speelde God en de filosofie in zijn denken en werken? Wie inspireerde hem en wat inspireerde hem? Welke invloed had de receptie van zijn werk? Wat vond Van Gogh van zijn schilderijen? Deze vragen worden beantwoord aan de hand van onder andere: Antoon Wessels (2009), Het evangelie volgens Vincent van Gogh.

 

 

 

  •  30. Cursus: De filosoof Gilles Deleuze (en de kunst)
  • Data: 31 mei, 7 en 14 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Het denken van de postmodernistische filosoof Gilles Deleuze wordt uiteengezet en toegelicht. Dit gebeurt vooral aan de hand van beeldende kunst en het denken van De Leuze over beeldende kunst. Ter sprake komen onder anderen affecten en percepten, diagram en materie en de mens als machine. Wat heeft het denken van deze filosoof ons te zeggen? Hoe ziet Deleuze de kunst? Geeft kunst antwoorden op levensvragen? Er wordt gebruik gemaakt van het Deleuzecompendium (2009).

 

  • 31. Wandelen met Desiderius Erasmus
  • Datum: 2 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 20.

 

  •  32. Workshop: Liefde en levenskunst
  • Datum: 16 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken over liefde van filosoof Luc Ferry vormt de basis van deze dag. Er wordt ingegaan op verschillende vormen van liefde, hun betekenis voor ons leven en de invulling van het  begrip liefde in de alledaagse praktijk. Ook de klassieke Griekse vormen van liefde komen ter sprake. Er wordt gebruik gemaakt van Filosofen, liefde en lust door Aude Lancelin & Marie Lemonnier (2009) en Luc Ferry (2013), Over de liefde. We denken zelf na over de liefde, maken opdrachten en gaan met elkaar in gesprek.

 

 

  • 33. De talentenfilosofie van Martha Nussbaum
  • Data: 21 en 28 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De hedendaagse filosoof Martha Nussbaum breekt in haar werk herhaaldelijk een lans voor een benadering van de mens als talent. De mens is voor haar meer dan alleen maar een economisch fenomeen. Wat houdt deze benadering in? Is deze benadering bruikbaar in ons leven? Er wordt onder andere gebruik gemaakt van: Not For Profit. Why Democracy Needs the Humanities (2010).

 

 

*SCHRIJFATELIERS OP WOENSDAGOCHTEND

Onderwerpen en data

  1. ‘huisdieren’ 27 september 2017
  2. ‘Erasmus’ met gast Liesbeth Mende (schrijfster) 25 oktober 2017
  3. ‘over moeders’ 29 november 2017
  4. ‘Jan Hanlo’ 31 januari 2018
  5. sport (met gast) 28 februari 2018
  6. ‘Herman de Coninck’ 28 maart 2018
  7. ‘vroeger’ 30 mei 2018
  8. Rotterdam (met gast) 27 juni 2018
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12.50
  • Docent: Jan de Bas (dichter en schrijver) en gastdocenten

 

OPGEVEN VOOR ACTIVITEITEN

  • Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas@Inholland.nl. Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. activiteit (aangeven welke) Filosofiegroep Rotterdam.

Programma 2016-2017

1. Workshops: Schrijfatelier

  • Data: Elke vierde woensdag van de maand! 31 augustus, 28 september, 26 oktober, 30 november 2016, 25 januari, 22 februari, 29 maart, 31 mei en 28 juni 2017,
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50 (of per drie keer € 30,00)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijver) en Jan de Bas (dichter)
  • We lezen en schrijven verhalen en gedichten. Verschillende vormen, stijlen en technieken worden beoefend. We lezen elkaar voor uit eigen werk. Liesbeth begeleidt de verhalen en Jan de gedichten. Van Liesbeth verschenen onder andere de romans Afhaalmeisje (2004) en Blauw (2013). Jan schreef tien dichtbundels, de laatste is Mooiweerbericht (2014).

