Programma 2018-2019

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2018-2019*

1. Kennismakingsavond: wat is filosofie?

 

    • Datum: 28 augustus 2018 (dinsdagavond)
    • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
    • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
    • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

2. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900) [zomereditie]

 

 

  • Data: 30 augustus, 6, 13, 20 en 27 september 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

3. Filosofische wandeling in Hilgersberg

 

  • Datum: 1 september 2018 (zaterdag)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (Lunch op eigen kosten)
  • We verzamelen bij boekhandel Maximus aan de Dorpsstraat, waar verteld wordt over de bedrijfsgeschiedenis. We wandelen door de Bergse Dorpsstraat en bekijken de ruïne, de oude kerk en het voormalige gemeentehuis. Welke filosofische vragen roept dit op? We wandelen in de middag naar de Rotte en bezoeken een oude molen en bekijken de oude sluis. Dik en Jan zoeken met de deelnemers naar antwoorden op historische-filosofische vragen. We maken gebruik van De architectuur van het geluk van Alan de Botton.

4.Workshops: filosoferen over de mens

 

  • Data: 5 en 12 september 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 30.00/€ 25.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Er wordt tijdens deze workshops gefilosofeerd over de mens. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen, zoals het tafelexperiment, de ID-doos en het schrijven van een gedicht. Uitgangspunt is de vraag van Kant: Wat is de mens? Diverse aspecten van het mens-zijn komen ter sprake: de relatie tussen zijn en zijnde, de verhouding tussen mensen en dieren en de persoonlijke menselijke dynamiek. We maken gebruik van Jan de Bas: Kan een bloemkool denken? (2016) Wie € 30 betaalt, ontvangt het boek gratis.

 5. Workshop: creatief schrijven/verhalen over vriendschap

 

  • Data: 10 en 24 september en 8/15 en 29 oktober 2018 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
  • Vier avonden wordt er geschreven aan verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het gaat om zowel korte verhalen, als langere verhalen. De avonden zijn als volgt ingedeeld. De eerste avond: wat is vriendschap? De tweede avond: vergeten vrienden. De derde avond: bevriend zijn met jezelf. De vierde avond: best friends for ever. We lezen elkaar werk voor.

6. Workshop: levenskunst en Nietzsche

 

  • Datum: 15 september 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus) en drs. Arnold Ziegelaar (filosoof)
  • Het denken van Nietzsche wordt door velen gezien als begin van de levenskunstfilosofie. Nietzsche vroeg zichzelf af hoe hij van zijn leven een kunstwerk kon maken. In zijn oeuvre vindt de ontwikkeling plaats tot de ideale mens als levenskunstenaar. Bestaat deze autarkische mens? Ben jij het? Wil of kan je het zijn? Op deze dag worden teksten van Nietzsche gelezen en geduid, wordt er gekeken naar videofragmenten, is er ruimte voor gesprek en het maken van opdrachten.

7. Cursus: de filosofie van het zelf/ik

 

  • Data: 4, 11 en 18 oktober 2018
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37.50 (donderdagavond)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De vraag wie je bent is een van de meest gestelde vragen in de filosofie. In deze cursus passeren uiteenlopende antwoorden op deze vraag de revue. De antwoorden van onder andere Plato, Kierkegaard, Nietzsche en Sloterdijk komen ter sprake. Het gaat ook over onder andere zelfmanagement en zelfrealisatie. Er wordt gebruik gemaakt van Kees van Waarden (1995). Filosofen over het ik en Leon de Bruin, Fleur Jongepier en Sem de Maagt (2017). Filosofie van het zelf. Cursus met informatie, filmpjes, opdrachten en discussie.

8. Filowandeling door Blijdorp

 

  • Datum: 20 oktober 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.40 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie van kunst en gebouwen in Blijdorp. Er wordt onder andere een bezoek gebracht aan woonobject De Eendracht. Na de lunch wordt er gewandeld langs diverse gebouwen en bouwwerken: de Diergaarde, de synagoge, de kerk van de Christengemeenschap en het gebouw van de Raad van Aarbeid. Tijdens de wandeling vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een filosofische opdracht uitgevoerd.

9. Cursus: de filosofie van de schoonheid

 

  • Data: 1, 8 en 15 november 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 37,50
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus) (1); Drs. Dick van Kampen (theoloog) (2) en Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) (3)
  • Drie avonden over schoonheid, esthetiek. De schoonheidsopvattingen van een aantal filosofen passeren de revue. Ter sprake komen onder andere: (1) Plato, Aristoteles, (2) Nietzsche en (3) Adorno: Ästhetische Theorie (1970). Het gaat om het verdiepen en verbreden van inzichten in schoonheid en schoonheidsbeleving. Informatie, gesprekken en discussie over schoonheid en samen kijken naar schoonheid.

10. Cursus: de vier temperamenten de kunst

 

  • Datum: 7 november 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Frits Bolk (docent beeldende vorming)
  • Aan de hand van dia’s van diverse beeldende kunstenaars, klassiek en modern worden de stijl of werkwijze van kunstenaars geanalyseerd, die ten grondslag ligt aan het specifieke temperament van de kunstenaar: het vuur-, aarde-, lucht- of watertemperament. Aan de hand dit model wordt beeldende kunst op psycho-filosofische wijze geduid. .

11. Cursus: de kunst van de toevoeging  

 

  • Datum: 14 november 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50
  • Docent: Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Over beeldende kunst en wat daarin verandert als kunstenaars bewust elementen aan kunst toevoegen. Wordt dit kunstplus? Wordt dit andere kunst? Wordt de kunst ont-kunst? Waarom gebeurt dit? Voorbeelden uit de kunstgeschiedenis. Bijeenkomst met originele informatie en gesprekken.

12. Workshop: creatief schrijven over geluk   

 

  • Datum: 17 november 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (proza) en Jan de Bas (poëzie)
  • Deze workshop gaat over geluk. Er wordt vooral geschreven, maar ook nagedacht over aspecten van en vragen over geluk. Wat is geluk? Bestaat geluk? Bestaat er zo iets als wat De Botton noemt ‘de architectuur van het geluk’? Heb je invloed op je geluk? Kan je jezelf gelukkig schrijven? Heeft geluk iets te maken met het schrijven van verhalen en gedichten? We lezen elkaar voor en geven elkaar tops en tips.

13. Cursus: filosofie van de troost en de troost van de filosofie

 

  • Data: 22 en 29 november en 6 december 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur- 22.00 uur / Prijs: € 37,50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Drie avonden over filosofie en troost. Hamvraag is of filosofie troost kan bieden. In de eerste avond wordt ingegaan op het klassieke werk van Boëthius Over de vertroosting der wijsbegeerte en komt het denken over troost van Erasmus ter sprake: Lof der zotheid en Voorbereiding op de dood. De tweede avond is gewijd aan de Filosofie van de troost van Cornelis Verhoeven. De laatste avond gaat over De troost van de filosofie van Alain de Botton.

14.Workshop: Utopieën als levensfilosofie

 

  • Datum: 8 december 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: drs. Peter Bot (filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze workshop wordt ingegaan op de vraag wat kenmerken van utopieën zijn. Tevens wordt nagegaan in hoeverre utopieën geschikt zijn als persoonlijk levensconcept, met andere woorden: kunnen utopieën functioneren als levensfilosofie? Ter sprake komen de utopieën van Thomas More en Aldous Huxley. Er wordt gebruik gemaakt van Hans Achterhuis: De erfenis van de utopie (1998). We gaan met elkaar in gesprek en maken opdrachten.

15. Workshop: dichten over levenskunst

 

  • Data: 13 en 20 december 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur- 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Levenskunst gaat over zelfbeschikking. Je kan van je leven een kunstwerk maken. Door te dichten komen we dichter bij het antwoord hoe je dit kan doen en of je dat wilt. Het gaat daarbij om het leren kijken naar je leven als kunstwerk. Vragen die gesteld worden zijn: Hoe giet ik mijn leven in een gedicht? Is mijn kunstwerk ooit af? Welke keuzes maak ik? Helpt dichten bij het vinden van antwoorden op levensvragen? In deze workshops worden verschillende dichtvormen uitgeprobeerd. We lezen elkaar voor en geven elkaar feedback.

16. Cursus: inleiding in de filosofie [wintereditie]

 

  • Data: 10, 17, 24 en 31 januari en 7 februari 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langskomen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009). Filosofie voor beginners.

17. Cursus: kunst als (verbeelding van) maatschappijkritiek?    

 

  • Data: 9 en 16 januari 2018 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: Jeroen Graus (docent Universiteit Delft en beeldend kunstenaar)
  • Op deze ochtenden wordt er a.d.h.v. het werk van Jeroen Graus (www.thefundament.org) een link gelegd met kunstwerken van o.a. Jheronimus Bosch, William Blake en Constant Nieuwenhuys. Centraal staat de vraag of kunst anno 2019 nog maatschappij kritisch is/mag zijn. Andere vragen zijn: Kan het werk van Bosch, Blake en Nieuwenhuys nog in deze tijd gemaakt worden? Is kunst (nog) een geschikt medium om je reflectief op te stellen? Wat is de toekomst van de beeldende kunst met een doel? Waar hebben we als kijker behoefte aan?

18. Workshop: creatief schrijven over reizen

 

  • Datum: 19 januari 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond het reizen. Filosofen als Erasmus, De Montaigne, Schopenhauer en Dewey reisden veel. We laten ons inspireren door wat filosofen over reizen schrijven. Het gaat over reizen in je zelf, reizen om op vakantie te gaan, reizen in de tijd…. We schrijven proza en poëzie. We lezen elkaar voor uit eigen werk.

19.  Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw

 

  • Data: 14, 21 en 28 februari en 7 maart 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.

20. Cursus: Ubuntu, Afrikaanse filosofie

 

  • Datum: 23 februari 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: drs. Maria van den Boer (filosoof)
  • Ubuntu is de (officieuze) Afrikaanse filosofie. Maria de Boer introduceert deze filosofie: haar geschiedenis, doel, kenmerken en mogelijkheden voor de westerse mens. Wat kunnen mensen buiten Afrika met Ubuntu? Vooral de actuele ontwikkelingen rond deze filosofie komen ter sprake. Een dag vol informatie, gesprekken, opdrachten en antwoorden.

21. Cursus: Leven en werken van Kandinsky

 

  • Data: 6 en 13 maart 2019 (woendagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur -12.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Wassily Kandinsky was onder andere lid van Der Blaue Reiter. Zijn abstracte werk geeft veel stof tot nadenken. Het denken van Kandinsky verwoordde hij o.a. in Über das Geistige in der Kunst insbesondere in der Malerei. Hoe sta je als deelnemer aan deze cursus tegenover Kandinsky’s werk? Een cursus met beelden, opdrachten en discussie.

22. Workshop: socratisch gesprek over ‘waarom kies ik wat ik kies?‘

 

  • Datum: 16 maart 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur- 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: drs. Arnold Zielegaar (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. Kiezen is een vorm van levenskunst. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dienen tekstfragmenten van bekende filosofen, onder andere van Plato en De Montaigne.

23. Cursus: Democratie en Educatie/De samenleving en haar problemen van John Dewey

 

  • Data: 14 en 21 maart 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (opvoedingsfilosoof)
  • Joop Berding is een kenner van John Dewey. Hij promoveerde op de pedagogiek bij Dewey. Er is aandacht voor de vraag hoe participatie in allerlei situaties geoptimaliseerd kan worden. Of participatie in alle situaties gewenst is? Hoe kunnen deelnemers aan de samenleving met elkaar problemen het hoofd bieden? Wat kunnen we in 2019 met het denken van John Dewey? Interactieve bijeenkomsten.

24. Cursus: filosofie van de hoop  

 

  • Data: 28 maart en 4 en 11 april 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • ‘Wat mag ik hopen?’, vroeg Kant. Filosofen schreven over hoop. Welke aanknopingspunten biedt hun denken om perspectief te krijgen op het bestaan. Welke keuzes bevelen ze aan? Welke denkpatronen bieden het meeste kans op persoonlijke hoop? We behandelen Mogen we hopen (2018) van filosoof Joke Hermsen. Creativiteit is een bron van hoop. Maar wat drijft ons als de woorden en beelden ontbreken om het nieuwe te verbeelden? ‘De wortel van de geschiedenis is de scheppende mens,’ schreef Ernst Bloch (1885-1977) in Das Prinzip Hoffnung. Wat hebben Bloch en Hermsen ons te zeggen?