 

 

2. Intro-avond: Wat is filosofie?

 

  • Datum: 25 augustus 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

 

3. Cursus: Filosofie voor beginners (zomeraanbod)

 

  • Data: 1, 8, 15 en 22 september 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

4. Workshops: Verhalen schrijven als levenskunst

  • Data: 5, 12, 19 en 26 september 2016 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Levenskunst gaat over zelfbeschikking. Je kan van je leven een kunstwerk maken. Door schrijfopdrachten komen we dichter bij het antwoord hoe je dit kan doen en of je dat wilt. Het gaat daarbij om het leren kijken naar kunst en naar je leven kijken als kunstwerk. Vragen die gesteld worden zijn: Hoe giet ik mijn leven in een verhaal? Is mijn kunstwerk ooit af? Helpt schrijven bij het vinden van antwoorden op levensvragen? In deze workshops worden verschillende verhaalvormen geschreven met diverse lengtes. Op elke lesavond staat een ander onderwerp centraal.

 

5. Workshop: Bouwstenen voor levenskunst

 

  • Datum: 17 september 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Tjarda Dubois (mediator en coach) en Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Een workshop over leven, kunst en zelfbeschikking met vragen als: Wat is levenskunst? Wat zijn mijn levensvragen? Is mijn leven een kunstwerk? Welke bouwstenen heb ik nodig om een goed leven te leiden? Ter sprake komen: Het maken van keuzes, vrij zijn, ons morele kompas, de omgang met het zelf en de ander en mijn levensvragen. Er wordt gewerkt met Levenskunst. Bevriend raken met jezelf en de ander van Dick Kleinlugtenbelt.

 

6. Cursus: Filosofen over God/het goddelijke

  • Data: 29 september (Augustinus), 6 oktober(Descartes/Pascal), 13 oktober (Spinoza) en 27 (Levinas) oktober 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Cursus over de receptie van God en het goddelijke in het werk en denken van grote wijsgeren. Vragen die gesteld worden: Is God in een Zichzelf bestaand Objectief Wezen? Zijn wij God in ons handelen? Is God een Vriend? Maken wij deel uit van God? Is God te kennen? Waar komt de vraag naar God vandaan? Kunnen we leven zonder God? Antwoorden van grote denkers worden behandeld. Er worden opdrachten gemaakt en er wordt (veel) met elkaar gesproken!

 

7. Workshop: Kan een bloemkool denken? 1/Filosoferen over het Zijn

  • Data: 5 en 12 oktober 2016 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00 of € 30,00 (incl. boek)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In september 2016 verschijnt het boek van Jan de Bas Kan een bloemkool denken? Lessen in filosoferen. Dit boek is bestemd voor kinderen en jongeren, maar is prima door volwassenen te gebruiken als bron voor het filosoferen over vijf grote wijsgerige thema’s. Een thema is het Zijn. In diverse werkvormen wordt nagegaan hoe we ons verhouden tot het Bestaan, het Zijn.    Daarbij wordt op onze uitkomsten gereflecteerd vanuit de filosofische traditie. Zeer activerende bijeenkomsten!
  • Wie € 10,00 meer betaalt, ontvangt het boek gratis. (Winkelwaarde ca. € 25,00.)

 

 

8. Workshop: Creatief denken begint bij jezelf

 

  • Datum: 29 oktober 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze workshops gaat het om leren divergeren en convergeren. De COCD-box wordt geïntroduceerd. Creatief denken kan in jouw leven het verschil maken, thuis of op het werk. De denkwijze van De Bono komt aan de orde (zoals de hoedenmanier). Er wordt vooral gewerkt uit Creatief hoe zo! van I. Byttebier.

 

9. Cursus over Cornelis Verhoeven: Rondom de leegte en ander werk

 

  • Data: 3, 10 en 17 november 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • P.C. Hooftprijswinnaar Verhoeven schreef vooral (taal-)filosofische essaybundels, zoals Rondom de leegte (1965). Hierin maakt hij een omtrekkende beweging rond de vraag wat leegte is. Is dit God? Zorgt religie voor leegte? Hoe gaan we met de leegte om? Deze essaybundel en ook Twaalf confidenties (mededelingen) komen ter sprake, zoal het principe van de omweg. Volgens velen is Verhoeven de meest oorspronkelijke denker van ons taalgebied in de twintigste eeuw.

 

10. Cursus/workshop: De filosofie van Johan Cruijff

 

  • Datum: 5 november 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en voormalig rechtsback WSE B1 en A1 in 1981)
  • Wat zei Cruijff over de grote filosofische thema’s: zijn, doen, taal, de mens en denken? Welke taalkundige beginselen liggen er onder zijn uitspraken? Was Cruijff een filosoof? We kijken naar videobeelden (wedstrijden en interviews), maken een wandeling over het gras, de bakermat van Cruijffs denken, en analyseren teksten van en over Cruijff. Er wordt regelmatig gediscussieerd over de betekenis van dit taalorakel! Er wordt gebruik gemaakt van de Cruijffboeken van Pieter Winsemius.

 

11. Cultuurgeschiedenis: Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017

  • Datum: 24 november 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7,50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Overzicht van en toelichting op tientallen spotprenten over Zwarte Piet als moderne cultuurtuiting. Analyse van onderwerpen en betekenissen. Discussie over de (actuele) waarde van deze prenten. Jan de Bas werkt op dit moment aan Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017. Prenten worden ontleed en besproken. We maken zelf een cartoon.

 

12. Cursus: Sceptisme als levenskunst/Over sceptische denkers: Sofisten, Montaigne en Pascal

  • Data: 1, 8 en 15 december 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Scepsis maakt vanaf de eerst wijsgerige gedachte onderdeel uit van het menselijke denken. De kritische en relativerende kijk op ervaringen en kennis speelt in het denken van sofisten, Michel de Montaigne (zijn Essays) en Blaise Pascal (zijn Gedachten) een grote rol. Waar waren zij zo sceptisch over? Kunnen we dit begrijpen? Valt er van hun opstelling en denken te leren? Er worden opdrachten gemaakt, er wordt gekeken naar video’s en er wordt gediscussieerd.

 

13. Cursus: Filosofie voor beginners (winteraanbod)

  • Data: 5, 12, 19 en 26 januari en 2 februari 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

14. Workshops: Kan een bloemkool denken? 2/Filosoferen over het Denken

  • Data: 11 en 18 januari 2017 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00 of € 30,00 (incl. boek)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In september 2016 verschijnt het boek van Jan de Bas Kan een bloemkool denken? Lessen in filosoferen. Dit boek is bestemd voor kinderen en jongeren, maar is ook door grote mensen prima te gebruiken als bron voor het filosoferen over vijf grote wijsgerige thema’s, zoals het Denken. In diverse werkvormen wordt nagegaan hoe we ons verhouden tot het Denken en ons eigen denkvermogen. Daarbij wordt op onze uitkomsten gereflecteerd vanuit de filosofische traditie. Zeer activerende bijeenkomsten!
  • Wie € 10,00 meer betaalt, ontvangt het boek gratis. (Winkelwaarde ca. € 25,00.)

 

 

 

15. Workshop: Korte verhalen en lange gedichten

  • Datum: 21 januari 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijver) en Jan de Bas (dichter)
  • Aan het einde van deze workshop weten deelnemers hoe je een kort verhaal schrijft. De principes van het KV en ZKV worden geoefend. Ook het lange gedicht wordt getraind: ritme, beeldspraak, het gebruik van een titel en de functie van de lengte komen ter sprake. We lezen elkaar voor uit eigen werk.

 

16. Cursus: Denken en werken van Paul Klee

  • Data: 8 en 15 februari 2016 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Paul Klee maakte 9000 werken. Hij was lid van de Blaue Reiter. Klee schreef zijn Schöpferische Konfession (1918). Wat wilde hij hiermee? Zijn werk was volgens de nazi’s entartet. Klee was een expressionist en had grote invloed. Wat zegt zijn werk ons? Klee reflecteerde op zijn werk, maar wat bedoelde hij met: ‘Kunst geeft niet het zichtbare weer, maar maakt zichtbaar?’

 

17. Workshop: Het Socratisch Gesprek; doelen en doen

  • Datum: 18 februari 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het socratisch gesprek is een bedenksel van de filosoof Leonard Nelson. Het gaat in dit gesprek vooral om goede vragen stellen luisteren. Het gaat er om dat het gesprek leidt tot: helder inzicht in de problematiek; afstemming van het denkpatroon van de deelnemers; begrip voor de andere standpunten; ontmaskering van vooroordelen; en afstand nemen van ‘oud denken’. Er worden meerdere varianten van deze gespreksvorm gevoerd, zoals het geleide socratische gesprek (methode Catherine McCall).