25. De berg Helikon of de filosofie van de kunstwaardering tot 1500

 

    • Datum: 3 april 2019 (woensdag)
    • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50
    • Docent: drs. Paul Bröker (kunsthistoricus)
    • De betekenis van de berg Helikon in de Klassieke Oudheid en de Renaissance wordt beschreven. De rol in de samenleving van de vrije kunsten staat hierbij centraal. Wat was de maatschappelijke waardering voor de beeldende kunst en de status van de kunstenaar in de Klassieke Oudheid, de Middeleeuwen en de Renaissance? Een bijeenkomst met veel afbeeldingen.

26. Workshop: creatief schrijven over Erasmus    

 

 

  • Datum: 6 april 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (proza) en Jan de Bas (poëzie)
  • De Rotterdamse denker en schrijver Desiderius Erasmus is een blijvende bron van inspiratie. In Rotterdam werden al verschillende opvallende fenomenen naar hem genoemd. De stad koestert op gebouwen de wijsheden van deze filosoof. Tijd om als Filosofiegroep Rotterdam een workshop creatief schrijven te wijden aan Erasmus. Het gaat daarbij onder anderen om: het schrijven van een brief aan deze wijze Rotterdammer, het maken van een rondeel over de Lof der zotheid en een kort verhaal schrijven over een fragment uit het leven van Erasmus. We lezen elkaar voor en geven tops en tips.

27. Cursus: filosofie van het herdenken  

 

  • Data: 18 en 25 april 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: drs. Dick van Kampen (theoloog)
  • Twee avonden over herdenken in een tijd waarin we herdenken.  Wat is de essentie van herdenken? We onderzoeken dat aan de hand van o.a. de Todesfuge van Paul Celan en het boek Remnants of Auschwitz van Giorgio Agamben. Houdt herdenken het ressentiment in stand? Speelt herdenken in op gevoelens van schuld – denk aan het slavenmonument –  en fixeert het ons op het verleden. Of richt herdenken onze blik op de wereld waarin wij nu leven doordat het gevoelens van schaamte wakker maakt? Lezing met ruimte voor gesprekken.

28. Filosofische/historische wandeling door Oude Westen

 

  • Datum: 20 april 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11.00 bij taartenzaak Maak (Mathenesserweg 81A, 3027 HJ Rotterdam). We bezoeken onder andere het Justuskwartier met het bekende Justus van Effencomplex in Spangen. Verder staan op het programma: een bezoek aan het Kasteel (Sparta stadion) en kunstgalerie Wilfried Lentz. We lopen langs plekken die wijsgerig, historisch, of kunsthistorisch belang bezitten. We staan stil bij filosofische reflecties en voeren gesprekken!

29. Cursus: de actualiteit van vier Franse postmodernisten

  • Data: 9, 16, 23 mei en 6 juni 2019 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docenten: drs. Peter Bot (filosoof), Peter Bastiaanssen BPh. (filosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurfilosoof)
  • In deze cursus van vier bijeenkomsten worden verschillende differentiedenkers besproken. Belangrijke vraag is hoe wij ons tot dit denken verhouden. Wat is de betekenis van dit denken voor het denken over de maatschappelijke ontwikkeling en het persoonlijk leven. Het gaat om de volgende avonden: 1. Levinas (De Bas), 2. Foucault (Bot), 3. Derrida (Bot) en 4. Deleuze (Bastiaanssen). Er wordt onder andere gebruik gemaakt van (2009). We maken gebruik va: M. Doorman en H. Pott (red.) (2012). Filosofen van deze tijd.

 

30. Workshop: gedichten schrijven over Nederlandse schilders

 

  • Datum: 25 mei 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (dichter)
  • Beeldende kunst is een bron van inspiratie voor dichters. Het werk van Rembrandt van Rijn en Vincent van Gogh werd door veel poëten verdicht, terwijl ook moderne kunstenaars als Piet Mondriaan en Karel Appel inspireerden tot menig gedicht. In deze workshop schrijven we gedichten met vaste vormen, zoals kwatrijnen, en vrije gedichten bij bekende en onbekende beeldende werken. Daarbij proberen we de intentie van het kunstwerk in poëzie te continueren. We lezen tijdens de workshop elkaar regelmatig voor. Wie wil, mag zijn werk ook nog illustreren.

31. Wandelen met Erasmus

 

  • Datum: 8 juni 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 16.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 20.

32. Cursus: Nietzsches wil tot macht

 

  • Data: 13 en 20 juni 2019 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: drs. Arnold Ziegelaar (filosoof)
  • In twee avonden wordt ingegaan op Friedrich Nietzsches denkconcept van de wil tot macht. Ter sprake komen de gevolgen van dit concept voor het denken over macht, zelfbeschikking, creativiteit en metafysica. Tijdens de bijeenkomsten zal onder andere gebruikt worden gemaakt van: Jenseits von Gut und Böse (Voorbij goed en kwaad).

33. Workshop: een dagje Baruch. Over levenskunst en Spinoza

 

  • Datum: 22 juni 2019 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur -15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Spinoza is de belangrijkste Nederlandse wijsgeer. Maar wat dacht hij allemaal? Was hij een rationele denker of toch meer een intuïtief wijsgeer? Was hij ruimdenkend? Wat wilde Spinoza bereiken met zijn Ethica? Welk invloed had hij en wat heeft hij ons nog te zeggen?  Veel interactieve momenten, opdrachten, leesmomenten en gesprekken! Filosofische wandeling door Vroesenpark met de Draagbare Spinoza.

Schrijfateliers op woensdagochtend; de onderwerpen:

  1. 29 augustus 2018 de zomer van 2018
  2. 26 september 2018 Rutger Kopland
  3. 31 oktober 2018 dieren
  4. 19 september 2018 Spinoza
  5. 30 januari 2019 filosofische deugden
  6. 20 februari 2019 de kosmos
  7. 27 maart 2019 Plato
  8. 24 april 2019 Paul Klee
  9. 29 mei 2019 school
  10. 26 juni 2019 Martinus Nijhoff
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12.50
  • Docent: Jan de Bas (dichter)

 

OPGEVEN

Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas@Inholland.nl. Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. Filosofiegroep Rotterdam.

Filosofiegroep Rotterdam

Advertisements

Programma 2017-2018

Programma Filosofiegroep Rotterdam 2017-2018 (met een nieuwe cursus!)

1.Filosofische wandeling langs kunstwerken in Blijdorp/Bergpolder

  • Datum: 20 augustus 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie van kunst in de openbare ruimte. Na de lunch wordt er gewandeld langs diverse objecten. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Indien mogelijk vindt er een atelierbezoek plaats.

2.  Kennismakingsavond: wat is filosofie?

    • Datum: 24 augustus 2017 (donderdagavond)
    • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
    • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
    • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

3. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900)

 

  • Data: 31 augustus, 7, 14, 21 en 28 september 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

4. Workshop: creatief schrijven/verhalen over tijd

  • Data: 4, 11, 18 en 25 september 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster).
  • Vier avonden wordt er geschreven aan verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het gaat om zowel korte verhalen, als langere verhalen. De avonden zijn als volgt ingedeeld. De eerste avond: wat is tijd? De tweede avond: het verleden. De derde avond: het nu. De vierde avond: de toekomst. We lezen elkaar werk voor.

5. Workshop: creatief denken/doordenken

  • Datum: 16 september 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Tijdens deze workshop worden veel opdrachten en oefeningen uitgevoerd. Een deel ervan gaan over divergeren en een deel over convergeren. Technieken, modellen en werkwijzen komen te spraken, zoals de COCD-box voor convergeren. Het doel is om het eigen denken te doordenken de betekenis van doordenken voor ons denken te ervaren.

6. Workshops: filosoferen over taal

  • Data: 13 en 20 september 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur –12.30 uur / Prijs: € 30.00/€ 20.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Er wordt tijdens deze workshops gefilosofeerd over taal. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen, zoals het tafelexperiment, de taaldoos en het schrijven van een gedicht. Diverse aspecten van taal komen ter sprake: de relatie tussen beeld en taal, de grenzen van taal, tekst en klank en vreemde talen. We maken gebruik van Jan de Bas: Kan een bloemkool denken? (2016) Wie € 30 betaalt, ontvangt het boek gratis.

7. Cursus: de filosofie van de humor

  • Data: 2 en 9 oktober 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: ds. Dick van Kampen (theoloog)
  • Waarom lachen wij? Wat betekent ons lachen eigenlijk? Wat is nu precies humor? Waarom was lachen in de westerse traditie zo lang verboden en wat had dat tot gevolg? Vragen genoeg voor filosofen om over na te denken: van de oude Aristoteles tot de hedendaagse Richard Critchley. Henri Bergson heeft er een mooi boek over geschreven. Freud heeft uitvoerig geschreven over de grap – eigenlijk vooral over de Joodse witz. Maar op een eenzaam hoogtepunt in zijn werk staat het kleine boekje over De Humor. Is humor het enige remedie tegen depressie? Rond deze thema’s gaan we, in het voetspoor van deze denkers, lezen, luisteren en denken.

8. Cursus: de filosofie van het huishouden

  • Data: 5, 12 en 29/29 oktober 2017
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00 (donderdagavond)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Aan de hand van het boekje 12 huishoudelijke apparaten van Jan Vorstenbosch wordt de filosofie van het huishouden besproken. Daarbij gaat het over de relatie tussen handelen, werken en arbeiden. De betekenis van techniek voor onze omgang met ruimte en tijd wordt besproken. En de vraag naar de betekenis van het huishouden in ons existeren als mensen komt ter sprake. De filosofieën van Plato, Dewey, Heidegger (De vraag naar techniek) en Arend komen te sprake in interactieve bijeenkomsten.

9. Workshop: creatief schrijven/columns en dialogen

  • Datum: 7/14 oktober 2017
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Een workshop waarin de actualiteit centraal staat. We lezen columns en dialogen en we schrijven ze. De techniek en de opbouw van dialogen en columns worden behandeld. We lezen elkaar werk voor en gaan met elkaar in dialoog over wat we hebben geschreven.

10. Wandeling langs levende mensen en Allerzielen: de filosofie van Rotterdammers in Crooswijk

  • Datum: 28 oktober 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten). Het is ook mogelijk om vanaf 13.00 uur aan de wandeling deel te nemen.
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij Croos (Exercitiestraat 2, 3034 RA Rotterdam). Hier vindt een presentatie plaats van achtergronden bij de wandeling. We gebruiken een lunch. We wandelen langs plaatsen waar markante Rotterdammers leefden. Rotterdammers die er een bepaalde levensfilosofie op nahielden. Er staan letterlijk stil bij hun levensfilosofie. We bezoeken tevens begraafplaats Crooswijk en staan onder andere stil bij het leven en werk van de Rotterdamse denker Pierre Bayle. We gaan op bepaalde plaatsen met elkaar in gesprek.

11. Cursus: de filosofie van het ware geluk

  • Data: 2, 9 en 16 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze bijeenkomsten wordt gewerkt met de boeken van Henk Vos Filosofie van het geluk en Alain Badiou Filosofie van het ware geluk. Ter sprake komen vragen als: waarom streeft de mens naar geluk? Wat is geluk? Is geluk in jezelf te vinden? Vind je geluk in geestelijke of materiële satisfactie? Welke rol speelt filosofie bij de geluksvraag? De bijeenkomsten zijn interactief met opdrachten, het bekijken van videofragmenten en discussie.

12. Workshop: socratisch gesprek over vriendschap

  • Datum: 11 november 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Zowel het socratisch gesprek light, het geleide socratische gesprek als het gesprek zoals L. Nelson het voorstond worden beoefend. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dient een essay van Michel de Montaigne.

13. Het tienjarig bestaan van de Filosofiegroep Rotterdam

  • Data: 26 november 2017 (zondag middag)
  • Tijd: 14.00 uur – 17.00 uur / gratis entree
  • Sprekers en optredens: Alfred Valstar (poëzie) , Liesbeth Mende (proza ), Willem van der Meijden (saxofoon), Jaap Rovers (gitaar en viool) en Jan de Bas (poëzie).
  • In 2007 werd de Filosofiegroep Rotterdam door Jan de Bas opgericht. Inmiddels bestaat dit bureau voor workshops, cursussen en andere activiteiten 10 jaar. Om dit te vieren wordt er een feestje georganiseerd in het Pakhuis van Verlangen. Tijdens de bijeenkomst worden tevens twee publicaties van Jan de Bas gepresenteerd: Kom maar binnen! Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017 (cultuurhistorische monografie) en In de mediterende dierentuin (poëzie). Uw aanwezigheid wordt op prijs gesteld. Graag voor 20 november aanmelden.