 

18. Cursus: Filosofen van de 20e en 21e eeuw

 

  • Data: 9, 16 en 23 februari en 2 maart 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Sartre, Ahrendt, Foucault, De Botton en Sloterdijk worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: Doorman en Pott (red) (2008), Filosofen van deze tijd.

 

19. Workshop: Denken, voelen en schrijven….portretten van jezelf!

  • Datum: 18 maart 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijver) en Jan de Bas (denker en dichter)
  • In deze workshop wordt gewerkt volgens het principe van denken, voelen en doen/schrijven. Deelnemers noteren hun gedachten over onderwerpen. Dit gebeurt aan de hand van associatiemodellen. Daarna worden gevoelens over het onderwerp uitgewisseld. Dit kan in tweetallen en in de groep. Daarbij worden aantekeningen gemaakt. Deze vormen de basis van te schrijven verhalen en gedichten. Zo ontstaan portretten van jezelf.

 

20. Cursus over Joke Hermsen: Kairos/Denken over tijd

 

  • Data: 9, 16 en 30 maart 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In Stil de tijd (2011) noemde Joke Hermsen stilte, rust, traagheid en verveling voorwaarden voor werkelijke creativiteit en helder nadenken. Zij pleitte voor niets minder dan een langzame toekomst. Maar wat gebeurt er na de rust? Welke nieuwe denkrichting moet er gekozen worden opdat er werkelijk iets verandert en er niet alleen een rustiger, maar ook een duurzamer en evenwichtiger samenleving ontstaat? Daarover gaat Kairos (2014), een noodzakelijke opvolger. Een nieuwe tijdsethiek wordt behandeld in relatie tot Nietzsche, Arendt en Heidegger.

 

21. Workshop creatief schrijven: Affiches, posters en kaarten maken met taal

  • Datum: 8 april 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Een 110% workshop waarin over een aantal onderwerpen (in overleg met de deelnemers) kaarten, affiches en posters worden gemaakt. De nadruk ligt op de inhoud. De vormgeving ondersteunt de inhoud. We maken een korteverhalenaffiches (KVA’s), poëziekaarten en posters met aforismen. Er wordt geknipt, geplakt, nagedacht, geschreven en aan elkaar gepresenteerd. Het gaat erom de kern van je denken zo precies mogelijk in woorden uit te drukken en te verbeelden.

 

22. Cursus: De filosoof Paulus van Tarsus

 

  • Data: 10 en 17 april 2017 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: ds. Dick van Kampen (theoloog)
  • Bijbelschrijver en apostel Paulus van Tarsus was een inspirator van politieke filosofie. Zijn politieke kracht werd ingekapseld door de kerk. Hij staat voor conservatisme. Nietzsche voelde aan dat Paulus een “Umwertung aller Werte” beoogde. Vanaf de jaren ’80 van de vorige eeuw weten filosofen zich geïnspireerd door Paulus. Jakob Taubes, Giorgio Agamben en Simon Critchley schreven over Paulus. Wat hebben ze ons te melden? Hoe actueel is Paulus voor ons, Nederland en de wereld?

 

23. Cursus: Filosofie van het kijken/Denken over kunst  

  • Data: 12 en 19 april 2017 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe kan je naar kunst kijken? Centraal staan kijktheorieën, zoals de: expressietheorie, nabootsingsthese en de denkbenadering van Kant. Het werk van o.a. Hals, Mondriaan, Kosuth en Scholte wordt besproken. Er is ruimte voor discussie en inbreng van eigen voorbeelden. We maken opdrachten. We kijken naar filmbeelden van kunstwerken en kunstenaars Er wordt gebruik gemaakt van Antoon Van den Breambusche (2007), Denken over kunst.

 

24. Cursus: Filosofie van de stilte/De kunst van het stilzijn

 

    • Data: 6, 13 en 20 april 2017 (donderdag)
    • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30,00
    • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
    • Hoe dachten filosofen over stilte? Wat kunnen van hen leren? Welke rol kan stilte in ons leven spelen? Betekent stilte afzondering? Is stilte de afwezigheid van geluid? Stilte is meer. Stilte is een kunst! Er wordt gebruik gemaakt van Charles Vergeer (2008), De kunst van de stilte en Jan Hendrik Bakker (2015), In stilte. Een filosofie van de afzondering.