14. Cursus: de filosofie van Ikonen

  • Data: 15 en 22 november 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: mr. Peter van Loo (ikonenexpert)
  • Een kennismaking met de filosofie van ikonen. Wat zijn de gedachten achter ikonen? Vond er een ontwikkeling plaats binnen de iconografie van ikonen? Hoe verhouden ikonen zich tot de filosofie van het kijken? Wat hebben ikonen ons persoonlijk te vertellen? Bijeenkomsten met veel informatie en gesprekken.

15. Gespreksavond: de filosofie van Zwarte Piet

  • Data: 23 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7.50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Een avond over afbeeldingen van Zwarte Piet. Foto’s, tekeningen, cartoons en spotprenten passeren de revue. Het gaat hierbij om de vragen of afbeeldingen beïnvloed worden door de tijd en wat de maker van de afbeeldingen met Zwarte Piet met zijn tekeningen en dergelijke wilde bereiken? Een informatieve bijeenkomst met ruimte voor discussie. De avond is georganiseerd ter gelegenheid van de verschijning van: Kom maar binnen. Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017. Dit boek van Jan de Bas verschijnt in oktober bij uitgeverij Verloren.

16. Cursus: de filosofie van het onzegbare

  • 30 november en 7 december 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Mensen zijn soms niet in staat om dat te verwoorden wat ze willen verwoorden. Welke mogelijkheden hebben ze om het onzegbare duidelijk te maken? De stilte, het denken en vooral de kunst zijn middelen om het onzegbare onder woorden te brengen. Wat is nodig om het onzegbare te verstaan? Welke rol speelt ervaring bij het onzegbare? In deze twee bijeenkomsten wordt gekeken naar kunst en geluisterd naar het onzegbare. Er wordt gebruik gemaakt van: Jan Bor, Op de grens van het denken. De filosofie van het onzegbare (2005).

17. Cursus: inleiding in de filosofie

  • Data: 11, 18 en 25 januari en 1 en 8 februari 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

18. Workshop: kennismaking met de Oosterse filosofie

  • Datum: 20 januari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: mr. drs. Elske Schreuder (filosoof)
  • Westerse en ‘niet-Westerse’ filosofie: een kennismaking. Korte geschiedenis van het Chinese, Indiase en Japanse denken, onder andere taoïsme, Zen en Advaita Vedanta. Over het leven, lichaam en geest, de waarheid, ik en de ander toepasbaarheid in ons dagelijks leven. Praktische oefeningen, muziek en discussie.

19. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw

  • Data: 15 en 22 februari en 1 en 8 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2008), Filosofen van deze tijd.

20. Workshop: denkgereedschappen

  • Datum: 3 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 30,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Werken met denkgereedschappen zoals beschreven in het boek Denkgereedschappen 2.0 van Paul Wouters. Kennismaken met de technieken en methoden van het filosoferen, zoals de hamertactiek, het atelier of de het werken met de cirkelzaag. De technieken krijgen vorm in werkvormen zoals: het Socratisch gesprek, denkwandelen en de schrijfronde. Toepassen van filosofie op de dagelijkse praktijk aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis van de filosofie.

21. Workshop: creatief schrijven/je innerlijke tijd

  • Datum: 17 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter )
  • In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond je innerlijke tijd. Het gaat daarbij om de verhouding tussen de tijd als duur (de innerlijke tijd) en de objectieve tijd. Kunnen we met korte verhalen de tijd langer maken? Helpen gedichten ons om de snelheid van de tijd te vertragen? We schrijven intensief proza en poëzie over onze eigen tijd. We lezen elkaar werk voor.

22. Cursus: Magische Miniaturen/excursie Catharijne Convent Utrecht

  • Data: 7 en 14 maart 2018 (woensdagochtend) en 17 maart 2017 (excursie)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 30.00; Entree museum op eigen kosten
  • Tijd excursie: 11.00 Rotterdam Centraal; 12.00 uur: Catharijne Convent
  • Docent: mr. Peter van Loo (kunstkenner)
  • Het Catharijne Convent organiseert Magische Miniaturen. De manuscripten zijn verluchtigd door Vlaamse miniatuurschilders in de periode van de tiende tot de zestiende eeuw en tonen een bonte wereld vol bloemen, dieren en glooiende akkers. Behalve Bijbelse taferelen en heiligen zijn in de middeleeuwse boeken ook afbeeldingen te vinden van dagelijkse leven. Interactieve bijeenkomsten met gesprekken en veel kijkwerk. Afronding: museumbezoek!

23. Cursus: de Vita Activa van Hannah Ahrend

  • Data: 15 en 22 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (pedagoog)
  • Joop Berding is een kenner van Hannah Ahrend. In twee avonden gaat hij in op de inhoud en betekenis van de Vita activa, in het Engels: The Human Condtions. Er wordt stilgestaan bij verschillen tussen handelen, werken en arbeiden. Dit wordt vergeleken met ons eigen functioneren. Interactieve bijeenkomsten.

24. Workshop: socratisch gesprek over ‘wat is goed?‘

  • Datum: 24 maart 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dienen tekstfragmenten van bekende filosofen, onder andere van Plato. Tevens wordt er ingegaan op ethische principes van Plato, Aristoteles en Kant.

25. Cursus: de filosofie van het onbewuste

  • Data: 29 maart en 5 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Twee avonden over de betekenis van het onderbewustzijn in relatie tot ons denken. Wat is bijvoorbeeld vallend bewustzijn? Hoe nemen wij onbewust waar? Wat is onbewust handelen? Leidraad bij deze avonden is het boek Het slimme onbewuste. Denken met gevoel (2013) van psycholoog Ap Dijksterhuis. Interactieve bijeenkomsten met opdrachten en discussie.

26. Workshop: filosoferen over schoonheid

  • Datum: 21 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd:11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Een dag vol informatie, gesprekken en discussie over schoonheid en ook vol kijken naar schoonheid. De schoonheidsopvattingen van een aantal filosofen passeren de revue. Ter sprake komen onder andere: Plato, Aristoteles en Adorno: Ästhetische Theorie (1970). Het gaat om het verdiepen en verbreden van inzichten in schoonheid en schoonheidsbeleving. Optioneel: korte excursie.

27. Cursus: de filosofie van Piet Mondriaan

  • Data: 12 en 19 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken van Mondriaan over kunst, wetenschap, het zijn…. wordt besproken. Piet Mondriaan schreef bladzijden vol met zijn levensfilosofie. Is kunst filosofie? Gaat intuïtie verder dan de ratio? Wat betekent het denken voorbij? Er wordt gebruik gemaakt van Jan Bor (2013) Piet Mondriaan Filosoof. Veel werken worden bekeken. Er is discussie over de vraag wat de betekenis is van Mondriaan voor onze tijd en in ons leven.

28. Filosofische/historische wandeling door Kralingen

  • Datum: 28 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij K & B Kralingen (Oudedijk 4, 3062 AE Kralingen). Daar wordt op eigen kosten geluncht. Er wordt gewandeld door Kralingen van de wederopbouw. De filosofie van deze perioden komt er sprake op locaties die tot nadenken stemmen. Er wordt stilgestaan bij de wijsgerige betekenis van podium 0950. Tijdens de wandeling worden kleine opdrachten uitgevoerd en gaan we met elkaar in gesprek. Het is ook mogelijk om na de lunch mee te wandelen.

29. Cursus: de filosofie van Vincent van Gogh

  • Data: 17 en 24 mei 2018 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe dacht Van Gogh over kunst? Wat was volgens hem waarheid, werkelijkheid en schoonheid? Welke rol speelde ethiek in zijn werk en denken? Wat vond hij van het werk van zijn tijdgenoten? Welke rol speelde God en de filosofie in zijn denken en werken? Wie inspireerde hem en wat inspireerde hem? Welke invloed had de receptie van zijn werk? Wat vond Van Gogh van zijn schilderijen? Deze vragen worden beantwoord aan de hand van onder andere: Antoon Wessels (2009), Het evangelie volgens Vincent van Gogh.

30. Workshop: creatief schrijven met Vincent van Gogh

  • Datum: 24 mei 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Het beeldend werk en de brieven van Vincent van Gogh zijn een bron van inspiratie om over te schrijven. In deze workshop schrijven we brieven aan Vincent van Gogh en reageren op epistels van Theo van Gogh. We maken kwatrijnen en vrije gedichten bij bekende en onbekende beeldende werken. We schrijven een verhaal bij een zelfgekozen werk. We lezen tijdens de workshop elkaar regelmatig voor.

31. Cursus: Gilles Deleuze (en de kunst)

  • Data: 31 mei, 7 en 14 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Het denken van de postmodernistische filosoof Gilles Deleuze wordt uiteengezet en toegelicht. Dit gebeurt vooral aan de hand van beeldende kunst en het denken van De Leuze over beeldende kunst. Ter sprake komen onder anderen affecten en percepten, diagram en materie en de mens als machine. Wat heeft het denken van deze filosoof ons te zeggen? Er wordt gebruik gemaakt van het Deleuzecompendium (2009).

32. Wandelen met Desiderius Erasmus

  • Datum: 2 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 20.00.

33. Workshop: Liefde en levenskunst

  • Datum: 16 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: drs. Arnold Ziegelaar (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken over liefde van filosoof Luc Ferry vormt de basis van deze dag. Er wordt ingegaan op verschillende vormen van liefde, hun betekenis voor ons leven en de invulling van het  begrip liefde in de alledaagse praktijk. Ook de klassieke Griekse vormen van liefde komen ter sprake. Er wordt gebruik gemaakt van Filosofen, liefde en lust door Aude Lancelin & Marie Lemonnier (2009) en Luc Ferry (2013), Over de liefde. We maken gebruik van werkvormen uit de levenskunstfilosofie. We denken zelf na over de liefde, maken opdrachten en gaan met elkaar in gesprek.

34. De talentenfilosofie van Martha Nussbaum

  • Data: 21 en 28 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De hedendaagse filosoof Martha Nussbaum breekt in haar werk herhaaldelijk een balans voor een benadering van de mens als talent. De mens is voor haar meer dan alleen maar een economisch fenomeen. Wat houdt deze benadering in? Is deze benadering bruikbaar in ons leven? Er wordt onder andere gebruik gemaakt van: Not For Profit. Why Democracy Needs the Humanities (2010).

Schrijfateliers op woensdagochtend

  • Onderwerpen en data
  1. ‘huisdieren’ 27 september 2017
  2. ‘Erasmus’ met gast Liesbeth Mende (schrijfster) 25 oktober 2017
  3. ‘over moeders’ 29 november 2017
  4. ‘Jan Hanlo’ 31 januari 2018
  5. ‘sport’ met Robert Tau (dichter) 28 februari 2018
  6. ‘Herman de Coninck’ 28 maart 2018
  7. ‘vroeger’ 30 mei 2018
  8. Rotterdam 27 juni 2018
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12.50
  • Docenten: Jan de Bas (dichter en schrijver) en gastdocenten

OPGEVEN VOOR ACTIVITEITEN

  • Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas@Inholland.nl. Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. activiteit (aangeven welke) Filosofiegroep Rotterdam.

Programma 2017-2018*

 

  • 1. Filosofische wandeling langs kunstwerken in Blijdorp/Bergpolder
  • Datum: 19 augustus 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie van kunst in de openbare ruimte. Na de lunch wordt er gewandeld langs diverse objecten. Er wordt onder andere een bezoek gebracht aan woonobject De Eendracht. Tijdens de wandeling vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Er vindt een bezoek plaats aan het atelier van beeldend kunstenaar Peter Bastiaansen

 

  • 2. Kennismakingsavond: wat is filosofie?
  • Datum: 24 augustus 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

 

  • 3. Cursus: inleiding in de filosofie (tot 1900)
  • Data: 31 augustus, 7, 14, 21 en 28 september 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

  • 4. Workshop: creatief schrijven/verhalen over tijd
  • Data: 4, 11, 18 en 25 september 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45.00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
  • Vier avonden wordt er geschreven aan verhalen. Technieken en schrijftips komen te sprake in zeer gevarieerde schrijfopdrachten. Het gaat om zowel korte verhalen, als langere verhalen. De avonden zijn als volgt ingedeeld. De eerste avond: wat is tijd? De tweede avond: het verleden. De derde avond: het nu. De vierde avond: de toekomst. We lezen elkaar werk voor.

 

  • 5. Workshops: filosoferen over taal
  • Data: 13 en 20 september 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur –12.30 uur / Prijs: € 30.00/€ 20.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Er wordt tijdens deze workshops gefilosofeerd over taal. Hierbij wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen, zoals het tafelexperiment, de taaldoos en het schrijven van een gedicht. Diverse aspecten van taal komen ter sprake: de relatie tussen beeld en taal, de grenzen van taal, tekst en klank en vreemde talen. We maken gebruik van Jan de Bas: Kan een bloemkool denken? (2016) Wie € 30 betaalt, ontvangt het boek gratis.

 

  • 6. Workshop: creatief denken/doordenken
  • Datum: 16 september 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Tijdens deze workshop worden veel opdrachten en oefeningen uitgevoerd. Een deel ervan gaan over divergeren en een deel over convergeren. Technieken, modellen en werkwijzen komen te spraken, zoals de COCD-box voor convergeren. Het doel is om het eigen denken te doordenken de betekenis van doordenken voor ons denken te ervaren.

 

  • 7. Cursus: de filosofie van de humor
  • Data: 2 en 9 oktober 2017 (maandagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: ds. Dick van Kampen (theoloog)
  • Waarom lachen wij? Wat betekent ons lachen eigenlijk? Wat is nu precies humor? Waarom was lachen in de westerse traditie zo lang verboden en wat had dat tot gevolg? Vragen genoeg voor filosofen om over na te denken: van de oude Aristoteles tot de hedendaagse Richard Critchley. Henri Bergson heeft er een mooi boek over geschreven. Freud heeft uitvoerig geschreven over de grap – eigenlijk vooral over de Joodse witz. Maar op een eenzaam hoogtepunt in zijn werk staat het kleine boekje over De Humor. Is humor het enige remedie tegen depressie? Rond deze thema’s gaan we, in het voetspoor van deze denkers, lezen, luisteren en denken.

 

  • 8. Cursus: de filosofie van het huishouden
  • Data: 5, 12 en 26 oktober 2017
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00 (donderdagavond)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Aan de hand van het boekje 12 huishoudelijke apparaten van Jan Vorstenbosch wordt de filosofie van het huishouden besproken. Daarbij gaat het over de relatie tussen handelen, werken en arbeiden. De betekenis van techniek voor onze omgang met ruimte en tijd wordt besproken. En de vraag naar de betekenis van het huishouden in ons existeren als mensen komt ter sprake. De filosofieën van Plato, Dewey, Heidegger (De vraag naar techniek) en Arendt komen te sprake in interactieve bijeenkomsten

 

  • 9. Workshop: creatief schrijven/columns en dialogen
  • Datum: 14 oktober 2017
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Een workshop waarin de actualiteit centraal staat. We lezen columns en dialogen en we schrijven ze. De techniek en de opbouw van dialogen en columns worden behandeld. We lezen elkaar werk voor en gaan met elkaar in dialoog over wat we hebben geschreven.

 

  • 10. Wandeling langs levende mensen en Allerzielen: de filosofie van Rotterdammers in Crooswijk
  • Datum: 28 oktober 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00 (lunch op eigen kosten). Het is ook mogelijk om vanaf 13.00 uur aan de wandeling deel te nemen.
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij Croos (Exercitiestraat 2, 3034 RA Rotterdam). Hier vindt een presentatie plaats van achtergronden bij de wandeling. We gebruiken een lunch. We wandelen langs plaatsen waar markante Rotterdammers leefden. Rotterdammers die er een bepaalde levensfilosofie op nahielden. Er staan letterlijk stil bij hun levensfilosofie. We bezoeken tevens begraafplaats Crooswijk en staan onder andere stil bij het leven en werk van de Rotterdamse denker Pierre Bayle. We gaan op bepaalde plaatsen met elkaar in gesprek.

 

  •  11. Cursus: de filosofie van het ware geluk
  • Data: 2, 9 en 16 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze bijeenkomsten wordt gewerkt met de boeken van Henk Vos Filosofie van het geluk en Alain Badiou Filosofie van het ware geluk. Ter sprake komen vragen als: waarom streeft de mens naar geluk? Wat is geluk? Is geluk in jezelf te vinden? Vind je geluk in geestelijke of materiële satisfactie? Welke rol speelt filosofie bij de geluksvraag? De bijeenkomsten zijn interactief met opdrachten, het bekijken van videofragmenten en discussie.

 

  •  12. Workshop: socratisch gesprek over vriendschap
  • Datum: 11 november 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Zowel het socratisch gesprek light, het geleide socratische gesprek als het gesprek zoals L. Nelson het voorstond worden beoefend. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dient een essay van Michel de Montaigne.

 

  •  13. Cursus: de filosofie van Ikonen
  • Data: 15 en 22 november 2017 (woensdagochtend)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 25.00
  • Docent: mr. Peter van Loo (ikonenexpert)
  • Een kennismaking met de filosofie van ikonen. Wat zijn de gedachten achter ikonen? Vond er een ontwikkeling plaats binnen de iconografie van ikonen? Hoe verhouden ikonen zich tot de filosofie van het kijken? Wat hebben ikonen ons persoonlijk te vertellen? Ikonen maken een wezenlijk onderdeel uit van de beleving van het Russisch orthodoxe geloof. Bijeenkomsten met veel informatie en gesprekken.

 

  • 14. Gespreksavond: de filosofie van Zwarte Piet
  • Data: 23 november 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7.50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Een avond over afbeeldingen van Zwarte Piet. Foto’s, tekeningen, cartoons en spotprenten passeren de revue. Het gaat hierbij om de vragen of afbeeldingen beïnvloed worden door de tijd en wat de maker van de afbeeldingen met Zwarte Piet met zijn tekeningen en dergelijke wilde bereiken? Een informatieve bijeenkomst met ruimte voor discussie. De avond is georganiseerd ter gelegenheid van de verschijning van: Kom maar binnen. Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017. Dit boek van Jan de Bas verschijnt in oktober bij uitgeverij Verloren. Wie het boekt koopt, betaalt geen cursusgeld.

 

  • 15.  HET 10-JARIG BESTAAN VAN DE FILOSOFIEGROEP ROTTERDAM
  • Datum: 26 november 2017 (zondag middag)
  • Tijd: 14.00 uur – 17.00 uur / gratis entree
  • Sprekers en optredens: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof), Alfred Valstar (poëzie) , Liesbeth Mende (proza ), Willem van der Meijden (saxofoon), Jaap Rovers (gitaar en viool) en Jan de Bas (poëzie).
  • In 2007 werd de Filosofiegroep Rotterdam door Jan de Bas opgericht. Inmiddels bestaat dit bureau voor workshops, cursussen en andere activiteiten 10 jaar. Om dit te vieren wordt er een feestje georganiseerd in het Pakhuis van Verlangen. Tijdens de bijeenkomst worden tevens twee publicaties van Jan de Bas gepresenteerd: Kom maar binnen! Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017 (cultuurhistorische monografie) en In de mediterende dierentuin (poëzie). Uw aanwezigheid wordt op prijs gesteld. Graag voor 20 november aanmelden.

 

  • 16. Cursus: de filosofie van het onzegbare
  • Data: 30 november en 7 en 14 december 2017 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Mensen zijn soms niet in staat om dat te verwoorden wat ze willen verwoorden. Welke mogelijkheden hebben ze om het onzegbare duidelijk te maken? De stilte, het denken en vooral de kunst zijn middelen om het onzegbare onder woorden te brengen. Wat is nodig om het onzegbare te verstaan? Welke rol speelt ervaring bij het onzegbare? In deze bijeenkomsten wordt gekeken naar kunst en geluisterd naar het onzegbare. Er wordt gebruik gemaakt van: Jan Bor, Op de grens van het denken. De filosofie van het onzegbare (2005).

 

  • 17. Cursus: inleiding in de filosofie
  • Data: 11, 18 en 25 januari en 1 en 8 februari 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

  •  18. Workshop: kennismaking met de Oosterse filosofie
  • Datum: 20 januari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: mr. drs. Elske Schreuder (filosoof)
  • Westerse en ‘niet-Westerse’ filosofie: een kennismaking. Korte geschiedenis van het Chinese, Indiase en Japanse denken, onder andere taoïsme, Zen en Advaita Vedanta. Over het leven, lichaam en geest, de waarheid, ik en de ander toepasbaarheid in ons dagelijks leven. Praktische oefeningen, muziek en discussie.

 

  • 19. Cursus: filosofen van de 20e en 21e eeuw
  • Data: 15 en 22 februari en 1 en 8 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Ahrendt, Foucault, Sloterdijk en Nussbaum worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: M. Doorman en H. Pott (red.) (2008), Filosofen van deze tijd.

 

  • 20. Workshop: denkgereedschappen
  • Datum: 3 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 30,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Werken met denkgereedschappen zoals beschreven in het boek Denkgereedschappen 2.0 van Paul Wouters. Kennismaken met de technieken en methoden van het filosoferen, zoals de hamertactiek, het atelier of de het werken met de cirkelzaag. De technieken krijgen vorm in werkvormen zoals: het Socratisch gesprek, denkwandelen en de schrijfronde. Toepassen van filosofie op de dagelijkse praktijk aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis van de filosofie.

 

  •  21.Workshop: creatief schrijven/je innerlijke tijd
  • Datum: 17 februari 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 35,00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • In deze workshop gaat het om schrijfopdrachten rond je innerlijke tijd. Het gaat daarbij om de verhouding tussen de tijd als duur (de innerlijke tijd) en de objectieve tijd. Kunnen we met korte verhalen de tijd langer maken? Helpen gedichten ons om de snelheid van de tijd te vertragen? We schrijven intensief proza en poëzie over onze eigen tijd. We lezen elkaar werk voor.

 

 

  • 22. Cursus: de Vita Activa van Hannah Arendt
  • Data: 15 en 22 maart 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (opvoedingsfilosoof)
  • Joop Berding is een kenner van Hannah Arendt. In twee avonden gaat hij in op de inhoud en betekenis van de Vita activa, in het Engels: The Human Condtions. Er wordt stilgestaan bij verschillen tussen handelen, werken en arbeiden. Dit wordt vergeleken met ons eigen functioneren. Interactieve bijeenkomsten.

 

  • 23. Workshop: socratisch gesprek over ‘wat is goed?‘
  • Datum: 24 maart 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De achtergronden, principes, technieken, doelen en betekenis van het socratisch gesprek worden tijdens deze workshop toegelicht en gedemonstreerd. Er worden voorbereidende oefeningen gedaan om het socratisch gesprek zoals L. Nelson het voorstond met elkaar te voeren. Als inspiratiebron om te praten over vriendschap dienen tekstfragmenten van bekende filosofen, onder andere van Plato.

 

  • 24. Cursus: de filosofie van het onbewuste
  • Data: 29 maart en 5 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Twee avonden over de betekenis van het onderbewustzijn in relatie tot ons denken. Wat is bijvoorbeeld vallend bewustzijn? Hoe nemen wij onbewust waar? Wat is onbewust handelen? Leidraad bij deze avonden is het boek Het slimme onbewuste. Denken met gevoel (2013) van psycholoog Ap Dijksterhuis. Interactieve bijeenkomsten met opdrachten en discussie.

 

  • 25. Cursus: de filosofie van Piet Mondriaan
  • Data: 12 en 19 april 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken van Mondriaan over kunst, wetenschap en het zijn wordt besproken. Piet Mondriaan schreef bladzijden vol met zijn levensfilosofie. Is kunst filosofie? Gaat intuïtie verder dan de ratio? Wat betekent het denken voorbij? Er wordt gebruik gemaakt van Jan Bor (2013), Piet Mondriaan Filosoof. Veel werken worden bekeken. Er is discussie over de vraag wat de betekenis is van Mondriaan voor onze tijd en in ons leven.

 

  • 26. Workshop: filosoferen over schoonheid
  • Datum: 21 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd:11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch
  • Docenten: drs. Bo Jobse (psycholoog) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en dichter)
  • Een dag vol informatie, gesprekken en discussie over schoonheid en ook vol kijken naar schoonheid. De schoonheidsopvattingen van een aantal filosofen passeren de revue. Ter sprake komen onder andere: Plato, Aristoteles en Adorno, Ästhetische Theorie (1970). Het gaat om het verdiepen en verbreden van inzichten in schoonheid en schoonheidsbeleving.