 

 

25. Cursus over John Dewey: De waarheid als meedoen!

  • Data: 11 en 18 mei 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (pedagoog)
  • Volgens de Amerikaanse filosoof John Dewey moet iedereen zo veel mogelijk betrokken worden bij de organisatie van de politiek, de zorg en het onderwijs. Zijn filosofie is dat wat het beste werkt het beste is. Wij maken de waarheid. Maar dat betekent ook permanente reflectie op wat je doet. Hoe werkt dit precies? Is dit haalbaar? Wat kunnen we met de participatiefilosofie van Dewey? Er wordt ingegaan op onder andere The public and its problems uit 1927. Hoe actueel is dit boek?

 

26. Workshop: Levenskunstfilosofie en Erasmus

 

  • Datum: 13 mei 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Luisteren en praten over de Adagia. Korte betogen en spreuken over het goede, macht, eerlijkheid en het Leven. De kernen van het werk van Erasmus worden besproken. Leren van Vredes weeklacht en de Lof der zotheid: video, spelopdracht en wandeling in het Vroesenpark met aforismen van Erasmus. Finaleopdracht: Zelf een adagia schrijven.

 

27. Cursus: Een kennismaking met Pierre Bayle

  • Data: 1 en 8 juni 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: drs. Caroline van Dijk (filosoof)
  • Pierre Bayle (wiens ogen het logo van de Filosofiegroep Rotterdam vormen) is een denker die in Rotterdam leefde. Hij wordt gezien als voorloper van de verlichting. Hij bewonderde Spinoza, maar kende de ratio niet de kwaliteit tot om grote filosofische vragen te beantwoorden. Bayle zocht naar een balans tussen vragen en antwoorden en tussen denken en geloven. Hoe actueel is het denken van Bayle voor ons in en buiten Rotterdam? Wat zocht Bayle in Rottterdam? Caroline van Dijk schreef Pierre Bayle et Rotterdam – une union paradoxale ou évidente?

 

 

28. Workshop: Nietzsche en de Levenskunst

 

  • Datum: 27 mei 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Friedrich Nietzsche wordt gezien als een grondlegger van de levenskunstfilosofie. Hij stelde zich als eerste de vraag of je de filosofie kon toepassen op het eigen leven. De mens zou zich moeten toeleggen op het werken aan zijn leven als kunstwerk. In de workshop maken we opdrachten, we wandelen en we gaan met elkaar in gesprek. Er wordt uitvoerig gebruik gemaakt van het werk van Nietzsche, zoals De geboorte van de tragedie en Alzo sprak Zarathustra. We schrijven een kort zelfbetoog in de sfeer van Nietzsche.

 

29. Cursus: De filosofie van Vincent van Gogh

 

  • Data: 14 en 21 juni 2017 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe dacht Van Gogh over kunst? Wat was volgens hem schoonheid? Welke rol speelde ethiek in zijn werk en denken? Wat vond hij van het werk van zijn tijdgenoten? Wie inspireerde hem en wat inspireerde hem? Welke invloed had de receptie van zijn zijn werk? Wat vond Van Gogh van zijn schilderijen? Deze vragen worden beantwoord aan de hand van onder andere: Antoon Wessels (2009), Het evangelie volgens Van Gogh.

 

30. Cursus: De troost van de filosofie/Alain de Botton

  • Data: 15 en 22 juni 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De betekenis van het denken van De Botton voor ons leven staat centraal. Kan filosofie echt troost bieden zoals De Botton beweert? Er is aandacht voor de praktische betekenis van het denken van Alain de Botton, zoals: status, de betekenis van religie en de rol van de gemeenschap en kunst. Interactieve momenten en discussie! Er wordt gebruikt gemaakt van: De troost van de filosofie, Statusangst en Religie voor atheïsten.

 

Opgeven:

Filosofiegroep Rotterdam, p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp), 0615279031, Jan.deBas@Inholland.nl. Zie ook: https://filosofiegroeprotterdam.wordpress.com. Betaling 10 dagen voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. activiteit/Filosofiegroep Rotterdam.

* Deelnemers die minimaal vier cursussen of workshops volgen, krijgen op alle activiteiten 5 euro korting! M.u.v. het schrijfatelier!