 

  •  27. Filosofische/historische wandeling door Kralingen
  • Datum: 28 april 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20.00
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen bij K & B Kralingen (Oudedijk 4, 3062 AE Kralingen). Daar wordt op eigen kosten geluncht. Er wordt gewandeld door Kralingen van de wederopbouw. De filosofie van deze perioden komt er sprake op locaties die tot nadenken stemmen. Er wordt stilgestaan bij de wijsgerige betekenis van podium 0950. Tijdens de wandeling worden kleine opdrachten uitgevoerd en gaan we met elkaar in gesprek. Het is ook mogelijk om na de lunch mee te wandelen.

 

  • 28. Workshop: creatief schrijven met Vincent van Gogh
  • Datum: 12 mei 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 35.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Het beeldend werk en de brieven van Vincent van Gogh zijn een bron van inspiratie om over te schrijven. In deze workshop schrijven we brieven aan Vincent van Gogh en reageren op epistels van Theo van Gogh. We maken kwatrijnen en vrije gedichten bij bekende en onbekende beeldende werken. We schrijven een verhaal bij een zelfgekozen werk. We lezen tijdens de workshop elkaar regelmatig voor.

 

  •  29. Cursus: de filosofie van Vincent van Gogh
  • Data: 17 en 24 mei 2018 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe dacht Van Gogh over kunst? Wat was volgens hem waarheid, werkelijkheid en schoonheid? Welke rol speelde ethiek in zijn werk en denken? Wat vond hij van het werk van zijn tijdgenoten? Welke rol speelde God en de filosofie in zijn denken en werken? Wie inspireerde hem en wat inspireerde hem? Welke invloed had de receptie van zijn werk? Wat vond Van Gogh van zijn schilderijen? Deze vragen worden beantwoord aan de hand van onder andere: Antoon Wessels (2009), Het evangelie volgens Vincent van Gogh.

 

 

 

  •  30. Cursus: De filosoof Gilles Deleuze (en de kunst)
  • Data: 31 mei, 7 en 14 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: Peter Bastiaansen BPh. (filosoof en beeldend kunstenaar)
  • Het denken van de postmodernistische filosoof Gilles Deleuze wordt uiteengezet en toegelicht. Dit gebeurt vooral aan de hand van beeldende kunst en het denken van De Leuze over beeldende kunst. Ter sprake komen onder anderen affecten en percepten, diagram en materie en de mens als machine. Wat heeft het denken van deze filosoof ons te zeggen? Hoe ziet Deleuze de kunst? Geeft kunst antwoorden op levensvragen? Er wordt gebruik gemaakt van het Deleuzecompendium (2009).

 

  • 31. Wandelen met Desiderius Erasmus
  • Datum: 2 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten : drs. Dik Vuik (stadshistoricus) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • We verzamelen om 11:00 uur in het Pakhuis van Verlangen. Daar volgt een dia-en videopresentatie over het denken en leven van Erasmus. Dit gebeurt vooral vanuit het perspectief van de levenskunst. Na de lunch vertrekken we (met de Randstadrail en/of per fiets) naar het stadhuis. Daar start de wandeling door de stad langs plaatsen en beelden die gerelateerd kunnen worden aan het denken van deze Rotterdamse filosoof. Daarbij vindt uitleg plaats, wordt gediscussieerd en wordt nu en dan een opdracht uitgevoerd. Het is ook mogelijk om vanaf circa 13.00 uur mee te wandelen vanaf het stadhuis. Dan betaalt u € 20.

 

  •  32. Workshop: Liefde en levenskunst
  • Datum: 16 juni 2018 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur –15.30 uur / Prijs: € 30.00 (inclusief vegetarische lunch)
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het denken over liefde van filosoof Luc Ferry vormt de basis van deze dag. Er wordt ingegaan op verschillende vormen van liefde, hun betekenis voor ons leven en de invulling van het  begrip liefde in de alledaagse praktijk. Ook de klassieke Griekse vormen van liefde komen ter sprake. Er wordt gebruik gemaakt van Filosofen, liefde en lust door Aude Lancelin & Marie Lemonnier (2009) en Luc Ferry (2013), Over de liefde. We denken zelf na over de liefde, maken opdrachten en gaan met elkaar in gesprek.

 

 

  • 33. De talentenfilosofie van Martha Nussbaum
  • Data: 21 en 28 juni 2018 (donderdagavond)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De hedendaagse filosoof Martha Nussbaum breekt in haar werk herhaaldelijk een lans voor een benadering van de mens als talent. De mens is voor haar meer dan alleen maar een economisch fenomeen. Wat houdt deze benadering in? Is deze benadering bruikbaar in ons leven? Er wordt onder andere gebruik gemaakt van: Not For Profit. Why Democracy Needs the Humanities (2010).

 

 

*SCHRIJFATELIERS OP WOENSDAGOCHTEND

Onderwerpen en data

  1. ‘huisdieren’ 27 september 2017
  2. ‘Erasmus’ met gast Liesbeth Mende (schrijfster) 25 oktober 2017
  3. ‘over moeders’ 29 november 2017
  4. ‘Jan Hanlo’ 31 januari 2018
  5. sport (met gast) 28 februari 2018
  6. ‘Herman de Coninck’ 28 maart 2018
  7. ‘vroeger’ 30 mei 2018
  8. Rotterdam (met gast) 27 juni 2018
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12.50
  • Docent: Jan de Bas (dichter en schrijver) en gastdocenten

 

OPGEVEN VOOR ACTIVITEITEN

  • Opgeven kan bij: Filosofiegroep Rotterdam p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp); 0615279031; Jan.deBas@Inholland.nl. Betaling voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. activiteit (aangeven welke) Filosofiegroep Rotterdam.

Programma 2016-2017

1. Workshops: Schrijfatelier

  • Data: Elke vierde woensdag van de maand! 31 augustus, 28 september, 26 oktober, 30 november 2016, 25 januari, 22 februari, 29 maart, 31 mei en 28 juni 2017,
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 12,50 (of per drie keer € 30,00)
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijver) en Jan de Bas (dichter)
  • We lezen en schrijven verhalen en gedichten. Verschillende vormen, stijlen en technieken worden beoefend. We lezen elkaar voor uit eigen werk. Liesbeth begeleidt de verhalen en Jan de gedichten. Van Liesbeth verschenen onder andere de romans Afhaalmeisje (2004) en Blauw (2013). Jan schreef tien dichtbundels, de laatste is Mooiweerbericht (2014).

 

 

2. Intro-avond: Wat is filosofie?

 

  • Datum: 25 augustus 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 5.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Korte introductie van vijf hoofdthema’s binnen de filosofie: zijn, denken, doen, taal en de mens. Exemplarische uitleg van het denken van Plato en Kant. Het maken van korte filosofische opdrachten.

 

3. Cursus: Filosofie voor beginners (zomeraanbod)

 

  • Data: 1, 8, 15 en 22 september 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

4. Workshops: Verhalen schrijven als levenskunst

  • Data: 5, 12, 19 en 26 september 2016 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 45,00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Levenskunst gaat over zelfbeschikking. Je kan van je leven een kunstwerk maken. Door schrijfopdrachten komen we dichter bij het antwoord hoe je dit kan doen en of je dat wilt. Het gaat daarbij om het leren kijken naar kunst en naar je leven kijken als kunstwerk. Vragen die gesteld worden zijn: Hoe giet ik mijn leven in een verhaal? Is mijn kunstwerk ooit af? Helpt schrijven bij het vinden van antwoorden op levensvragen? In deze workshops worden verschillende verhaalvormen geschreven met diverse lengtes. Op elke lesavond staat een ander onderwerp centraal.

 

5. Workshop: Bouwstenen voor levenskunst

 

  • Datum: 17 september 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Tjarda Dubois (mediator en coach) en Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Een workshop over leven, kunst en zelfbeschikking met vragen als: Wat is levenskunst? Wat zijn mijn levensvragen? Is mijn leven een kunstwerk? Welke bouwstenen heb ik nodig om een goed leven te leiden? Ter sprake komen: Het maken van keuzes, vrij zijn, ons morele kompas, de omgang met het zelf en de ander en mijn levensvragen. Er wordt gewerkt met Levenskunst. Bevriend raken met jezelf en de ander van Dick Kleinlugtenbelt.

 

6. Cursus: Filosofen over God/het goddelijke

  • Data: 29 september (Augustinus), 6 oktober(Descartes/Pascal), 13 oktober (Spinoza) en 27 (Levinas) oktober 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Cursus over de receptie van God en het goddelijke in het werk en denken van grote wijsgeren. Vragen die gesteld worden: Is God in een Zichzelf bestaand Objectief Wezen? Zijn wij God in ons handelen? Is God een Vriend? Maken wij deel uit van God? Is God te kennen? Waar komt de vraag naar God vandaan? Kunnen we leven zonder God? Antwoorden van grote denkers worden behandeld. Er worden opdrachten gemaakt en er wordt (veel) met elkaar gesproken!

 

7. Workshop: Kan een bloemkool denken? 1/Filosoferen over het Zijn

  • Data: 5 en 12 oktober 2016 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00 of € 30,00 (incl. boek)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In september 2016 verschijnt het boek van Jan de Bas Kan een bloemkool denken? Lessen in filosoferen. Dit boek is bestemd voor kinderen en jongeren, maar is prima door volwassenen te gebruiken als bron voor het filosoferen over vijf grote wijsgerige thema’s. Een thema is het Zijn. In diverse werkvormen wordt nagegaan hoe we ons verhouden tot het Bestaan, het Zijn.    Daarbij wordt op onze uitkomsten gereflecteerd vanuit de filosofische traditie. Zeer activerende bijeenkomsten!
  • Wie € 10,00 meer betaalt, ontvangt het boek gratis. (Winkelwaarde ca. € 25,00.)

 

 

8. Workshop: Creatief denken begint bij jezelf

 

  • Datum: 29 oktober 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docent: Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In deze workshops gaat het om leren divergeren en convergeren. De COCD-box wordt geïntroduceerd. Creatief denken kan in jouw leven het verschil maken, thuis of op het werk. De denkwijze van De Bono komt aan de orde (zoals de hoedenmanier). Er wordt vooral gewerkt uit Creatief hoe zo! van I. Byttebier.

 

9. Cursus over Cornelis Verhoeven: Rondom de leegte en ander werk

 

  • Data: 3, 10 en 17 november 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • P.C. Hooftprijswinnaar Verhoeven schreef vooral (taal-)filosofische essaybundels, zoals Rondom de leegte (1965). Hierin maakt hij een omtrekkende beweging rond de vraag wat leegte is. Is dit God? Zorgt religie voor leegte? Hoe gaan we met de leegte om? Deze essaybundel en ook Twaalf confidenties (mededelingen) komen ter sprake, zoal het principe van de omweg. Volgens velen is Verhoeven de meest oorspronkelijke denker van ons taalgebied in de twintigste eeuw.

 

10. Cursus/workshop: De filosofie van Johan Cruijff

 

  • Datum: 5 november 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus en voormalig rechtsback WSE B1 en A1 in 1981)
  • Wat zei Cruijff over de grote filosofische thema’s: zijn, doen, taal, de mens en denken? Welke taalkundige beginselen liggen er onder zijn uitspraken? Was Cruijff een filosoof? We kijken naar videobeelden (wedstrijden en interviews), maken een wandeling over het gras, de bakermat van Cruijffs denken, en analyseren teksten van en over Cruijff. Er wordt regelmatig gediscussieerd over de betekenis van dit taalorakel! Er wordt gebruik gemaakt van de Cruijffboeken van Pieter Winsemius.

 

11. Cultuurgeschiedenis: Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017

  • Datum: 24 november 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 7,50
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Overzicht van en toelichting op tientallen spotprenten over Zwarte Piet als moderne cultuurtuiting. Analyse van onderwerpen en betekenissen. Discussie over de (actuele) waarde van deze prenten. Jan de Bas werkt op dit moment aan Zwarte Piet in spotprenten 1871-2017. Prenten worden ontleed en besproken. We maken zelf een cartoon.

 

12. Cursus: Sceptisme als levenskunst/Over sceptische denkers: Sofisten, Montaigne en Pascal

  • Data: 1, 8 en 15 december 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Scepsis maakt vanaf de eerst wijsgerige gedachte onderdeel uit van het menselijke denken. De kritische en relativerende kijk op ervaringen en kennis speelt in het denken van sofisten, Michel de Montaigne (zijn Essays) en Blaise Pascal (zijn Gedachten) een grote rol. Waar waren zij zo sceptisch over? Kunnen we dit begrijpen? Valt er van hun opstelling en denken te leren? Er worden opdrachten gemaakt, er wordt gekeken naar video’s en er wordt gediscussieerd.

 

13. Cursus: Filosofie voor beginners (winteraanbod)

  • Data: 5, 12, 19 en 26 januari en 2 februari 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie tot 1900 wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Vragen die langs komen zijn: Kunnen we alles weten? Hebben we een vrije wil? Bestaat er universele ethiek? Patronen in het denken van onder andere: Plato, Spinoza, Kant, Hegel en Nietzsche worden geanalyseerd en er wordt stilgestaan bij de betekenis van hun denken voor ons leven. Er wordt gebruik gemaakt van Donald Palmer (2009), Filosofie voor beginners.

 

14. Workshops: Kan een bloemkool denken? 2/Filosoferen over het Denken

  • Data: 11 en 18 januari 2017 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00 of € 30,00 (incl. boek)
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In september 2016 verschijnt het boek van Jan de Bas Kan een bloemkool denken? Lessen in filosoferen. Dit boek is bestemd voor kinderen en jongeren, maar is ook door grote mensen prima te gebruiken als bron voor het filosoferen over vijf grote wijsgerige thema’s, zoals het Denken. In diverse werkvormen wordt nagegaan hoe we ons verhouden tot het Denken en ons eigen denkvermogen. Daarbij wordt op onze uitkomsten gereflecteerd vanuit de filosofische traditie. Zeer activerende bijeenkomsten!
  • Wie € 10,00 meer betaalt, ontvangt het boek gratis. (Winkelwaarde ca. € 25,00.)

 

 

 

15. Workshop: Korte verhalen en lange gedichten

  • Datum: 21 januari 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijver) en Jan de Bas (dichter)
  • Aan het einde van deze workshop weten deelnemers hoe je een kort verhaal schrijft. De principes van het KV en ZKV worden geoefend. Ook het lange gedicht wordt getraind: ritme, beeldspraak, het gebruik van een titel en de functie van de lengte komen ter sprake. We lezen elkaar voor uit eigen werk.

 

16. Cursus: Denken en werken van Paul Klee

  • Data: 8 en 15 februari 2016 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Paul Klee maakte 9000 werken. Hij was lid van de Blaue Reiter. Klee schreef zijn Schöpferische Konfession (1918). Wat wilde hij hiermee? Zijn werk was volgens de nazi’s entartet. Klee was een expressionist en had grote invloed. Wat zegt zijn werk ons? Klee reflecteerde op zijn werk, maar wat bedoelde hij met: ‘Kunst geeft niet het zichtbare weer, maar maakt zichtbaar?’

 

17. Workshop: Het Socratisch Gesprek; doelen en doen

  • Datum: 18 februari 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Het socratisch gesprek is een bedenksel van de filosoof Leonard Nelson. Het gaat in dit gesprek vooral om goede vragen stellen luisteren. Het gaat er om dat het gesprek leidt tot: helder inzicht in de problematiek; afstemming van het denkpatroon van de deelnemers; begrip voor de andere standpunten; ontmaskering van vooroordelen; en afstand nemen van ‘oud denken’. Er worden meerdere varianten van deze gespreksvorm gevoerd, zoals het geleide socratische gesprek (methode Catherine McCall).

 

18. Cursus: Filosofen van de 20e en 21e eeuw

 

  • Data: 9, 16 en 23 februari en 2 maart 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Sartre, Ahrendt, Foucault, De Botton en Sloterdijk worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20/21ste eeuwse denkers voor ons leven. We gebruiken: Doorman en Pott (red) (2008), Filosofen van deze tijd.

 

19. Workshop: Denken, voelen en schrijven….portretten van jezelf!

  • Datum: 18 maart 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijver) en Jan de Bas (denker en dichter)
  • In deze workshop wordt gewerkt volgens het principe van denken, voelen en doen/schrijven. Deelnemers noteren hun gedachten over onderwerpen. Dit gebeurt aan de hand van associatiemodellen. Daarna worden gevoelens over het onderwerp uitgewisseld. Dit kan in tweetallen en in de groep. Daarbij worden aantekeningen gemaakt. Deze vormen de basis van te schrijven verhalen en gedichten. Zo ontstaan portretten van jezelf.

 

20. Cursus over Joke Hermsen: Kairos/Denken over tijd

 

  • Data: 9, 16 en 30 maart 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • In Stil de tijd (2011) noemde Joke Hermsen stilte, rust, traagheid en verveling voorwaarden voor werkelijke creativiteit en helder nadenken. Zij pleitte voor niets minder dan een langzame toekomst. Maar wat gebeurt er na de rust? Welke nieuwe denkrichting moet er gekozen worden opdat er werkelijk iets verandert en er niet alleen een rustiger, maar ook een duurzamer en evenwichtiger samenleving ontstaat? Daarover gaat Kairos (2014), een noodzakelijke opvolger. Een nieuwe tijdsethiek wordt behandeld in relatie tot Nietzsche, Arendt en Heidegger.

 

21. Workshop creatief schrijven: Affiches, posters en kaarten maken met taal

  • Datum: 8 april 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • Een 110% workshop waarin over een aantal onderwerpen (in overleg met de deelnemers) kaarten, affiches en posters worden gemaakt. De nadruk ligt op de inhoud. De vormgeving ondersteunt de inhoud. We maken een korteverhalenaffiches (KVA’s), poëziekaarten en posters met aforismen. Er wordt geknipt, geplakt, nagedacht, geschreven en aan elkaar gepresenteerd. Het gaat erom de kern van je denken zo precies mogelijk in woorden uit te drukken en te verbeelden.

 

22. Cursus: De filosoof Paulus van Tarsus

 

  • Data: 10 en 17 april 2017 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: ds. Dick van Kampen (theoloog)
  • Bijbelschrijver en apostel Paulus van Tarsus was een inspirator van politieke filosofie. Zijn politieke kracht werd ingekapseld door de kerk. Hij staat voor conservatisme. Nietzsche voelde aan dat Paulus een “Umwertung aller Werte” beoogde. Vanaf de jaren ’80 van de vorige eeuw weten filosofen zich geïnspireerd door Paulus. Jakob Taubes, Giorgio Agamben en Simon Critchley schreven over Paulus. Wat hebben ze ons te melden? Hoe actueel is Paulus voor ons, Nederland en de wereld?

 

23. Cursus: Filosofie van het kijken/Denken over kunst  

  • Data: 12 en 19 april 2017 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe kan je naar kunst kijken? Centraal staan kijktheorieën, zoals de: expressietheorie, nabootsingsthese en de denkbenadering van Kant. Het werk van o.a. Hals, Mondriaan, Kosuth en Scholte wordt besproken. Er is ruimte voor discussie en inbreng van eigen voorbeelden. We maken opdrachten. We kijken naar filmbeelden van kunstwerken en kunstenaars Er wordt gebruik gemaakt van Antoon Van den Breambusche (2007), Denken over kunst.

 

24. Cursus: Filosofie van de stilte/De kunst van het stilzijn

 

    • Data: 6, 13 en 20 april 2017 (donderdag)
    • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30,00
    • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
    • Hoe dachten filosofen over stilte? Wat kunnen van hen leren? Welke rol kan stilte in ons leven spelen? Betekent stilte afzondering? Is stilte de afwezigheid van geluid? Stilte is meer. Stilte is een kunst! Er wordt gebruik gemaakt van Charles Vergeer (2008), De kunst van de stilte en Jan Hendrik Bakker (2015), In stilte. Een filosofie van de afzondering.

 

 

25. Cursus over John Dewey: De waarheid als meedoen!

  • Data: 11 en 18 mei 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (pedagoog)
  • Volgens de Amerikaanse filosoof John Dewey moet iedereen zo veel mogelijk betrokken worden bij de organisatie van de politiek, de zorg en het onderwijs. Zijn filosofie is dat wat het beste werkt het beste is. Wij maken de waarheid. Maar dat betekent ook permanente reflectie op wat je doet. Hoe werkt dit precies? Is dit haalbaar? Wat kunnen we met de participatiefilosofie van Dewey? Er wordt ingegaan op onder andere The public and its problems uit 1927. Hoe actueel is dit boek?

 

26. Workshop: Levenskunstfilosofie en Erasmus

 

  • Datum: 13 mei 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 30,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Luisteren en praten over de Adagia. Korte betogen en spreuken over het goede, macht, eerlijkheid en het Leven. De kernen van het werk van Erasmus worden besproken. Leren van Vredes weeklacht en de Lof der zotheid: video, spelopdracht en wandeling in het Vroesenpark met aforismen van Erasmus. Finaleopdracht: Zelf een adagia schrijven.

 

27. Cursus: Een kennismaking met Pierre Bayle

  • Data: 1 en 8 juni 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: drs. Caroline van Dijk (filosoof)
  • Pierre Bayle (wiens ogen het logo van de Filosofiegroep Rotterdam vormen) is een denker die in Rotterdam leefde. Hij wordt gezien als voorloper van de verlichting. Hij bewonderde Spinoza, maar kende de ratio niet de kwaliteit tot om grote filosofische vragen te beantwoorden. Bayle zocht naar een balans tussen vragen en antwoorden en tussen denken en geloven. Hoe actueel is het denken van Bayle voor ons in en buiten Rotterdam? Wat zocht Bayle in Rottterdam? Caroline van Dijk schreef Pierre Bayle et Rotterdam – une union paradoxale ou évidente?

 

 

28. Workshop: Nietzsche en de Levenskunst

 

  • Datum: 27 mei 2017 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25,00 [inclusief vegetarische lunch]
  • Docenten: dr. Peter Harteloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Friedrich Nietzsche wordt gezien als een grondlegger van de levenskunstfilosofie. Hij stelde zich als eerste de vraag of je de filosofie kon toepassen op het eigen leven. De mens zou zich moeten toeleggen op het werken aan zijn leven als kunstwerk. In de workshop maken we opdrachten, we wandelen en we gaan met elkaar in gesprek. Er wordt uitvoerig gebruik gemaakt van het werk van Nietzsche, zoals De geboorte van de tragedie en Alzo sprak Zarathustra. We schrijven een kort zelfbetoog in de sfeer van Nietzsche.

 

29. Cursus: De filosofie van Vincent van Gogh

 

  • Data: 14 en 21 juni 2017 (woensdag)
  • Tijd: 10.30 uur – 12.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Hoe dacht Van Gogh over kunst? Wat was volgens hem schoonheid? Welke rol speelde ethiek in zijn werk en denken? Wat vond hij van het werk van zijn tijdgenoten? Wie inspireerde hem en wat inspireerde hem? Welke invloed had de receptie van zijn zijn werk? Wat vond Van Gogh van zijn schilderijen? Deze vragen worden beantwoord aan de hand van onder andere: Antoon Wessels (2009), Het evangelie volgens Van Gogh.

 

30. Cursus: De troost van de filosofie/Alain de Botton

  • Data: 15 en 22 juni 2017 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De betekenis van het denken van De Botton voor ons leven staat centraal. Kan filosofie echt troost bieden zoals De Botton beweert? Er is aandacht voor de praktische betekenis van het denken van Alain de Botton, zoals: status, de betekenis van religie en de rol van de gemeenschap en kunst. Interactieve momenten en discussie! Er wordt gebruikt gemaakt van: De troost van de filosofie, Statusangst en Religie voor atheïsten.

 

Opgeven:

Filosofiegroep Rotterdam, p/a Pakhuis van Verlangen, Statenweg 96a, 3039 JJ Rotterdam (Blijdorp), 0615279031, Jan.deBas@Inholland.nl. Zie ook: https://filosofiegroeprotterdam.wordpress.com. Betaling 10 dagen voor aanvang activiteit op IBAN NL56INGB0000060413 t.a.v. Jan de Bas o.v.v. activiteit/Filosofiegroep Rotterdam.

* Deelnemers die minimaal vier cursussen of workshops volgen, krijgen op alle activiteiten 5 euro korting! M.u.v. het schrijfatelier!

Filosofiegroep Rotterdam

Programma 2016 tot de zomer!

 

  • 1. Cursus: Filosofie voor beginners (winteraanbod)
  • Data: 7, 21 en 28 januari en 4 en 11 februari 2015 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (HBO-docent filosofie

 

  • 2. Blaise Pascal: Gedachten
  • Data: 8 en 15 februari 2015 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De inhoud van Gedachten van de Franse wiskundige en filosoof Blaise Pascal wordt behandeld. Aandacht voor het denken over het denken bij Pascal. Er is discussie over de vraag wat de betekenis is van Pascal voor onze tijd en in ons leven. Hoe verhield Pascal zich tot Descartes? Biedt zijn reli scepticisme ons perspectief?

 

  • 3. Workshop: creatief schrijven: dialogen, monologen en poëzie
  • Datum: 20 februari 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • We bespreken kort de theorie van dialogen en monologen. Wat is het verschil en wat is hetzelfde? We gaan vooral zelf aan de slag. Aan de hand van opdrachten schrijven we veel. We verzamelen materiaal. Wie zijn je personages? Hoe schrijf je een goede dialoog? Bij de poëzie gaat het om het lezen, analyseren en schrijven van gedichten. Speciale aandacht is er voor adoptiegedichten en toevalspoëzie. Er wordt gewerkt rond het thema eten. We lezen elkaar voor en luisteren naar elkaar. Neem pen en papier mee!

 

  • 4. Cursus: Filosofen van de 20e en 21e eeuw
  • Data: 18 en 25 februari en 3 en 10 maart 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Sartre, Foucault, De Botton en Sloterdijk worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20ste eeuwse denkers voor ons leven.

 

  • 5. Workshop: DOORdenken [volgens de FGR-methode]
  • Datum: 19 maart 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: Jan de Bas (denker en dichter)
  • Workshop waarin we alles anders gaan doen en toch juist ook weer niet. Wat is doordenken? Hoe gaat het? Hoe kan ik het zelf doen? Een workshop om ideeën op te doen, je zelf op het verkeerde been te zetten, vooral om de eigen creatieve vermogens te prikkelen en DOOR te denken. Kortom: een workshop om te denken, andersom tedenken en om door te denken. Er wordt gebruik gemaakt van diverse materialen over creatief denken.

 

  • 6. Cursus: Inleiding Islamitische filosofie
  • Data: 24 en 31 maart en 7 april 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Sergio Espigares Tallón (filosoof)
  • De cursus biedt een inleiding in de islamitische filosofie als onderdeel van de geschiedenis van de filosofie. Aan bod komen onder meer de denkers al-Farabi, Avempace, Ibn Tufayl en Averroes. Tevens aandacht voor thema’s als de visie op wijsheid, politieke filosofie, de relatie tussen rationaliteit en mystiek en de invloed op de ontwikkeling van de Europese filosofie.

 

  • 7. Workshop creatief schrijven: zeer korte verhaal, column en aforismen
  • Datum: 9 april 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • We gaan vooral zelf aan de slag. Aan de hand van opdrachten schrijven we veel korte tot zeer korte verhalen. We doen dit aan de hand van verschillende stimuli. Hoe schrijf je een goed kort verhaal? En wat is een column? Wat maakt een goede column nou zo goed? Bij de aforismen gaat het om het lezen, veranderen en schrijven van aforismen. Er wordt gewerkt rond een bepaald thema. We lezen elkaar voor en luisteren naar elkaar.

 

  • 8. Workshops: proza schrijven voor meer gevorderden
  • Data: 11, 18 en 25 april 2015 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: Liesbeth Mende (schrijfster)
  • Deze workshops zijn voor deelnemers die al enige schrijfervaring hebben en/of eerder workshops creatief schijven (proza) volgden. In drie bijeenkomsten wordt onder meer aandacht besteed aan: het gebruik van personages, karakters, het schetsen van een couleur locale, het plot en de opmaat en de afronding van een verhaal. Het thema is voorlopig mensen in situaties die….

 

  • 9. Cursus: De filosofie van burgerschap [politieke filosofie]
  • Data: 14 en 21 april 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Sergio Espigares Tallón (filosoof)
  • Visies op burgerschap worden behandeld: wereldburgerschap, moreel burgerschap, calculerend burgerschap, burgerschap als groepsidentiteit en democratisch burgerschap. Visies worden besproken aan de hand van Seneca, Al-Farabi, Spinoza, Carl Schmitt en John Dewey. Cursisten spiegelen de visies aan hedendaagse vraagstukken

 

  • 10. Workshop/wandeling: Dagje Spinoza
  • Datum: 30 april 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Spinoza is de belangrijkste Nederlandse wijsgeer. Maar wat dacht hij allemaal? Was hij een rationele denker of toch meer een intuïtief wijsgeer? Was hij ruimdenkend? Wat wilde Spinoza bereiken met zijn Ethica? Hoe dacht hij over de politiek? Was hij een moderne religieus? Welk invloed had hij en wat heeft hij ons nog te zeggen? Veel interactieve momenten, opdrachten, leesmomenten, filmpjes en gesprekken! Met Spinozawandeling door het Vroesenpark.

 

  • 11. Cursus: Het UMdenken van Hannah Arendt
  • Data: 28 april en 12 mei 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (pedagoog)
  • Hannah Arendt (1906-1975) was een tegendraadse en recalcitrante politiekdenker. Haar ‘habitus’ is het ‘willen begrijpen’, met name begrijpen wat er met de mens en diens wereld aan de hand is en hoe het komt dat daarin allerlei ontsporingen optreden. Haar werk kan in drie delen worden onderscheiden: (1) rondom Joodse kwesties – meest spraakmakend op dit gebied is haar reportage over het Eichmann proces in 1961 (Eichmann in Jerusalem); (2) rondom politieke kwesties en ‘de revolutie’- haar belangrijkste werken hier zijn Vita Activa en De revolutie en (3) rondom het innerlijk leven van de mens – een kernboek hierbij is Denken. Arendt bepleitte regelmatig wat zou kunnen worden aangeduid met ‘UMdenken’’ en bewijst dit ook zelf te doen. Wat kunnen we met het omdenken van Arendt in ons leven? Dit UMdenken dient niet te worden verward met ‘OMdenken’ zoals dit later door Berthold Gunster werd geïntroduceerd.

 

  • 12. Cursus: Filosofie en de tragedie/Over Nietzsche e.a.
  • Data: 19 en 26 mei 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: Ruben Arnhem BComm (theatermaker en kunsthistoricus)
  • Komedies en tragedies, alleen theater of de werkelijkheid? Shakespeare: ‘De hele wereld is een schouwtoneel en alle mensen zijn maar acteurs.’ Kant: ’Over smaak valt wel te twisten, maar niet te discussiëren.’ U wordt door middel van esthetica (filosofie over de waarneming) aangespoord tot het denken over komedies en tragedies. Theatermakers als Brecht, Moliére, Shakespeare en filosofen als Kant en Nietzsche zullen de revue passeren. Hoe kon Brecht elitair theater veranderen naar episch theater?

 

  •  13. Workshop: Foucault en de Levenskunst
  • Datum: 28 mei 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docenten dr. Peter Haretloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Foucault is de godfather van de levenskunstfilosofie. Hij stelde dat ons leven het object van filosoferen diende te zijn. Je levens als kunstwerk. Hoe kan je dit realiseren. Door onder andere in te gaan op het thema macht. Wat is macht? Is macht verkeerd? Wat geeft macht? Hoe kan je macht doorbreken (tegenmacht) en waarom zou je dat doen? Heb ik macht over mijn leven? Over Foucault en de kunst van het leven! Veel interactieve momenten en discussie!

 

  • 14. Workshop: Oriëntatie op oosterse filosofie
  • Datum: 11 juni 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: mr. drs. Elske Schreuder (filosoof)
  • Westerse en ‘niet-Westerse’ filosofie: een kennismaking. Korte geschiedenis van het Chinese, Indiase en Japanse denken, onder andere taoïsme, Zen en Advaita Vedanta. Over het leven, lichaam en geest, de waarheid, ik en de ander toepasbaarheid in ons dagelijks leven. Praktische oefeningen, muziek en discussie.

 

  • 15. Workshops: Acht denkgereedschappen
  • Data: 2, 9 en 16 juni 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (HBO-docent filosofie)
  • Werken met denkgereedschappen zoals beschreven in het boek Denkgereedschappen van Paul Wouters. Kennismaken met de technieken en methoden van het filosoferen, zoals de hamertactiek, het atelier of de het werken met de cirkelzaag. De technieken krijgen vorm in werkvormen zoals: het Socratisch gesprek, denkwandelen en de schrijfronde. Toepassen van filosofie op de dagelijkse praktijk aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis van de filosofie.

 

Programma 2016 tot de zomer!

  • 1. Cursus: Filosofie voor beginners (winteraanbod)
  • Data: 7, 21 en 28 januari en 4 en 11 februari 2015 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (HBO-docent filosofie)

 

  •  2. Blaise Pascal: Gedachten
  • Data: 8 en 15 februari 2015 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)De inhoud van Gedachten van de Franse wiskundige en filosoof Blaise Pascal wordt behandeld. Aandacht voor het denken over het denken bij Pascal. Er is discussie over de vraag wat de betekenis is van Pascal voor onze tijd en in ons leven. Hoe verhield Pascal zich tot Descartes? Biedt zijn reli scepticisme ons perspectief?

 

  •  3. Workshop: creatief schrijven: dialogen, monologen en poëzie
  • Datum: 20 februari 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • We bespreken kort de theorie van dialogen en monologen. Wat is het verschil en wat is hetzelfde? We gaan vooral zelf aan de slag. Aan de hand van opdrachten schrijven we veel. We verzamelen materiaal. Wie zijn je personages? Hoe schrijf je een goede dialoog? Bij de poëzie gaat het om het lezen, analyseren en schrijven van gedichten. Er wordt gewerkt rond een bepaald thema. We lezen elkaar voor en luisteren naar elkaar. Neem pen en papier mee

 

  • 4. Cursus: Filosofen van de 20e en 21e eeuw
  • Data: 18 en 25 februari en 3 en 10 maart 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van
    1. Dewey en Heidegger
    2. Jaspers en Levinas
    3. Foucault en Ahrendt
    4. Nussbaum en Sloterdijk
    worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20ste eeuwse denkers voor ons leven.

 

  • 5. Workshop: DOORdenken [volgens de FGR-methode]
  • Datum: 19 maart 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: Jan de Bas (denker en dichter)
  • Workshop waarin we alles anders gaan doen en toch juist ook weer niet. Wat is door denken? Hoe gaat het? Hoe kan ik het zelf doen? Een workshop om ideeën op te doen, je zelf op het verkeerde been te zetten, vooral om de eigen creatieve vermogens te prikkelen en DOOR te denken. Kortom: een workshop om te denken en om door te denken. Er wordt gebruik gemaakt van diverse materialen over creatief denken. 

 

  • 6. Cursus: Inleiding Islamitische filosofie
  • Data: 24 en 31 maart en 7 april 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Sergio Espigares Tallón (filosoof)
  • De cursus biedt een inleiding in de islamitische filosofie als onderdeel van de geschiedenis van de filosofie. Aan bod komen onder meer de denkers al-Farabi, Avempace, Ibn Tufayl en Averroes. Tevens aandacht voor thema’s als de visie op wijsheid, politieke filosofie, de relatie tussen rationaliteit en mystiek en de invloed op de ontwikkeling van de Europese filosofie.

 

 

  • 7. Workshop creatief schrijven: zeer korte verhaal, column en aforismen
  • Datum: 9 april 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • We gaan vooral zelf aan de slag. Aan de hand van opdrachten schrijven we veel korte tot zeer korte verhalen. We doen dit aan de hand van verschillende stimuli. Hoe schrijf je een goed kort verhaal? En wat is een column? Wat maakt een goede column nou zo goed? Bij de aforismen gaat het om het lezen, veranderen en schrijven van aforismen. Er wordt gewerkt rond een bepaald thema. We lezen elkaar voor en luisteren naar elkaar.

 

  • 8. Cursus: De filosofie van burgerschap [politieke filosofie]
  • Data: 14 en 21 april 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Sergio Espigares Tallón (filosoof)
  • Visies op burgerschap worden behandeld: wereldburgerschap, moreel burgerschap, calculerend burgerschap, burgerschap als groepsidentiteit en democratisch burgerschap. Visies worden besproken aan de hand van Seneca, Al-Farabi, Spinoza, Carl Schmitt en John Dewey. Cursisten spiegelen de visies aan hedendaagse vraagstukken

 

  • 9. Workshop/wandeling: Dagje Spinoza
  • Datum: 30 april 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Spinoza is de belangrijkste Nederlandse wijsgeer. Maar wat dacht hij allemaal? Was hij een rationele denker of toch meer een intuïtief wijsgeer? Was hij ruimdenkend? Wat wilde Spinoza bereiken met zijn Ethica? Welk invloed had hij en wat heeft hij ons nog te zeggen? Veel interactieve momenten, opdrachten, leesmomenten, filmpjes en gesprekken! Met Spinozawandeling door het Vroesenpark.

 

  • 10. Cursus: Het omdenken van Hannah Arendt*
  • Data: 28 april en 12 mei 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (pedagoog)
  • Hannah Arendt (1906-1975) was een tegendraadse en recalcitrante politiekdenker. Haar ‘habitus’ is het ‘willen begrijpen’, met name begrijpen wat er met de mens en diens wereld aan de hand is en hoe het komt dat daarin allerlei ontsporingen optreden. Haar werk kan in drie delen worden onderscheiden: (1) rondom Joodse kwesties – meest spraakmakend op dit gebied is haar reportage over het Eichmann proces in 1961 (Eichmann in Jerusalem); (2) rondom politieke kwesties en ‘de revolutie’- haar belangrijkste werken hier zijn Vita Activa en De revolutie en (3) rondom het innerlijk leven van de mens – een kernboek hierbij is Denken. Arendt bepleitte regelmatig ‘omdenken’’ en bewijst dit ook zelf te doen. Wat kunnen we met het omdenken van Arendt in ons leven?
  • * Het gaat hier nadrukkelijk om het door Arend geïntroduceerde en gehanteerde begrip omdenken en niet om het omdenken zoals dat later door Berthold Gunster werd ingevuld!

 

 

  • 11. Cursus: Filosofie en de tragedie/Over Nietzsche e.a.
  • Data: 19 en 26 mei 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: Ruben Arnhem BComm (theatermaker en kunsthistoricus)
  • Komedies en tragedies, alleen theater of de werkelijkheid? Shakespeare: ‘De hele wereld is een schouwtoneel en alle mensen zijn maar acteurs.’ Kant: ’Over smaak valt wel te twisten, maar niet te discussiëren.’ U wordt door middel van esthetica (filosofie over de waarneming) aangespoord tot het denken over komedies en tragedies. Theatermakers als Brecht, Moliére, Shakespeare en filosofen als Kant en Nietzsche zullen de revue passeren. Hoe kon Brecht elitair theater veranderen naar episch theater?

 

  • 12. Workshop: Foucault en de Levenskunst
  • Datum: 28 mei 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docenten dr. Peter Haretloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Foucault is de godfather van de levenskunstfilosofie. Hij stelde dat ons leven het object van filosoferen diende te zijn. Je levens als kunstwerk. Hoe kan je dit realiseren. Door onder andere in te gaan op het thema macht. Wat is macht? Is macht verkeerd? Wat geeft macht? Hoe kan je macht doorbreken (tegenmacht) en waarom zou je dat doen? Heb ik macht over mijn leven? Over Foucault en de kunst van het leven! Veel interactieve momenten en discussie!

 

  • 13. Workshop: Oriëntatie op oosterse filosofie
  • Datum: 11 juni 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: mr. drs. Elske Schreuder (filosoof)
  • Westerse en ‘niet-Westerse’ filosofie: een kennismaking. Korte geschiedenis van het Chinese, Indiase en Japanse denken, onder andere taoïsme, Zen en Advaita Vedanta. Over het leven, lichaam en geest, de waarheid, ik en de ander toepasbaarheid in ons dagelijks leven. Praktische oefeningen, muziek en discussie.

 

  • 14. Workshops: Acht denkgereedschappen
  • Data: 2, 9 en 16 juni 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (HBO-docent filosofie)
  • Werken met denkgereedschappen zoals beschreven in het boek Denkgereedschappen van Paul Wouters. Kennismaken met de technieken en methoden van het filosoferen, zoals de hamertactiek, het atelier of de het werken met de cirkelzaag. De technieken krijgen vorm in werkvormen zoals: het Socratisch gesprek, denkwandelen en de schrijfronde. Toepassen van filosofie op de dagelijkse praktijk aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis van de filosofie.

 

Filosofiegroep Rotterdam Programma 2016 tot de zomer! Update: 16-01-2016

1. Cursus: Filosofie voor beginners (winteraanbod)

  • Data: 7, 21 en 28 januari en 4 en 11 februari 2015 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 50.00
  • Docent: dr. Jan de Bas (HBO-docent filosofie
  • Cursus is al gestart! Instappen kan nog!

2. Blaise Pascal: Gedachten

  • Data: 8 en 15 februari 2015 (maandag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docenten: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)De inhoud van Gedachten van de Franse wiskundige en filosoof Blaise Pascal wordt behandeld. Aandacht voor het denken over het denken bij Pascal. Er is discussie over de vraag wat de betekenis is van Pascal voor onze tijd en in ons leven. Hoe verhield Pascal zich tot Descartes? Biedt zijn reli scepticisme ons perspectief?

3. Workshop: creatief schrijven: dialogen, monologen en poëzie

  • Datum: 20 februari 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • We bespreken kort de theorie van dialogen en monologen. Wat is het verschil en wat is hetzelfde? We gaan vooral zelf aan de slag. Aan de hand van opdrachten schrijven we veel. We verzamelen materiaal. Wie zijn je personages? Hoe schrijf je een goede dialoog? Bij de poëzie gaat het om het lezen, analyseren en schrijven van gedichten. Er wordt gewerkt rond een bepaald thema. We lezen elkaar voor en luisteren naar elkaar. Neem pen en papier mee!

 4. Cursus: Filosofen van de 20e en 21e eeuw

  • Data: 18 en 25 februari en 3 en 10 maart 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 40,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • De geschiedenis van de westerse filosofie in de 20ste (en 21ste) eeuw wordt behandeld in interactieve bijeenkomsten. Patronen in het denken van onder andere Dewey, Heidegger, Sartre, Foucault, De Botton en Sloterdijk worden geanalyseerd. Er wordt stil gestaan bij de betekenis van 20ste eeuwse denkers voor ons leven.

5.Workshop: Omdenken [volgens Berthold Günster e.a.]

  • Datum: 19 maart 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: Jan de Bas (denker en dichter)
  • Workshop waarin we alles anders gaan doen en toch juist ook weer niet. Wat is omdenken? Hoe gaat het? Hoe kan ik het zelf doen? Een workshop om ideeën op te doen, je zelf op het verkeerde been te zetten en vooral om de eigen creatieve vermogens te prikkelen. Kortom: een workshop om te denken en om om te denken. Er wordt gebruik gemaakt van o.a. Berthold Günster (2013), Omdenken

6. Cursus: Inleiding Islamitische filosofie

  • Data: 24 en 31 maart en 7 april 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 35,00
  • Docent: dr. Sergio Espigares Tallón (filosoof)
  • De cursus biedt een inleiding in de islamitische filosofie als onderdeel van de geschiedenis van de filosofie. Aan bod komen onder meer de denkers al-Farabi, Avempace, Ibn Tufayl en Averroes. Tevens aandacht voor thema’s als de visie op wijsheid, politieke filosofie, de relatie tussen rationaliteit en mystiek en de invloed op de ontwikkeling van de Europese filosofie.

7. Workshop creatief schrijven: zeer korte verhaal, column en aforismen

  • Datum: 9 april 2015 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docenten: Liesbeth Mende (schrijfster) en Jan de Bas (dichter)
  • We gaan vooral zelf aan de slag. Aan de hand van opdrachten schrijven we veel korte tot zeer korte verhalen. We doen dit aan de hand van verschillende stimuli. Hoe schrijf je een goed kort verhaal? En wat is een column? Wat maakt een goede column nou zo goed? Bij de aforismen gaat het om het lezen, veranderen en schrijven van aforismen. Er wordt gewerkt rond een bepaald thema. We lezen elkaar voor en luisteren naar elkaar

8. Cursus: De filosofie van burgerschap [politieke filosofie]

 

  • Data: 14 en 21 april 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 22.00 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Sergio Espigares Tallón (filosoof)
  • Visies op burgerschap worden behandeld: wereldburgerschap, moreel burgerschap, calculerend burgerschap, burgerschap als groepsidentiteit en democratisch burgerschap. Visies worden besproken aan de hand van Seneca, Al-Farabi, Spinoza, Carl Schmitt en John Dewey. Cursisten spiegelen de visies aan hedendaagse vraagstukken.

9. Workshop/wandeling: Dagje Spinoza  

  • Datum: 30 april 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 20,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Spinoza is de belangrijkste Nederlandse wijsgeer. Maar wat dacht hij allemaal? Was hij een rationele denker of toch meer een intuïtief wijsgeer? Was hij ruimdenkend? Wat wilde Spinoza bereiken met zijn Ethica? Welk invloed had hij en wat heeft hij ons nog te zeggen? Veel interactieve momenten, opdrachten, leesmomenten, filmpjes en gesprekken! Met Spinozawandeling door het Vroesenpark.

      10. Cursus: Het omdenken van Hannah Arendt

  • Data: 28 april en 12 mei 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: dr. Joop Berding (pedagoog)
  • Hannah Arendt (1906-1975) was een tegendraadse en recalcitrante politiekdenker. Haar ‘habitus’ is het ‘willen begrijpen’, met name begrijpen wat er met de mens en diens wereld aan de hand is en hoe het komt dat daarin allerlei ontsporingen optreden. Haar werk kan in drie delen worden onderscheiden: (1) rondom Joodse kwesties – meest spraakmakend op dit gebied is haar reportage over het Eichmann proces in 1961 (Eichmann in Jerusalem); (2) rondom politieke kwesties en ‘de revolutie’- haar belangrijkste werken hier zijn Vita Activa en De revolutie en (3) rondom het innerlijk leven van de mens – een kernboek hierbij is Denken. Arendt bepleitte regelmatig ‘omdenken’’ en bewijst dit ook zelf te doen. Wat kunnen we met het omdenken van Arendt in ons leven?

      11. Cursus: Filosofie en de tragedie/Over Nietzsche e.a.

  • Data: 19 en 26 mei 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: Ruben Arnhem BComm (theatermaker en kunsthistoricus)
  • Komedies en tragedies, alleen theater of de werkelijkheid? Shakespeare: ‘De hele wereld is een schouwtoneel en alle mensen zijn maar acteurs.’ Kant: ’Over smaak valt wel te twisten, maar niet te discussiëren.’ U wordt door middel van esthetica (filosofie over de waarneming) aangespoord tot het denken over komedies en tragedies. Theatermakers als Brecht, Moliére, Shakespeare en filosofen als Kant en Nietzsche zullen de revue passeren. Hoe kon Brecht elitair theater veranderen naar episch theater?

     12. Workshop: Foucault en de Levenskunst

  • Datum: 28 mei 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.30 uur / Prijs: € 25,00
  • Docenten dr. Peter Haretloh (praktijkfilosoof) en dr. Jan de Bas (cultuurhistoricus)
  • Foucault is de godfather van de levenskunstfilosofie. Hij stelde dat ons leven het object van filosoferen diende te zijn. Je levens als kunstwerk. Hoe kan je dit realiseren. Door onder andere in te gaan op het thema macht. Wat is macht? Is macht verkeerd? Wat geeft macht? Hoe kan je macht doorbreken (tegenmacht) en waarom zou je dat doen? Heb ik macht over mijn leven? Over Foucault en de kunst van het leven! Veel interactieve momenten en discussie!

     13. Workshop: Oriëntatie op oosterse filosofie  

  • Datum: 11 juni 2016 (zaterdag)
  • Tijd: 11.00 uur – 15.00 uur / Prijs: € 25,00
  • Docent: mr. drs. Elske Schreuder (filosoof)
  • Westerse en ‘niet-Westerse’ filosofie: een kennismaking. Korte geschiedenis van het Chinese, Indiase en Japanse denken, onder andere taoïsme, Zen en Advaita Vedanta. Over het leven, lichaam en geest, de waarheid, ik en de ander toepasbaarheid in ons dagelijks leven. Praktische oefeningen, muziek en discussie.

    14. Workshops: Acht denkgereedschappen

  • Data: 2, 9 en 16 juni 2016 (donderdag)
  • Tijd: 20.00 uur – 21.30 uur / Prijs: € 30,00
  • Docent: dr. Jan de Bas (HBO-docent filosofie)
  • Werken met denkgereedschappen zoals beschreven in het boek Denkgereedschappen van Paul Wouters. Kennismaken met de technieken en methoden van het filosoferen, zoals de hamertactiek, het atelier of de het werken met de cirkelzaag. De technieken krijgen vorm in werkvormen zoals: het Socratisch gesprek, denkwandelen en de schrijfronde. Toepassen van filosofie op de dagelijkse praktijk aan de hand van voorbeelden uit de geschiedenis van de filosofie.

         Filosofiegroep Rotterdam